آیا میتوانم پیگیری سریعتر پرونده ام را انجام دهم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و وقت بخیر 🌷
(همۀ مواد قانونی استناد شده از «قانون اجرای احکام مدنی» و «آیین‌نامۀ اجرای اسناد رسمی» است.)

───────────────────────
۱) سه روز از تحویل لایحه گذشته؛ چه‌کار کنم تا اجرا سریع‌تر راه بیفتد؟

سه روز در اجرا زمان زیادی نیست، ولی مادامی‌که پرونده در «مرحله ثبت در دفتر کل» متوقف بماند، عملا هیچ اقدامی (صدور اخطار، توقیف حساب و …) انجام نمی‌شود. برای تسریع:

۱‑۱) امروز به قسمت «ثبت عملیات» شعبۀ اجرا مراجعه کنید؛ مطمئن شوید پرونده «کلاسه» خورده و به مسئول پرونده ارجاع شده است (کافی است روی جلد، شماره و اسم کارشناس قید شده باشد).

۱‑۲) هم‌زمان یک «درخواست تسریع عملیات اجرایی» بنویسید (ماده ۳۴ ق.ا.ا.م) و خطاب به قاضی اجرای احکام یا مدیر اجرا تحویل دهید. در این برگه صریحا بخواهید:
• فورا «اخطار پرداخت» طبق رای اصلاح‌شده (۴ گرم + اقساط) ظرف ۱۰ روز به محکوم‌علیه ابلاغ شود.
• بعد از اتمام مهلت، در صورت عدم پرداخت، اموال وی توقیف گردد.

۱‑۳) اگر ظرف ۷ تا ۱۰ روز از ثبت درخواست باز هم اقدامی نشد، میتوانید:
• شکایت کتبی به رئیس دادگستری استان (قسمت رسیدگی به شکایات مراجع قضایی).
• یا در درگاه «سجا»/«سنا» (سامانۀ نظارت قوه قضائیه) با انتخاب گزینه «تاخیر در اجرای احکام» شکایت بزنید.
این دو راه معمولا ظرف چند روز باعث حرکت پرونده می‌شود.

───────────────────────
۲) اختلاف با اجرای احکام بر سر «طلا یا قیمت طلا»

۲‑۱) مبنای قانونی
مادۀ ۴۶ قانون اجرای احکام: «هرگاه محکوم­به عین معین باشد، اجرای حکم با تحویل همان عین است…»
مادۀ ۴۷ همان قانون: «… در صورتی که تحویل عین ممکن نباشد یا محکوم‌له راضی باشد، قیمت یـا مـثل آن وصول می‌شود.»

یعنی:
الف) اول باید خود طلای موضوع حکم تحویل شود.
ب) اگر محکوم‌علیه نتواند یا نخواهد و شما هم رضایت ندهید، اجرای احکام مکلف است صورت‌مجلس «عدم امکان تحویل عین» تنظیم کند؛ سپس قیمت روز طلا از دارایی‌های دیگر او برداشت گردد.

۲‑۲) «ما رای دادگاه را قبول نمی‌کنیم و پول می‌گیریم!»
این حرف، از نظر حقوقی تخلف اداری است. شما می‌توانید:
• فورا «اعتراض به عملیات اجرایی» (مادۀ ۱۱ ق.ا.ا.م) تنظیم کنید.
• توضیح بدهید حکم قطعی است و هیچ کس—حتی قاضی اجرا—حق تغییر مفاد آن را ندارد.
قاضی اجرا مکلف است ظرف ۴۸ ساعت به اعتراض رسیدگی کند؛ در صورت اصرار بر تبدیل به وجه، می‌توانید به دادگاه صادرکنندۀ رای یا دادگاه تجدیدنظر (حسب مورد) شکایت نظارتی کنید.

