در صورتی که پرونده ضرب و جرح عمدی که قسمت و یا بخشی از آسیب وارده به شاکی برای روز درگیری نبوده و کارشناس پزشکی قانونی نیز آن را تایید کرده و محکومعلیه بعد از حکم قطعی محکوم به پرداخت دیه در حق شاکی شده و مبلغ دیه توسط محکومعلیه حالا یا بهصورت یکجا و یا بهصورت اقساط پرداخت شده باشد و پرونده مورد قبول ماده ۴۷۷ و یا ۴۷۴ قرار گرفته شده باشد و آن قسمت از آسیب وارده به شاکی که برای روز درگیری نبوده را قبول کنند یعنی رای را نقض کنند، مبلغی که محکومعلیه به شاکی پرداخت شده تکلیف آن چه میشود؟ یعنی مبلغ را که محکومعلیه به شاکی پرداخت کرده آن مبلغ را از شاکی پرونده مسترد میکنند؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
در صورت پذیرش اعاده دادرسی (موضوع مواد ۴۷۴ یا ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری) و نقض حکم قطعی قبلی، مبالغی که محکومعلیه بابت دیه به شاکی پرداخت کرده است، قابل استرداد است. طبق موازین قانونی، با نقض رای اولیه، منشا قانونی دریافت آن وجه از بین میرود و شاکی ملزم به بازگرداندن مبالغ اضافی دریافتی به محکومعلیه (برائت یافته) خواهد بود.
در ادامه، جزئیات حقوقی و نحوه اجرای این فرآیند بررسی میشود.
وضعیت حقوقی مبلغ پرداخت شده
پس از آنکه شعبه دیوان عالی کشور یا دادگاه همعرض، پس از رسیدگی مجدد، بخشی از آسیبها را متعلق به روز حادثه ندانسته و حکم به نقض رای در آن قسمت صادر کند، وضعیت مبلغ پرداختی به شرح زیر است:
تحصیل مال بلاجهت: از آنجا که با نقض رای، دیگر بدهی قانونی در آن بخش وجود ندارد، نگهداری آن مبلغ توسط شاکی مصداق «دارا شدن ناعادلانه» یا تحصیل مال بلاجهت است.
الزام به مسترد کردن: شاکی مکلف است مبلغی را که بابت آن بخش از جراحات (که ثابت شده مربوط به درگیری نبوده) دریافت کرده، به محکومعلیه بازگرداند.
اعاده وضعیت به سابق: طبق اصول کلی دادرسی، با نقض حکم قطعی، آثار اجرایی آن نیز باید زایل شده و وضعیت طرفین به پیش از صدور و اجرای حکم اشتباه بازگردد.
نحوه استرداد وجه از شاکی
برای بازپسگیری مبلغ دیه پرداخت شده، مراحل زیر طی میشود:
صدور حکم جدید: ابتدا باید حکم نهایی در مرحله اعاده دادرسی صادر و در آن صراحتا قید شود که بخشی از دیه قبلی به دلیل عدم انتساب جراحت به متهم، لغو شده است.
درخواست اعاده عملیات اجرایی: محکومعلیه سابق میتواند با استناد به حکم جدید، از واحد اجرای احکام کیفری بخواهد که عملیات اجرایی را به حالت قبل برگردانده و مبالغ پرداختی را از شاکی مسترد کند.
دادخواست حقوقی (در صورت نیاز): اگر اجرای احکام به هر دلیلی مستقیما اقدام به استرداد نکند، محکومعلیه میتواند بر اساس حکم نقض شده، دادخواستی تحت عنوان «استرداد وجه ناشی از ایفای ناروا» در دادگاه حقوقی مطرح نماید.
به طور خلاصه، در فرض شما که کارشناس پزشکی قانونی تایید کرده بخشی از آسیبها مربوط به درگیری نبوده و این موضوع منجر به نقض رای قطعی شده است، شما حق دارید تمام مبالغی را که اضافه بر حکم جدید پرداخت کردهاید (چه به صورت یکجا و چه اقساط)، از شاکی پس بگیرید.
