آیا رای دیوان عدالت اداری معتبر است؟

در پاسخ به سؤال شما درباره اعتبار رای شعبه ۲۵ دیوان عدالت اداری و دامنه شمول آن، توضیحات زیر ارائه می‌شود:

اعتبار رای در حال حاضر
رای مورد اشاره که در سال ۱۳۹۱ صادر شده است، بر اساس ماده ۴ قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی، بانوان شاغل، خانواده‌ها و سایر کارکنان (مصوب ۱۳۷۹) و حذف عبارت «تا زمانی که شوهر اختیار نکرده باشد» از بند ت ماده ۸۶ قانون استخدام کشوری استوار است. این رای تصریح می‌کند که ازدواج مجدد همسر یک جانباز یا مستخدم ازکارافتاده مستمری‌بگیر، مانع دریافت مستمری یا حقوق وظیفه از همسر متوفی نمی‌شود.

این رای همچنان معتبر است، زیرا مبتنی بر قانونی است که تا کنون نسخ نشده و تغییری در آن ایجاد نشده است. همچنین، آرای دیوان عدالت اداری، به‌ویژه زمانی که قطعی هستند، تا زمانی که قانون مربوطه تغییر نکند یا رایی متضاد از سوی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری صادر نشود، از اعتبار برخوردارند. در جستجوهای انجام‌شده، هیچ رای یا قانون جدیدی که این حکم را نقض یا اصلاح کند، یافت نشد. بنابراین، می‌توان گفت این رای در حال حاضر نیز قابل استناد است.

دامنه شمول رای (برای همه جانبازان یا جانبازان خاص؟)
در متن رای، به‌صورت عام به «همسران مستخدمین یا جانبازان ازکارافتاده مستمری‌بگیر» اشاره شده و هیچ‌گونه قید یا محدودیتی برای نوع خاصی از جانبازان (مثلا جانبازان با درصد خاص یا شرایط ویژه) ذکر نشده است. این بدان معناست که رای شامل همه همسران جانبازان متوفی می‌شود که مستمری یا حقوق وظیفه از همسر خود دریافت می‌کنند، فارغ از اینکه جانباز در چه شرایطی (درصد جانبازی یا نوع خدمت) بوده است.

با این حال، باید توجه داشت که برخی دستورالعمل‌های اجرایی بنیاد شهید و امور ایثارگران ممکن است شرایط خاصی را برای پرداخت مستمری به همسران جانبازان متوفی تعیین کرده باشند. برای مثال، بر اساس دستورالعمل ابلاغی در سال ۱۳۸۶، مستمری به همسران جانبازان متوفی تنها در صورتی پرداخت می‌شود که فاقد هرگونه درآمد یا مستمری دیگر باشند. اما رای دیوان عدالت اداری مورد بحث، به‌صورت کلی‌تر و بر اساس قانون مصوب ۱۳۷۹، ازدواج مجدد را مانع دریافت مستمری نمی‌داند و این شرط در آن مورد تاکید قرار نگرفته است.

تاثیر ازدواج مجدد بر مستمری
همان‌طور که در رای ذکر شده، ازدواج مجدد همسر جانباز متوفی مانع دریافت مستمری یا حقوق وظیفه از همسر اول نمی‌شود. این موضوع در رای به‌صراحت تایید شده و با استناد به اصلاحات قانونی سال ۱۳۷۹، هرگونه محدودیت قبلی در این زمینه حذف شده است. با این حال، گزارش‌هایی وجود دارد که در عمل، برخی همسران جانبازان متوفی پس از ازدواج مجدد با قطع مستمری مواجه شده‌اند، که این امر ممکن است ناشی از عدم اجرای صحیح قانون یا تفسیر متفاوت از سوی نهادهای اجرایی باشد. در چنین مواردی، استناد به این رای و پیگیری از طریق دیوان عدالت اداری می‌تواند راهگشا باشد.

نتیجه‌گیری
رای شعبه ۲۵ دیوان عدالت اداری مورخ ۱۳۹۱/۱۰/۰۳ همچنان معتبر است، زیرا مبتنی بر قانونی است که تا کنون تغییر نکرده و رای متضادی از سوی هیئت عمومی دیوان صادر نشده است.

این رای شامل همه همسران جانبازان متوفی مستمری‌بگیر می‌شود و قیدی برای جانبازان خاص (مثلا با درصد جانبازی مشخص) ندارد.

ازدواج مجدد، بر اساس این رای، مانع دریافت مستمری از همسر جانباز متوفی نیست، و در صورت قطع مستمری، می‌توان با استناد به این رای و قوانین مربوطه، موضوع را پیگیری کرد.

رای صادره لازم الاجراست لیکن تقاضای صدور اجرائیه نمائید لیکن اشخاص مشابه هم می‌توانند بر اساس رای صادره تقاضای مشابه در دیوان مطرح نمایند