موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
آیا شرط ضمن عقد موقت پس از فوت زوج از وراث قابل مطالبه است؟
پرسیده شده ۲ ماه پیش
۴۱ پاسخ ثبت شده
پدرم خانمی را به عقد موقت سی‌ساله درآورده است. در عقدنامه شرط ضمن عقد به این صورت درج شده: «زوجه شرط نمود که زوج ظرف سه سال یک قطعه زمین مسکونی به متراژ ۵۰۰ متر در سیاهکل گیلان به نام زوجه بلاعوض انتقال دهد.» پدرم پس از یک سال و نیم فوت کرده‌اند. اکنون زوجه اجرای این شرط را از وراث مطالبه می‌کند. آیا این شرط بر ما به‌عنوان وراث قابل مطالبه است؟
جمع‌بندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
تعهد ناشی از شرط ضمن عقد با فوت متوفی از بین نمی‌رود و به عنوان دین بر عهده ترکه باقی می‌ماند. زوجه میتواند این شرط یا قیمت آن را صرفاً از محل اموال به جا مانده از متوفی مطالبه کند و وراث هیچ مسئولیتی برای پرداخت از اموال شخصی خود ندارند.
زهرا فرجآنلاینوکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه·۵٫۰
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
مسئولیت وراث در شرط ضمن عقد موقت
با فوت زوج تعهدات مالی و شروط ضمن عقد باطل نمی‌شوند و در قالب دین متوفی باقی می‌مانند. زوجه میتواند اجرای این شرط یا مطالبه بهای آن را از ماترک پیگیری کند. وراث هیچ تعهدی برای اجرای این شرط از دارایی‌های شخصی خود ندارند و پرداخت فقط محدود به دارایی به جا مانده از متوفی است. اگر متوفی اموالی نداشته باشد یا ترکه کفاف ندهد، تعهدی متوجه وراث نخواهد بود.
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
با سلام؛ اصل تعهد مندرج در عقدنامه، با فوت پدر اصولا از بین نمی‌رود و زوجه میتواند اجرای شرط را از محل ترکه مطالبه کند زیرا وراث قائم‌مقام مالی متوفی هستند.
با این حال، این امر به معنای مسئولیت شخصی وراث از اموال خودشان نیست و اجرای تعهد باید با رعایت دیون و حقوق سایر وراث از محل ماترک صورت گیرد.
البته برای اظهارنظر قطعی، متن دقیق شرط، وضعیت مالکیت پدر و وجود زمین با اوصاف مقرر باید بررسی شود.
اصل بر این است که اگر این شرط به‌صورت صحیح در عقد درج شده باشد و تعهد پدر شما این بوده که ظرف سه سال زمین مشخصی را به زوجه منتقل کند، فوت متعهد به‌خودی‌خود موجب از بین رفتن تعهد نمی‌شود. مطابق مواد ۲۱۹ و ۲۲۰ قانون مدنی، قراردادها و تعهدات ناشی از آنها برای طرفین و قائم‌مقام قانونی آنان لازم‌الاتباع است؛ بنابراین اگر تعهد به انتقال ملک در زمان حیات پدر انجام نشده باشد، حسب مورد زوجه میتواند اجرای تعهد را از وراث مطالبه کند، مشروط بر اینکه ملک موضوع تعهد در ترکه موجود باشد و شرایط قانونی انتقال آن فراهم باشد. در این صورت، موضوع میتواند در قالب دعوای الزام به انجام تعهد و حسب مورد تنظیم سند رسمی پیگیری شود.
البته مفاد دقیق عقدنامه و ماهیت شرط بسیار مهم است؛ باید مشخص شود که این عبارت یک شرط صحیح ضمن عقد و تعهد لازم‌الاجرا بوده و زمین نیز به‌طور مشخص قابل شناسایی بوده است. اگر پدر شما قبل از فوت مالک چنین زمینی بوده و تعهد انتقال آن را پذیرفته باشد، صرف فوت ایشان باعث سقوط تعهد نمی‌شود و وراث در حدود ترکه، قائم‌مقام وی محسوب می‌شوند. همچنین اگر ملک موضوع تعهد در زمان فوت در مالکیت پدر نبوده یا انتقال آن به دلایل قانونی امکان‌پذیر نباشد، وضعیت متفاوت خواهد بود و باید آثار حقوقی آن جداگانه بررسی شود. بنابراین برای پاسخ قطعی، اصل عقدنامه و وضعیت مالکیت زمین مورد تعهد باید بررسی شود.
سلام
با توجه به توضیحات شما ، این شرط باید به صورت خیلی دقیق بررسی گردد ممکن است که اصلا این شرط باطل باشد
بر اساس قانون در قرارداد ها و یا در عقدنامه نکاح اگر شرطی درج گردد می‌بایست مال مورد شرط ، معلوم و معین باشد و مردد نباشد و در زمان تنظیم شرط ، مال مورد شرط موجود باشد
حال اگر در عقدنامه نکاح ، شرط شود که در آینده زوج مالی را به زوجه انتقال بدهد می تواند این شرط باطل باشد این شرط از چند جهت می تواند باطل باشد . زیرا بر اساس قانون در زمان انعقاد عقد نکاح و تنظیم شرط در عقدنامه ، مال مورد شرط در عقدنامه نکاح ، معین نیست ، مال معلوم نیست ، مال مورد شرط مردد است ، مال مورد شرط موجود نیست
ایا در زمان انعقاد عقد نکاح ، زوج اصلا مالک زمین مورد شرط بوده است و یا خیر ؟
ایا در زمان انعقاد عقد نکاح ، زمین مورد شرط ، موجود بوده است ؟
باید مشخص گردد که ایا اصلا مال مورد شرط ، قابلیت. اجرا و تسلیم خواهد داشت و یا خیر ؟
اگر در زمان انعقاد عقد نکاح ، مورد شرط به صورت اجمالی معلوم و معین باشد می تواند و ممکن است که شرط صحیح باشد
اینکه در شرط ذکر شده است که زوج مالی را به زوجه > باید مشخص گردد که منظور از > انتقال مال در قالب کدام یک از عقود می‌باشد در قالب قرارداد عقد بیع و. یا هبه و یا صلح و یا ... کدام یک است این موضوع باید احراز و اثبات گردد
و ....
سلام عرض ادب
بله، این شرط به‌عنوان یک تعهد مالی اصولا قابل مطالبه است، اما وراث شخصا و از اموال خود هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارند و ایفای این تعهد صرفا از محل ماترک (دارایی‌های به‌جامانده از متوفی) امکان‌پذیر است.
طبق قوانین ارث و مقررات امور حسبی، شروط مالی ضمن عقد، دین متوفی محسوب شده و با فوت ساقط نمی‌شوند؛ اما وراث صرفا تا میزان ماترک متوفی مسئول پرداخت دیون هستند. از سوی دیگر، به دلیل عدم تعیین دقیق پلاک ثبتی، موقعیت و اوصاف زمین، این تعهد میتواند در صورت دفاع صحیح و سایر شرایط فاقد ارکان صحت باشد و مصداق بارز «شرط مجهول» (موضوع بند ۲ ماده ۲۳۲ قانون مدنی) است؛ لذا خود شرط قانونا باطل و فاقد ضمانت اجراست.
راهکار:
در برابر درخواست زوجه از هرگونه توافق یا انتقال اموال شخصی اکیدا خودداری کنید تا وی مجبور به طرح دعوای «الزام به ایفای شرط ضمن عقد» شود. در جلسه دادگاه، بدوا دفاع خود را بر «بطلان شرط به دلیل مجهول بودن مطلق موضوع آن» متمرکز کنید؛ در فرض محال پذیرش شرط توسط قاضی، صراحتا اعلام کنید که اجرای این تعهد منحصرا از محل ماترک متوفی (در صورت وجود دارایی) قابل پرداخت است.