ملکی و املاکشرکت و کسبوکارخانوادهقرارداد و تعهداتکیفری و جرایم
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰
تومان
۶۹۸,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاکشرکت و کسبوکارثبت اسناد و املاکقرارداد و تعهداتبانکی و مطالبات
شروع قیمت از
۹۵۰,۰۰۰
تومان
۷۹۰,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ثبت احوال و هویتملکی و املاکبانکی و مطالباتخانوادهکیفری و جرایمخودرو و حملونقل
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰
تومان
۶۹۷,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
بانکی و مطالباتخانوادهملکی و املاکقرارداد و تعهداتکیفری و جرایمخودرو و حملونقل
شروع قیمت از
۷۸۰,۰۰۰
تومان
۶۴۹,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
آنلاین
ملکی و املاکبانکی و مطالباتخانوادهکیفری و جرایمقرارداد و تعهداتخودرو و حملونقل
شروع قیمت از
۸۳۰,۰۰۰
تومان
۶۸۹,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
خانوادهقرارداد و تعهداتکیفری و جرایمملکی و املاکبانکی و مطالباتخودرو و حملونقل
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰
تومان
۶۹۸,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاکبانکی و مطالباتخانوادهکیفری و جرایمقرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۷۸۰,۰۰۰
تومان
۶۴۹,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ارث و وصیتملکی و املاکبانکی و مطالباتخانوادهداوری و حل اختلاف
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰
تومان
۴۹۹,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
شرکت و کسبوکارملکی و املاکخانوادهداوری و حل اختلافقرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰
تومان
۴۹۹,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاکبانکی و مطالباتخانوادهکیفری و جرایمخودرو و حملونقل
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰
تومان
۴۹۸,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاکبانکی و مطالباتخانوادهکیفری و جرایمخودرو و حملونقل
شروع قیمت از
۶۰۰,۰۰۰
تومان
۴۹۸,۰۰۰
تومان
پیشنهاد بنیاد وکلا
ملکی و املاکارث و وصیتبانکی و مطالباتخانوادهکیفری و جرایم
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰
تومان
۶۹۸,۰۰۰
تومان
ملکی و املاکبانکی و مطالباتخانوادهکیفری و جرایمقرارداد و تعهدات
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰
تومان
۳۴۹,۰۰۰
تومان
آنلاین
خانوادهکیفری و جرایماجرای احکامقرارداد و تعهداتملکی و املاک
شروع قیمت از
۷۲۰,۰۰۰
تومان
۶۰۰,۰۰۰
تومان
آنلاین
بانکی و مطالباتخانوادهکیفری و جرایمقرارداد و تعهداتملکی و املاکخودرو و حملونقل
شروع قیمت از
۷۱۰,۰۰۰
تومان
۵۸۹,۰۰۰
تومان
آنلاین
ملکی و املاکارث و وصیتخانوادهکیفری و جرایم
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰
تومان
۳۵۰,۰۰۰
تومان
آنلاین
ملکی و املاکبانکی و مطالباتخانوادهکیفری و جرایمشرکت و کسبوکار
شروع قیمت از
۵۴۰,۰۰۰
تومان
۴۴۹,۰۰۰
تومان
ملکی و املاکشرکت و کسبوکارکیفری و جرایمبانکی و مطالبات
شروع قیمت از
۴۲۰,۰۰۰
تومان
۳۴۹,۰۰۰
تومان
آنلاین
ملکی و املاکشرکت و کسبوکارخانوادهقرارداد و تعهداتکیفری و جرایم
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰
تومان
۶۹۸,۰۰۰
تومان
آنلاین
ملکی و املاکبانکی و مطالباتخانوادهکیفری و جرایمقرارداد و تعهداتخودرو و حملونقل
شروع قیمت از
۸۳۰,۰۰۰
تومان
۶۸۹,۰۰۰
تومان
آنلاین
ملکی و املاکخانوادهکیفری و جرایمدیوان عدالت اداریکار و تأمین اجتماعیخودرو و حملونقل
شروع قیمت از
۸۴۰,۰۰۰
تومان
۶۹۸,۰۰۰
تومان
ملکی و املاکدیوان عدالت اداریکار و تأمین اجتماعیخانوادهکیفری و جرایمخودرو و حملونقل
شروع قیمت از
۹۴۰,۰۰۰
تومان
۷۸۰,۰۰۰
تومان
پروندهی شما جزئیات خودش را دارد؛ با یک وکیل دیه صحبت کنید
پاسخهای این صفحه کلی هستند و برای آشنایی نوشته شدهاند.
۲٬۶۹۷ وکیل با تخصص در این حوزه در بنیاد وکلا عضو هستند.
نوع و مدت مشاوره را خودتان انتخاب میکنید
هزینه را پیش از پرداخت میبینید
هزینهٔ تماس روی شما نیست
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
بله، اگر رای قطعی در اعاده دادرسی (ماده ۴۷۴ یا ۴۷۷) نقض شود و دادگاه احراز کند که بخشی یا تمام دیه بابت آسیبی بوده که منتسب به درگیری نبوده، مبلغ مازاد پرداختشده «فاقد مبنای قانونی» محسوب میشود.
در این حالت، محکومعلیه حق دارد با دادخواست مستقل «استرداد وجه پرداختی بلاجهت» علیه شاکی، مبلغ دیه پرداختشده مازاد را مطالبه و مسترد کند؛ استرداد خودکار نیست و نیاز به طرح دعوای حقوقی دارد.
باسلام
اگر در رای جدید:اصل انتساب صدمه به متهم رد شود یااساسا محکومیت دیه منتفی گردد کل مبلغ دیه پرداختشده باید به محکومعلیه مسترد شود و شاکی مکلف به استرداد است.
اگر:مثلا چند فقره دیه یا ارش بوده و دادگاه جدید فقط بخشی را نادرست تشخیص دهد فقط مازاد پرداختشده باید مسترد شود
نه تمام مبلغ.
عرض سلام و احترام ،
در فرض نقض رای و حذف آن بخش از آسیب از شمول موضوع درگیری، اصل این است که دیه پرداختی مربوط به همان بخش باید مسترد شود و اجرای احکام و دادگاه بر مبنای رای جدید میزان استرداد یا تهاتر را مشخص می کنند؛ اما مقدار دقیق به متن رای نقض و اینکه دقیقا چه بخش و چه مبلغی حذف یا اصلاح شده وابسته است
در صورت نقض رای قطعی وفق مواد ۴۷۴ یا ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری، دیه پرداختشده فاقد مبنای قانونی تلقی و وفق قواعد «استرداد بلاجهت» و مقررات اجرای احکام کیفری، با حکم مرجع رسیدگیکننده از شاکی مسترد یا در صورت لزوم از محل مطالبات آتی وی تهاتر میشود
اگر حکم قطعی که بر اساس آن دیه پرداخت شده است، متعاقبا از طریق اعاده دادرسی نقض شود و مشخص گردد که بخشی از دیه نباید پرداخت میشده، آن بخش از مبلغ پرداختی اضافه پرداخت محسوب شده و تحت عنوان دارا شدن ناعادلانه یا استیفای ناروا قابل استرداد است.
در صورت نقض رای در خصوص میزان دیه یا جراحات وارده در صورتی که محکوم علیه دیه را به شاکی پرداخت نموده باشد، محکوم علیه می تواند مبلغ مذکور را از شاکی مطالبه نماید.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