۲‑۳) حالت ترکیبی (۴ گرم طلا + اقساط معادل قیمت روز)
ممکن است خودتان مایل باشید به جای درگیری، فرمول «۴ گرم طلا نقدا / اقساط به قیمت روز» را اجرا کنید. برای این کار:

الف) یک «لایحۀ توافق» بدهید و بنویسید:
• «به استناد ماده ۴۶ و با رعایت مصلحت، قبول دارم محکوم‌به به نحو زیر اجرا شود: ۴ گرم طلای ۱۸ عیار عینا؛ بابت هر قسط، معادل قیمت روز نیم گرم طلای ۱۸ عیار (براساس نرخ اتحادیه طلا در تاریخ سررسید) نقدا … .»

ب) اگر محکوم‌علیه هم لایحۀ مشابه بدهد یا در صورتجلسه اجرا امضا کند، تبدیل صلحی مشکل ندارد و برای واحد اجرا قابل انجام است.

ج) اگر اجرا می‌گوید «ما فقط وجه می‌گیریم» و شما نمی‌خواهید کوتاه بیایید، همان مسیر اعتراض را بروید؛ غالبا پس از دستور کتبی قاضی، مجبور به تحویل طلا می‌شوند.

۲‑۴) تکلیف «عدم اثبات تلف مال»
چون دادگاه تلف مال را احراز نکرده، اصل بر موجود بودن طلاست. بنابراین:
• اگر محکوم‌علیه ادعا کند طلا دیگر موجود نیست، باید «دلیل» بیاورد (فاکتور فروش، رسید رهن، صورتجلسه سرقت و…).
• اگر دلیلی ارائه نکند، اجرا نمی‌تواند یک‌طرفه به قیمت‌گذاری رو بیاورد.

───────────────────────
۳) چند نکته کاربردی

🔸 درخواست توقیف حساب یا خودرو: برای ضمانت پرداخت اقساط، می‌توانید درخواست کنید یک یا چند دارایی او به‌عنوان تامین، توقیف بماند تا اقساط تمام شود (مادۀ ۱۱۰ آیین‌نامۀ اجرای احکام).
🔸 نرخ ملاک: حتما «طلای ۱۸ عیار مظنۀ اتحادیه طلا و جواهر تهران در روز پرداخت» را در توافق یا اعتراض خود ذکر کنید تا اختلاف بعدی پیش نیاید.
🔸 شهود یا کارشناس: اگر ادعا دارند طلا نیست، از قاضی اجرا بخواهید کارشناس جواهر یا نمایندۀ اتحادیه برای بازرسی محل نگهداری طلا (مثلا گاوصندوق مغازه) اعزام شود.
🔸 زمان‌بندی واقعی: از روزی که اخطار پرداخت اقساط ابلاغ می‌شود، اگر ظرف ۱۰ روز ۴ گرم اولیه نیاید، بلافاصله می‌توانید تقاضای اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی (جلب، ممنوع‌الخروجی و …) کنید.

───────────────────────
جمع‌‌بندی عملیات پیشنهادی

۱) پیگیری حضوری + «درخواست تسریع» امروز.
۲) اگر واحد اجرا همچنان اصرار بر وجه نقد داشت:
• «اعتراض به عملیات اجرایی» ثبت کنید و استناد به مواد ۴۶ و ۴۷ قانون اجرای احکام.
• نامه را به قاضی اجرا و رونوشت به رئیس حوزه قضایی بدهید.
۳) یا ‌در‌ صورت تمایل به راه مسالمت‌آمیز:
• لایحۀ توافق (۴ گرم طلا + اقساط وجه روز) تنظیم و به امضای محکوم‌علیه برسانید.
۴) در هر حالت، تا وقتی تکلیف روشن نشده، درخواست توقیف یک دارایی به‌عنوان تضمین اقساط بدهید.

موفق باشید 🌹
اگر احتیاج به متن آماده اعتراض یا نمونه لایحه توافق داشتید، بفرمایید تا برایتان تنظیم کنم.