بله، اصل بر این است که اگر شرط ضمن عقد معتبر و لازم‌الاجرا باشد، فوت پدر موجب از بین رفتن تعهد نمی‌شود؛ زیرا قراردادها نسبت به قائم‌مقام قانونی نیز لازم‌الاتباع هستند. مواد ۲۱۹ و ۲۲۰ قانون مدنی این موضوع را تایید می‌کنند.
در این پرونده، چون پدر متعهد شده ظرف سه سال ۵۰۰ متر زمین مسکونی را بلاعوض به نام زوجه منتقل کند و قبل از پایان سه سال فوت کرده، زوجه میتواند حسب شرایط، اجرای تعهد را از ترکه مطالبه کند.
اما نکته مهم این است که ورثه شخصا بدهکار مستقل محسوب نمی‌شوند؛ تعهد باید از محل ترکه و با رعایت حقوق و دیون متوفی بررسی و اجرا شود. ماده ۸۶۸ قانون مدنی نیز پرداخت حقوق و دیون متوفی را مقدم بر استقرار مالکیت ورثه نسبت به ترکه دانسته است.
اگر پدر در زمان فوت چنین تعهدی داشته و شرایط شرط محقق شده باشد، صرف فوت پدر مانع مطالبه زوجه نیست؛ ولی اینکه آیا دقیقا میتواند زمین ۵۰۰ متری مطالبه کند یا فقط قیمت یا خسارت آن، به متن کامل عقدنامه و وضعیت اموال و امکان اجرای تعهد بستگی دارد.
سلام پیرو سوال شما، اگر شرط مندرج در عقدنامه شرط فعل باشد، یعنی پدرتان متعهد شده ظرف سه سال زمین ۵۰۰ متری را به نام همسر موقت منتقل کند، اصل تعهد با فوت ایشان لزوما از بین نمی‌رود و در صورت صحت عقد و شرط، زوجه میتواند اجرای آن را از محل ترکه مطالبه کند؛ زیرا دیون و تعهدات مالی متوفی قبل از تقسیم ترکه باید از ترکه پرداخت شود و وراث شخصا بیش از میزان ترکه مسئول نیستند. بنابراین اگر پدرتان در زمان فوت مالک زمین مورد تعهد بوده و تعهد نیز قائم به شخص ایشان نبوده باشد، امکان مطالبه از ترکه وجود دارد؛ اما اگر زمین مشخصی اصلا متعلق به پدر نبوده، یا شرط به‌گونه‌ای باشد که اجرای آن منوط به مباشرت شخص پدر بوده، یا شرایط دیگری در عقدنامه وجود داشته باشد، نتیجه متفاوت خواهد بود.
بله، این شرط بر وراث قابل مطالبه است، زیرا شرط ضمن عقد نکاح، یک تعهد مالی بر عهده پدرتان بوده و با فوت او، این تعهد به ترکه منتقل می‌شود.
وراث موظفند آن را از اموال متوفی (ترکه) پرداخت کنند و در صورت وجود مال معین (زمین)، آن را به زوجه منتقل نمایند.
در صورتی که زمین موجود نباشد، زوجه میتواند معادل ارزش آن را از ترکه مطالبه کند.
پس از پرداخت تعهدات (از جمله این شرط)، باقیمانده ترکه بین وراث تقسیم می‌شود.
بله، این شرط بر وراث قابل مطالبه است و ادعای زوجه موجه می‌باشد.
دلایل حقوقی:
۱. شرط انتقال زمین، یک تعهد مالی است و ربطی به ارث بردن زوجه در نکاح موقت ندارد.
۲. بر اساس ماده ۲۳۴ قانون مدنی، این شرط از نوع «شرط فعل» صحیح و الزام‌آور است.
۳. فوت زوج، تعهد مالی وی را ساقط نمی‌کند؛ بلکه به موجب قواعد عمومی تعهدات، این دین به ترکه (اموال باقیمانده) منتقل می‌شود.
۴. وراث به عنوان قائم‌مقام قانونی، موظف به ایفای این تعهد از محل ترکه، پیش از هرگونه تقسیم ارث هستند.
· ابتدا از صحت عقدنامه و وضعیت ثبتی زمین استعلام کنید.
· در صورت عدم اجرا، زوجه حق طرح دعوا در دادگاه و توقیف اموال ترکه را خواهد داشت.
· بهتر است موضوع را از طریق پرداخت از محل ترکه یا مصالحه فیصله دهید.
با سلام
بله، اصل تعهد پدر شما میتواند پس از فوت، در صورت احراز شرایط، از ترکه مطالبه شود؛ چون فوت متعهد لزوما تعهد مالی او را از بین نمیبرد.
اما نکته مهم این است که باید دید شرط، تعهد به انتقال زمین از اموال شخصی پدر بوده یا تعهدی قائم به شخص او. اگر زمین باید از دارایی پدر تامین می‌شده، اصل بر بررسی تعهد در حدود ترکه است و وراث شخصا بیش از ترکه مسئول نیستند.
همچنین چون عقد موقت بوده، متن کامل عقدنامه و ماهیت دقیق شرط باید بررسی شود تا مشخص شود شرط ایجاد حق قطعی برای زوجه کرده یا صرفا تعهد مشروط به تحقق شرایط خاص بوده است.
فوت پدر باعث از بین رفتن شرط نمی‌شود. زوجه میتواند اجرای شرط را از ترکه متوفی مطالبه کند. اگر زمین مورد تعهد در ترکه موجود باشد، امکان الزام به انتقال آن وجود دارد. وراث اصولا با اموال شخصی خود مسئول نیستند و مسئولیت در حدود ترکه است. اگر پدر مالک آن زمین نبوده یا زمین مشخص‌شده متعلق به او نباشد، اجرای شرط به همان شکل قابل بررسی و ممکن است با مانع مواجه شود. بنابراین متن دقیق عقدنامه و وضعیت مالکیت زمین تعیین‌کننده است.
اگر شرط در عقدنامه رسمی معتبر و روشن باشد، اصل بر این است که تعهد پدر شما با فوت او از بین نمی‌رود و میتواند به‌عنوان دین متوفی از ترکه مطالبه شود؛ وراث شخصا از اموال خود مسئول نیستند، بلکه تعهد از محل ترکه بررسی و اجرا می‌شود.
اما چون شرط گفته «ظرف سه سال»، باید متن کامل عقدنامه و اینکه زمین مشخصی از اموال پدر بوده یا تعهد به تهیه زمین در آینده بوده بررسی شود.
تعهدات مالی متوفی از جمله شرط ضمن عقد با فوت او از بین نمی‌رود و ورثه ملزم به اجرای آن از محل ترکه هستند طبق قانون پرداخت دیون متوفی بر تقسیم ارث مقدم است بنابراین زوجه میتواند مطالبه زمین را از ترکه پیگیری کند اما نحوه اجرای دقیق آن نیازمند بررسی متن عقدنامه و وضعیت اموال متوفی است
بله، اصل شرط ضمن عقد میتواند پس از فوت زوج نیز علیه ترکه قابل مطالبه باشد؛ زیرا عقد صحیح و تعهدات ناشی از آن اصولا نسبت به قائم‌مقام قانونی نیز لازم‌الاتباع است و مطابق ماده ۲۱۹ قانون مدنی، وراث قائم‌مقام متوفی محسوب می‌شوند. 
اما وراث شخصا مکلف به انتقال ملک از اموال شخصی خود نیستند؛ اگر تعهد پدر شما در زمان فوت باقی بوده، زوجه باید تعهد را از محل ترکه و در حدود دارایی باقیمانده متوفی مطالبه کند. مطابق مواد ۸۶۸ و ۸۶۹ قانون مدنی، دیون و تعهدات مالی متوفی قبل از استقرار مالکیت وراث نسبت به ترکه باید تعیین تکلیف شود. 
نکته مهم این است که باید متن کامل عقدنامه و خصوصا عبارت دقیق شرط بررسی شود؛ زیرا اینکه تعهد «انتقال یک قطعه زمین مشخص» بوده یا صرفا «تهیه و انتقال زمین»، و اینکه زمین در زمان فوت متعلق به پدر شما بوده یا خیر، در نتیجه دعوا بسیار مؤثر است.
