آیا موتورسواری برای بانوان مشکلی دارد؟

موتورسواری برای بانوان در ایران با چالش‌ها و محدودیت‌هایی همراه است، اگرچه خود عمل موتورسواری برای زنان جرم محسوب نمی‌شود. مسئله اصلی، عدم صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان است.

وضعیت قانونی موتورسواری بانوان:
بر اساس ماده ۲ قانون مجازات اسلامی، عملی جرم محسوب می‌شود که برای آن در قانون مجازات تعیین شده باشد. از آنجا که برای موتورسواری بانوان مجازاتی در قانون در نظر گرفته نشده است، این عمل فی‌نفسه جرم نیست.

اداره کل حقوقی قوه قضاییه نیز در نظریه‌ای مشورتی اعلام کرده که موتورسواری بانوان فاقد وصف کیفری است.
عدم صدور گواهینامه برای بانوان:

علیرغم اینکه موتورسواری بانوان جرم نیست، در حال حاضر گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان صادر نمی‌شود.
دلیل اصلی این موضوع، استناد نیروی انتظامی به تبصره ماده ۲۰ قانون راهنمایی و رانندگی است. این تبصره عنوان می‌کند: «صدور گواهینامه رانندگی موتور سیکلت برای مردان، بر عهده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است». نیروی انتظامی با تاکید بر کلمه «مردان» در این تبصره، از صدور گواهینامه برای زنان خودداری می‌کند.
برخی وکلا معتقدند که این تبصره به معنای ممنوعیت صدور گواهینامه برای زنان نیست و صرفا مسئولیت صدور آن برای مردان را به نیروی انتظامی محول کرده است.

در سال ۹۸، یک بانوی اصفهانی با شکایت علیه پلیس راهور، در ابتدا حکم الزام پلیس به صدور گواهینامه را از دادگاه بدوی دریافت کرد، اما این حکم در دادگاه تجدید نظر به نفع پلیس راهور تغییر کرد.

پیامدهای موتورسواری بانوان بدون گواهینامه:
از آنجایی که بانوان امکان دریافت گواهینامه موتورسیکلت را ندارند، رانندگی آنها با موتور به منزله رانندگی بدون گواهینامه تلقی می‌شود.
پلیس در صورت مشاهده بانوان موتورسوار، با آنها همانند افرادی که بدون گواهینامه رانندگی می‌کنند برخورد می‌کند، که شامل جریمه و احتمال توقیف موتورسیکلت می‌شود. این قانون شامل موتورهای برقی نیز می‌شود و رانندگی با آنها هم نیازمند گواهینامه است.

حکم شرعی:
بر اساس برخی دیدگاه‌های شرعی، موتورسواری زنان فی‌نفسه ممنوعیتی ندارد، به شرط آنکه حجاب و شئونات اسلامی رعایت شود.

تحولات اخیر:
در اسفند ماه ۱۴۰۳ (۲۲ اسفند ۱۴۰۳)، معاون امور زنان رئیس جمهور اعلام کرد که دولت با صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان موافق است.
با این حال، این موضوع هنوز در حد طرح است و برای اجرایی شدن نیازمند تصویب در مجلس و تایید شورای نگهبان است تا به قانون تبدیل شود و پلیس راهور مکلف به اجرای آن گردد. در حال حاضر، قانون جدیدی در این خصوص به تصویب نرسیده است.
بنابراین، هرچند موتورسواری بانوان به خودی خود جرم تلقی نمی‌شود، اما به دلیل عدم صدور گواهینامه، بانوان موتورسوار با محدودیت‌های قانونی و جریمه مواجه هستند.