بنیاد وکلا
پشتیبانی و رزرو مشاوره ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

آیا سرقفلی در تقسیم ترکه جزء ترکه محسوب می‌شود؟

پرسیده شده ۱ سال پیش ۱۹ پاسخ ثبت شده

با سلام و احترام

سرقفلی مغازه تجاری که جزء ماترک متوفی بوده است، توسط کلیه وراث به احد از وراث طی سند عادی رضایت کلیه وراث بر انتقال سرقفلی به امضا رسیده است. مالک مغازه هم با وراث که سرقفلی به او منتقل شده سند رسمی تنظیم نموده است. آیا این سرقفلی در تقسیم ترکه جزء ترکه می‌آید؟ ممنون از پاسخگویی

جمع‌بندی پاسخ وکلا هوش مصنوعی

با توجه به رضایت کتبی تمام وراث و تنظیم سند رسمی با مالک، این سرقفلی از ماترک خارج شده و دیگر جزء ترکه برای تقسیم به شمار نمی‌آید.

این وضعیت در صورتی قطعی است که واگذاری به شکل صحیح انجام شده باشد و جزئیات توافق میان وراث تغییر دیگری ایجاد نکند.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا هوش مصنوعی

خروج سرقفلیِ واگذارشده از شمول تقسیم ترکه

سرقفلی ابتدا به صورت قهری به عنوان ترکه به وراث منتقل می‌شود و حالت مشاع دارد. با این حال، از آنجا که تمام وراث با سند عادی سهم خود را به یکی از ورثه واگذار کرده‌اند و مالک نیز سند رسمی را به نام او تنظیم کرده، این حق از حالت ماترک خارج شده و به ملک خصوصی انتقال‌گیرنده تبدیل شده است. بنابراین خود سرقفلی دیگر قابل تقسیم میان وراث نیست. تنها موضوعی که ممکن است مطرح شود، مطالبه قیمت یا ثمن سهم واگذارشده به عنوان طلب از سوی سایر وراث است، مگر اینکه قبلاً پرداخت یا اسقاط شده باشد.

منابع: قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، مواد ۳ و ۱۹؛ قانون مدنی، ماده ۸۶۶

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۹ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر ۱ سال پیش
محمدمهدی قنبری
محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام

نتیجه کوتاه
چون همۀ وراث (بالغ، رشید و صاحب سهم) کتبی اعلام رضایت کرده‌اند و مالک نیز با تنظیم سند رسمی با انتقال‌گیرنده موافقت کرده است، حق سرقفلی از حالت «مال مشاع ماترک» خارج شده و اکنون ملک خصوصی همان وارث انتقال‑گیرنده است. بنابراین در صورت‌مجلس تقسیم ترکه دیگر «سرقفلی» موضوع تقسیم قرار نمی‌گیرد؛ آنچه ممکن است بین سایر ورثه مطرح شود فقط «قیمت/ثمن یا معوضی» است که بابت واگذاری سهمشان باید دریافت کنند.

اگر ثمنی پرداخت نشده یا توافق دربارۀ قیمت وجود نداشته باشد، سایر ورثه می‌توانند به‌عنوان «طلب» از انتقال‌گیرنده مطالبه کنند، اما حق عینی نسبت به سرقفلی ندارند.

────────────────────────────
تحلیل حقوقی مرحله به مرحله
────────────────────────────
۱) ماهیت حق سرقفلی یا «حق کسب و پیشه»
• طبق مادۀ ۳ قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶ (حاکم بر اغلب اماکن تجاری قدیمی)، این حق مالی است و جزء اموال محسوب می‌شود.
• بر اساس مادۀ ۸۶۶ قانون مدنی، پس از فوت مستاجر، حقوق مالی وی قهرا به وراث منتقل می‌شود و حالت «اشاعه» پیدا می‌کند.

۲) جواز انتقال بین ورثه
• مادۀ ۱۹ همان قانون ۱۳۵۶ تصریح دارد که «انتقال حق کسب و پیشه به کلیۀ ‌ورثه یا بعضی از آن‌ها» بدون رضایت موجر مجاز است؛ فقط باید ظرف یک ماه به موجر اعلام شود.
• در پروندۀ شما تمام ورثه طی سند عادی سهم خود را به یکی از ورثه واگذار کرده‌اند. این عمل در فقه و قانون می‌تواند «صلح حقوق»، «هبه» یا «بیع سهم» تلقی شود و به‌صرف سند عادی بین طرفین صحیح است.

۳) تکمیل تشریفات با موجر
• رضایت و حضور موجر و تنظیم سند رسمی در دفترخانه باعث شده انتقال برای موجر و اشخاص ثالث هم معتبر و غیرقابل انکار شود. بنابراین همه ارکان انتقال تکمیل شده است.