اگر زمین مشخصی در ترکه وجود دارد، زوجه میتواند حسب مورد الزام به ایفای تعهد و تنظیم سند رسمی انتقال را علیه وراث/ترکه مطرح کند؛ البته میزان مسئولیت و نحوه اجرای آن به وضعیت ترکه و سایر دیون متوفی بستگی دارد.
در فرض صحت عقد موقت و احراز امضای زوج، این عبارت یک شرط فعل مالی است؛ یعنی زوج تعهد کرده ظرف سه سال، زمین معین را مجانا به زوجه منتقل کند،فوت زوج، تعهد مالی ایجادشده را از بین نمیبرد؛ دیون و حقوق مالی متوفی باید پیش از استقرار مالکیت ورثه از ترکه پرداخت یا اجرا شوند،بنابراین زوجه میتواند دعوای الزام وراث به ایفای شرط و تنظیم سند رسمی انتقال زمین از محل ترکه را مطرح کند.اما مسئولیت وراث، شخصی و بیش از میزان ترکه نیست؛ اجرای تعهد فقط از اموال باقیمانده از متوفی ممکن است، نه از اموال شخصی ورثه.نکته مهم آن است که زمین باید به حد کافی قابل شناسایی باشد. عبارت «یک قطعه زمین مسکونی ۵۰۰ متر در سیاهکل» اگر پلاک ثبتی، محل دقیق یا اوصاف ممیزه نداشته باشد، ممکن است از حیث ابهام موضوع تعهد محل ایراد باشد؛ خصوصا اگر متوفی چند زمین یا اصولا هیچ زمین واجد این وصف نداشته باشدوهمچنین باید بررسی شود که شرط، انتقال زمین متعلق به خود زوج بوده یا صرفا تعهد به تهیه و انتقال زمینی در آینده؛ متن عقدنامه، فهرست ترکه و وضعیت ثبتی املاک متوفی در تعیین نتیجه مؤثر است.
سلام و احترام
انجام تعهد به وراث منتقل نمی شود ولی چنانچه این شرط بابت مهریه باشد میتواند به میزان زمین مسکونی ۵۰۰ متر از اموال متوفی توقیف کند و برای این توقیف نسبت به سایر وراث اولویت دارد و اگر اموال متوفی کفاف ندهد ، بر عهده وراث نخواهد بود و وراث مسئولیتی در قبال آن ندارند
اگر شرط در عقدنامه رسمی به‌صورت معتبر درج شده باشد، اصل تعهد زوج میتواند پس از فوت نیز در حدود مقررات به ترکه و ورثه مرتبط شود؛ اما باید دید شرط، تعهد شخصی زوج بوده یا انتقال مال مشخص متعلق به او
بنابراین متن دقیق شرط باید بررسی شود
سلام اصل بر این است که اگر شرط در عقدنامه صحیح و معتبر باشد فوت پدرتان تعهد را از بین نمیبرد و زوجه میتواند اجرای آن را از ترکه مطالبه کند اما مسئولیت وراث فقط تا میزان ترکه است نه از اموال شخصی خودشان
سلام. تعهدات مالی متوفی از جمله شروط ضمن عقد نکاح پس از فوت وی از محل ماترک پرداخت می‌شود و وراث مکلف به انجام آن هستند. بنابراین زوجه حق دارد الزام وراث به انتقال سند زمین را از مراجع قضایی مطالبه کند و این شرط برای شما لازم‌الاجرا است.
با سلام
با توجه به ماهیت شرط که شرط فعل می‌باشد در واقع نوعی تعهد بر ذمه پدر شما باقی بوده حال که متعهد یعنی پدر شما فوت شده اند وراث تا میزان ترکه مکلف به ادعای دیون و انجام تعهدات ایشان می باشند مگر اینکه اثبات نماییند ترکه برای ادای دیون وجود نداشته است
وقت بخیر
شرط ضمن عقد نکاح در صورت صحت و اعتبار ، یک تعهد مالی محسوب شده و لازم الاجرا می باشد
در زمان حیات پدر ، پس از گذشت سه سال این اتفاق توسط پدرتان به وقوع می پیوست
حال پس از فوت پدر قابل مطالبه است همانطور که دیون و بدهی های متوفی *مقدم* بر تقسیم ترکه بین وراث است این مورد هم از بدهی های متوفی است و از ترکه می بایست تادیه شود
اگر عین مال * زمین با متراژ تعیین شده *وجود دارد که همان مال ، مورد مطالبه از وراث اوست و اگر عین مال موجود نیست ارزش همان مال از ترکه اخذ می گردد و مابقی ترکه به نسبت سهم الارث مابین ورثه تقسیم می گردد
لازم به ذکر است چنانچه ماترک کمتر از ارزش زمین باشد فقط تا میزان ترکه قابل وصول است ورثه مستقیما تعهد به پرداخت مابقی ارزش زمین را به ایشان ندارند
بله، اصل بر این است که چنین تعهدی میتواند علیه وراث نیز قابل مطالبه باشد؛ اما یک نکته تعیین‌کننده وجود دارد: باید مشخص شود زمین مورد تعهد، در زمان فوت در مالکیت پدر بوده و داخل ترکه قرار داشته یا خیر.
بله، شرط ضمن عقد (انتقال زمین) به‌عنوان یک تعهد مالی بر عهده موصی (پدر) بوده و پس از فوت، به وراث منتقل می‌شود و باید از محل ترکه (ارث) اجرا شود، مگر اینکه ترکه برای انجام آن کافی نباشد.
بله این شرط ضمن عقد به عنوان دین بر ذمه متوفی باقی است و زوجه میتواند آن را از ماترک پدرتان مطالبه کند زیرا تعهدات مالی زوج در عقد موقت نیز لازم‌الاجراست و فوت زوج باعث سقوط آن نمی‌شود
سلام عرض ادب، اگر زوجه اصل عقدنامه موقت را دارد و نمی توان اعتبارش را به نحوی زیر سوال برد شرط ضمن آن نیز که شرط فعل می باشد با توجه به فوت محرم، معادل قیمت قابل مطالبه است.
بله این شرط صحیح است و قابل مطالبه اما شما الزامی به انجام این شرط از اموال خود ندارید و چنانچه از ماترک متوفی چیزی باقی مانده باشد موظف به انجام شرط از ماترک هستید
با سلام
اعتبار این شرط همچنان به قوت خود باقیست. زوجه میتواند از محل ترکه به طرفیت وراث مطالبه نماید. اما وراث به هیچ وجه از دارایی شخصی خود ملزم به پرداخت نیستند.
شرط انتقال مال در عقد نکاح به دلیل عدم تعیین دقیق (معلوم و معین نبودن)، مردد بودن و احتمال عدم مالکیت یا موجودیت مال در زمان عقد، با خطر بطلان مواجه است.
برای صحت این شرط، باید ماهیت عقد (بیع، هبه یا صلح)، وجود و مالکیت زوج بر مال مورد نظر و قابلیت تسلیم آن در زمان انعقاد عقد به‌طور دقیق احراز گردد
باسلام و احترام
اگر شرط در عقد موقت به‌طور صحیح و به‌عنوان تعهد انتقال ملک درج شده باشد، اصل تعهد با فوت زوج از بین نمی‌رود و در حدود ترکه، علیه وراث قابل مطالبه است.
بنابراین زوجه میتواند الزام به اجرای شرط و انتقال ملک را از وراث مطالبه کند؛ البته اگر ملک متعلق به ترکه باشد و شرایط و مفاد دقیق شرط احراز شود
اگر پدر شما ترکه ای از خود نداشته باشند آن خانم نمی تواند مطالبه کند اما اگر این شرط به علت مهریه خانم باشد یعنی مهریه اش بوده و به این علت که در خقد منقطع زن باید مهریه اش تعیین گردد و تاکید بر پرداخت مهریه داد در در عقد موقت قانونگذار می تواند مطالبه نماید
