سلام با فرض این که زوجه ناشزه شود و محل کار وی در شعبه بانک واقع در استان دیگری باشد و حاضر به جابجایی به استان محل زندگی من هم نشه و تعیین محل زندگی هم با من باشه، آیا میتونم با این استدلال که بخاطر شغلش از من تمکین نمیکنه و شغلش مانع زندگی مشترکمون شده از کار بیکارش کنم؟ (زوجه قبل از عقد خانه دار بوده و تازه شاغل شده)
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
مسئلهای که شما مطرح کردید به موضوع **ناشزه بودن زوجه** و **وظایف مشترک زندگی زناشویی** مربوط میشود. در این راستا، باید به چند نکته توجه کنید که از جنبههای قانونی و فقهی قابل بررسی است:
### ۱. **مفهوم ناشزه بودن زوجه:**
- طبق **ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی ایران**، **ناشزه** به زوجهای اطلاق میشود که از تمکین شرعی خودداری کند. تمکین در اینجا به معنای **اجابت خواستههای مشروع شوهر** است که شامل **زندگی در خانه شوهر** و **اطاعت از دستورات مشروع شوهر** میباشد.
- اما نکته مهم این است که **ناشزه بودن** به سادگی ثابت نمیشود و برای اثبات آن باید دلایلی متقن وجود داشته باشد. به عنوان مثال، عدم تمکین از شوهر یا ترک منزل بدون اجازه او، به شرطی که مستند به دلیل موجهی از سوی زن نباشد، میتواند منجر به ناشزه بودن شود.
### ۲. **آیا شغل زوجه میتواند مانع از تمکین شود؟**
- **شغل زن** و **محل کار او**، به خودی خود نمیتواند دلیل موجهی برای **عدم تمکین** باشد. طبق فقه و قانون، زوجه باید در مکان تعیینشده توسط شوهر زندگی کند مگر اینکه **عسر و حرج** (مشقت غیرقابل تحمل) برای او ایجاد شود.
- بنابراین، اگر شغل زن باعث شود که او نتواند به محل زندگی شوهر منتقل شود، باید بررسی شود که آیا این موضوع به عنوان **عسر و حرج** محسوب میشود یا خیر.
- اگر زن در شرایطی قرار داشته باشد که شغل او منجر به ایجاد مشکلات جدی برای زندگی مشترک شود، ممکن است بتوان آن را به عنوان دلیلی برای عدم تمکین پذیرفت، اما این مساله باید در **دادگاه** بررسی و تصمیمگیری شود.
### ۳. **تعیین محل زندگی:**
- در صورتی که در **عقدنامه** یا **قرارداد زناشویی** شرط خاصی برای تعیین محل زندگی ذکر شده باشد، این امر باید رعایت شود. در غیر این صورت، اصولا شوهر میتواند **محل زندگی را تعیین کند**.
- با این حال، حتی اگر شوهر محل زندگی را تعیین کند، این حق باید به گونهای اعمال شود که منجر به ایجاد **عسر و حرج** برای زن نشود. بنابراین، اگر تغییر مکان محل زندگی باعث اختلال جدی در زندگی زناشویی زن شود (مانند نیاز به جابجایی به استان دیگری به دلایل شغلی)، این موضوع باید در نظر گرفته شود.
### ۴. **آیا میتوان زن را از کار بیکار کرد؟**
- طبق قانون مدنی ایران، شوهر نمیتواند به طور مستقیم و قانونی **زن را از کار بیکار کند**. زن حق انتخاب شغل دارد و نمیتوان او را به دلیل اشتغال به کار یا انتخاب محل زندگی از حقوق خود محروم کرد.
- اگرچه در شرایط خاص (مثل ناشزه بودن زن)، ممکن است شوهر از برخی حقوق خود مانند **مطالبه نفقه** استفاده کند، اما بیکار کردن زن از شغلش به طور مستقیم توسط شوهر، در چارچوب قانون و اصول فقهی پذیرفته نیست.
- همچنین در صورتی که زن به دلیل شغل خود نتواند تمکین کند و این امر باعث بروز مشکلات جدی در زندگی زناشویی شود، شما میتوانید **خواستار طلاق** از طریق **عسر و حرج** شوید، نه اینکه او را از شغل خود بیکار کنید.
### ۵. **دعاوی ممکن در این شرایط:**
- **دعاوی ناشزه بودن:** شما میتوانید به عنوان شوهر درخواست **اثبات ناشزه بودن** زن را در دادگاه مطرح کنید، ولی برای این کار باید دلایل کافی مبنی بر عدم تمکین زن ارائه دهید.
- **دعاوی عسر و حرج:** اگر زن به دلیل شغل خود از تمکین به شما خودداری میکند و این امر منجر به بروز مشکلات جدی در زندگی زناشویی شده باشد، میتوانید از طریق **دعوی عسر و حرج** درخواست طلاق کنید.
- **دعاوی مطالبه نفقه:** اگر زن از تمکین به شما خودداری کند، شما ممکن است از پرداخت **نفقه** به او معاف شوید. اما توجه کنید که این موضوع باید در دادگاه اثبات شود که زن ناشزه بوده است.
- **دعاوی مرتبط با محل زندگی:** در صورتی که زن تمکین نکرده و حاضر به جابجایی به محل زندگی شما نباشد، شما میتوانید **مطالبه تغییر محل سکونت** یا **محل زندگی مشترک** را مطرح کنید.
### ۶. **نتیجهگیری:**
- به طور کلی، شما نمیتوانید به طور قانونی زوجه را از شغل خود بیکار کنید. شغل زن از حقوق شخصی اوست و شوهر نمیتواند در این زمینه اقداماتی مانند اخراج از کار انجام دهد.
- شما میتوانید از طریق مراجع قضائی، اقداماتی برای اثبات **ناشزه بودن** زن یا درخواست **طلاق به دلیل عسر و حرج** انجام دهید، اما این اقدام باید با دلایل معتبر و مستند باشد.
- در صورتی که شغل زن باعث بروز مشکلات جدی در زندگی مشترک شما میشود، این موضوع باید در دادگاه بررسی شود و نه بهطور خودسرانه تصمیمگیری شود.
طبق ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی « شوهر می تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یا زن باشد منع کند. ». ماده ۱۸ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۵۳ نیز مقرر می دارد: « شوهر می تواند با تایید دادگاه زن خود را از اشتغال به هر شغلی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیت خود با زن باشد منع کند.مع ذلک باید این موارد را بتوانید ثابت نمایید و صرف عدم تمکین یا دور بودن راه نمیتواند دلیل محسوب شود .
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی