آیا فروش محصول بدون اثر در اینستاگرام کلاهبرداری است؟

بااحترام صرف بی‌اثر بودن محصول، به‌تنهایی کلاهبرداری نیست و اگر فروشنده فقط ادعایی نادرست مطرح کرده باشد اما فریب عمدی، صحنه‌سازی، ارائه مدارک جعلی یا قصد بردن مال از ابتدا قابل اثبات نباشد، معمولا مطالبه وجه و خسارت و در صورت وجود شرایط، استرداد کالا یا فسخ معامله مسیر اصلی است اما اگر ثابت شود فروشنده با ادعاهای خلاف واقع مانند تضمین رشد مو یا جوان‌ سازی پوست مجوز یا تاییدیه جعلی، تصاویر ساختگی یا وعده‌های فریبنده خریدار را به پرداخت پول ترغیب کرده و از ابتدا قصد تحصیل مال از طریق فریب داشته است، موضوع می‌تواند علاوه بر مطالبه وجه از جهت کلاهبرداری نیز قابل طرح باشد و تشخیص نهایی آن با مرجع قضایی است. اگر محصول دارویی، آرایشی، بهداشتی، گیاهی، مکمل یا خدمت سلامت باشد، قانون ممنوعیت تبلیغات و معرفی محصولات و خدمات غیرمجاز و آسیب‌رسان به سلامت، ارائه اطلاعات نادرست و تبلیغ خلاف واقع درباره خواص، آثار درمانی یا منافع چنین محصولات و خدماتی را ممنوع کرده و برای آن حبس یا جزای نقدی درجه شش و محرومیت از فعالیت مرتبط برای دو تا پنج سال مقرر کرده است و در صورت ورود خسارت به مصرف‌کننده، جبران خسارت و جزای نقدی معادل دو تا پنج برابر خسارت نیز ممکن است اعمال شود؛ بنابراین، عنوان «تخلف پزشکی» فقط در صورت ارتباط محصول یا ادعا با حوزه سلامت و احراز تبلیغ خلاف واقع یا نداشتن مجوزهای لازم قابل بررسی است. شما بعنوان خریدار باید پیش از حذف شدن محتوا از صفحه اینستاگرام، تبلیغ، ادعاهای فروشنده، مشخصات محصول، رسید پرداخت، مکالمات و نتیجه کارشناسی یا پزشکی درباره بی‌اثر بودن یا نامجاز بودن محصول مستند تهیه کند و سپس برای مطالبه وجه و خسارت و در صورت وجود قرائن فریب عمدی یا تبلیغ سلامت خلاف واقع موضوع را از طریق پلیس فتا یا مرجع قضایی صالح پیگیری کند. موفق باشید 💐

صرف بی‌اثر بودن محصول، به‌تنهایی کلاهبرداری محسوب نمی‌شود؛ برای تحقق بزه کلاهبرداری موضوع ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری، باید توسل فروشنده به وسایل و عملیات متقلبانه، فریب خریدار، تحصیل مال و رابطه سببیت میان فریب و پرداخت وجه احراز شود.

اگر تبلیغ، متضمن ادعاهای خلاف واقع و فریبنده درباره اثر درمانی یا پزشکی محصول بوده باشد، حسب مورد علاوه بر مسئولیت مدنی و امکان مطالبه وجه و خسارات، موضوع می‌تواند از حیث مقررات حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان و مقررات ناظر بر امور پزشکی و تبلیغات نیز قابل تعقیب باشد.

مستندات مهم: ماده ۱ قانون تشدید؛ مواد ۱ و ۲ قانون مسئولیت مدنی؛ مواد ۱۰، ۲۱۹ و ۲۲۰ قانون مدنی و مقررات قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان.

نکته تعیین‌کننده، اثبات «ادعای خلاف واقع و فریب مؤثر در خرید» است، نه صرفا عدم رضایت یا عدم حصول نتیجه. برای تشخیص عنوان دقیق شکایت و جلوگیری از رد آن، متن تبلیغ اینستاگرامی، مشخصات محصول، رسید پرداخت و ادعاهای فروشنده باید بررسی شود؛ آیا مستندات موجود، ارکان کلاهبرداری را اثبات می‌کند یا دعوای استرداد وجه و خسارت مسیر مؤثرتری است؟

ممکن است موضوع برای شما صرفا بحث مطالبه وجه نباشد...ولی بی‌اثر بودن محصول هم به‌ تنهایی برای اثبات کلاهبرداری کافی نیست.
اگر فروشنده عمدا با ادعاهای خلاف واقع مثل «رشد قطعی مو» یا «جوان‌سازی قطعی پوست» شما را فریب داده و از این طریق پولی از شما گرفته، در صورت اثبات سوءنیت کلاهبرداری قابل بررسی و اثبات هست.
اگر محصول آرایشی، بهداشتی، دارویی یا سلامت‌محور باشد، تبلیغ خلاف واقع درباره آثار و منافع آن می‌تواند تخلف با جرم خاص حوزه سلامت باشد چون مقررات مربوط به سلامت و بهداشت، تبلیغات گمراه‌کننده درباره فرآورده‌های آرایشی، بهداشتی، دارویی و خدمات سلامت را ممنوع کرده است.

در هر حال، استرداد وجه را نیز می‌توانید حسب شرایط قرارداد و توافقی که داشتید مطالبه کنید.
مهم‌ترین دلایل هم برای شما اسکرین‌شات و لینک تبلیغ، پیام‌های فروشنده، رسید پرداخت، مشخصات محصول و مجوز آن، و هر مدرکی که نشان دهد ادعای درمانی رشد مو جوان‌سازی را مبنای فروش قرار داده ضمن اینکه پیشنهاد میکنم سریعا قبل از حذف‌شدن صفحه، ادله را حفظ کنید.

صرف اینکه محصول اثر ادعایی را نداشته، به‌تنهایی کلاهبرداری یا جرم پزشکی را ثابت نمی‌کند.
اگر تبلیغ عمدا خلاف واقع بوده و فروشنده با فریب، وجه شما را گرفته باشد، بسته به ادله می‌توان شکایت کیفری کلاهبرداری یا عناوین مرتبط با تبلیغات خلاف واقع را بررسی کرد. اگر ادعای درمانی یا پزشکی بدون مجوز مطرح شده باشد، موضوع می‌تواند از جهت مقررات پزشکی و بهداشتی نیز قابل پیگیری باشد.
در هر حال، استرداد وجه و خسارت مسیر حقوقی جداگانه‌ای است. پیام‌های تبلیغاتی، صفحه اینستاگرام، رسید پرداخت و مشخصات محصول را حفظ کنید.