آیا دادگاه می‌تواند از حقوقم بابت مهریه کسر کند؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با عرض سلام و احترام،

با توجه به نگرانی شما در خصوص افزایش قیمت سکه و نحوه پرداخت مهریه، پاسخ سوالات شما به شرح زیر ارائه می‌گردد. درک این نکته ضروری است که قوانین مربوط به مهریه پیچیدگی‌های خاص خود را دارند و این پاسخ‌ها بر اساس اطلاعات حقوقی کلی است.

کسر یک‌چهارم حقوق بابت مهریه
بله، این امکان کاملا قانونی است. بر اساس ماده ۹۶ قانون اجرای احکام مدنی، هرگاه زوج کارمند دولت یا بخش خصوصی باشد، زوجه (طلبکار) می‌تواند از طریق اجرای احکام دادگستری یا اجرای ثبت، درخواست توقیف بخشی از حقوق او را برای پرداخت مهریه ارائه دهد.

میزان کسر از حقوق: اگر شما دارای افراد واجب‌النفقه (مانند همسر و فرزند) باشید، یک‌چهارم (۱/۴) از حقوق و مزایای مستمر شما کسر می‌گردد. در غیر این صورت، این مبلغ یک‌سوم (۱/۳) خواهد بود.

حقوق و مزایای مشمول: این کسری شامل حقوق پایه و مزایای مستمری است که به صورت ماهانه به شما پرداخت می‌شود. معمولا مزایای غیرمستمر مانند اضافه‌کاری، پاداش و عیدی شامل این توقیف نمی‌شوند، اما تشخیص نهایی اینکه چه مواردی جزء "حقوق و مزایا" محسوب می‌شود، با دادگاهی است که حکم را اجرا می‌کند.

درخواست تعدیل مهریه به دلیل گرانی سکه
شما اشاره کردید که قبلا درخواست تعدیل مهریه داده‌اید. با توجه به افزایش نامتعارف و مجدد قیمت سکه، شما می‌توانید دوباره برای این موضوع اقدام کنید.

امکان تعدیل مجدد: قانون محدودیتی برای تعداد دفعات درخواست تعدیل اقساط مهریه در نظر نگرفته است. هر زمان که تغییر محسوسی در شرایط اقتصادی شما یا قیمت سکه رخ دهد که پرداخت اقساط قبلی را برایتان دشوار یا غیرممکن سازد، می‌توانید با ارائه دادخواست جدید، خواهان بازنگری در نحوه پرداخت شوید.

پذیرش توسط دادگاه: دادگاه‌ها معمولا چنین درخواستی را می‌پذیرند، به خصوص اگر اثبات شود که پرداخت اقساط تعیین‌شده قبلی با توجه به درآمد فعلی شما، شما را در "عسر و حرج" (سختی و مشقت شدید) قرار می‌دهد و معیشت شما را مختل می‌کند. در این صورت، دادگاه فاصله بین پرداخت اقساط را افزایش می‌دهد (مثلا به جای هر سه ماه یک سکه، هر شش ماه یک سکه).

تبعات و مشکلات احتمالی کسر حقوق
کسر حقوق یک روش قانونی برای وصول بدهی است و به خودی خود تبعات منفی مانند سوءپیشینه کیفری به همراه ندارد. این اقدام صرفا یک ابزار اجرایی است. اما نکات مهمی وجود دارد که باید به آنها توجه کنید:

عدم پرداخت اقساط: مهم‌ترین تبعاتی که باید نگران آن باشید، مربوط به عدم پرداخت اقساط تعیین‌شده توسط دادگاه است. اگر شما اقساط مهریه (چه بر اساس حکم اولیه و چه بر اساس حکم تعدیل‌شده) را در موعد مقرر پرداخت نکنید، همسر شما می‌تواند حکم جلب شما را از طریق اجرای احکام دریافت کند.

هم‌زمانی کسر حقوق و پرداخت اقساط: در برخی موارد ممکن است زوجه همزمان با درخواست اجرای حکم اقساط سکه، درخواست کسر یک‌چهارم حقوق را نیز به اجرا بگذارد. در این شرایط، ممکن است علاوه بر پرداخت سکه‌ها، بخشی از حقوق شما نیز ماهانه کسر شود. این موضوع یکی از پیچیدگی‌های این حوزه است و رویه قضایی یکسانی در مورد آن وجود ندارد.

جمع‌بندی و توصیه نهایی
با توجه به وضعیت شما، دو راهکار قانونی اصلی پیش روی شماست:

پرداخت مهریه از طریق کسر حقوق: دادگاه می‌تواند با درخواست همسرتان، یک‌چهارم حقوق شما را به صورت ماهانه برای پرداخت مهریه کسر کند. این کار قانونی است و مشکل قضایی خاصی برای شما ایجاد نمی‌کند، جز اینکه درآمد ماهانه‌تان کاهش می‌یابد.

ارائه دادخواست تعدیل اقساط: با استناد به گرانی بیش از حد سکه و عدم توانایی مالی، مجددا به دادگاه خانواده مراجعه کرده و دادخواست "تعدیل اقساط مهریه" را ثبت کنید. مدارک مربوط به درآمد فعلی خود و قیمت روز سکه را ضمیمه کنید تا دادگاه از نو شرایط پرداخت را متناسب با توانایی شما تعیین کند.

توصیه اکید می‌شود که قبل از هر اقدامی، حتما با یک وکیل متخصص در امور خانواده مشورت نمایید. وکیل می‌تواند با بررسی دقیق پرونده شما، بهترین راهکار را پیشنهاد دهد و از بروز مشکلات احتمالی مانند صدور حکم جلب یا توقیف همزمان اموال و حقوق جلوگیری کند.