۴) اثر انتقال بر تقسیم ترکه
الف) اگر «سند عادی رضایت» قبل از تنظیم صورت‌مجلس افراز یا تقسیم ترکه امضا شده باشد، در زمان تقسیم دیگر چیزی به اسم سرقفلی در ماترک وجود ندارد.
ب) اگر ورثه هنگام تقسیم، ارزش سرقفلی را در محاسبات مالی لحاظ نکرده باشند، هر وارث حق دارد فقط «ثمن معامله» یا «مازاد سهم‌الارث» خود را مطالبه کند؛ نه اینکه دوباره سرقفلی را موضوع تقسیم قرار دهد.

۵) استثناها و نکات
• وجود وارث محجور: اگر در بین امضا‌کنندگان صغیر یا محجور بوده و ولی قهری/قیم بدون مجوز شورای حل اختلاف (سازمان امور سرپرستی) اقدام کرده باشد، معامله نسبت به سهم محجور غیرنافذ است و امکان ابطال آن وجود دارد.
• ادعای جهل یا اکراه: هریک از وراث می‌تواند برابر مادۀ ۱۹۰ ق.م ادعای فقدان قصد یا رضا را مطرح کند، ولی بار اثبات بر عهدۀ اوست.
• مرور زمان: دعوای بطلان یا مطالبه ثمن، مشمول مرور زمان مدنی نیست اما هر قدر زمان بگذرد اثبات ادعا دشوارتر می‌شود.

────────────────────────────
پاسخ به پرسش اصلی
با توجه به انتقال رضایت‌نامه‌ای و سند رسمی، حق سرقفلی دیگر جزیی از ماترک محسوب نمی‌شود و در تقسیم ترکه وارد نخواهد شد؛ فقط چنانچه ورثه مبلغی در برابر واگذاری دریافت نکرده باشند، حق دارند «قیمت عادله سهم» خود را از انتقال‌گیرنده مطالبه کنند، ولی مالکیت سرقفلی قابل برگشت به ترکه نیست.

حمیدرضا قاسمی ۱ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۸۲ مشاوره موفق

درود
با توجه به اسناد و توافقات صورت‌گرفته، سرقفلی مذکور از ترکه خارج شده و تنها به همان وارثی که سند رسمی به نام اوست، تعلق دارد. سایر وراث هیچ حقی نسبت به آن ندارند.

محمدرضا توکلی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۰۶۵ مشاوره موفق

با سلام ابتدا جز ترکه بوده است لیکن وراث سهم خود را منتقل نموده‌اند و از ترکه خارج شده است

بهنام رفیعی ساران
بهنام رفیعی ساران تأیید‌شده
۷ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷ · ۳٬۳۹۸ مشاوره موفق

سلام

طبق توضیح به نظر شامل نمیشود

نمایش ۱۵ پاسخ دیگر وکلا بستن پاسخ‌های بیشتر
حسین مظاهری تهرانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۸۵۱ مشاوره موفق

با سلام
خیر
جزو ترکه محسوب نمی شود.

حسین عبدلی ۴ ماه پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۲ مشاوره موفق

سلام خیر سرقفلی جز ماترک محسوب نمی‌شود

سعید قیطانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۷۵۶ مشاوره موفق

سلام
خیر مشمول تقسیم ترکه نیست

مرتضی حاتمی فر ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱۵۶ مشاوره موفق

درود جزو ترکه محسوب نخواهد شد

ندا السادات روناسی ۴ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸ · ۱۷۱ مشاوره موفق

با سلام
خیر
شامل ترکه نمی گردد.

مینا مشایخی کرهرودی ۱ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۴۸ مشاوره موفق

سلام خیر این امر جز ترکه نیست

شادی علی پور ۴ ماه پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۶ مشاوره موفق

سلام، اگر واگذار شده باشد، خیر

زهرا فرج ۴ هفته پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۸۱ مشاوره موفق

مشمول ترکه نمی باشد.

ویدا سماوات ۸ ماه پیش

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۹۶ مشاوره موفق

خیر مشمول نمی باشد……

محمدباقر سلیمانگلی ۱ ماه پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۸۵ مشاوره موفق

سلام سرقفلی جزو ماترک نیست

داود فروغی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۷۱ مشاوره موفق

با سلام خیر مشمول نمی باشد

کاربر بنیاد وکلا
۱ ماه پیش

سلام خیر جزء ترکه نیست.

محمدمهدی کفشوندی ۹ ماه پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۲ مشاوره موفق

درود بر شما
خیر مشمول نمی باشد

حسن آرین پور ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۲۱۰ مشاوره موفق

با سلام و عرض ادب ،خیر

محمد اکبری ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۱۱۰ مشاوره موفق

عرض سلام و احترام،خیر

۲۳۹ وکیل متخصص سرقفلی آنلاین‌اند

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید