آیا خانمم می‌تواند بدون بخشش مهریه طلاق بگیرد؟

محمدمهدی قنبری

۱ سال پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام وقت بخیر 🌿
سه موضوع کاملا جدا باید بررسی شود تا روشن شود همسرتان می‌تواند «بدون بخشیدن مهریه» طلاق بگیرد یا نه و شما چه ادعاهایی مقابل او دارید:

۱) حق زوجه برای طلاق و مهریه
۲) تاثیر ضرب و جرح و محکومیت‌های متقابل
۳) وضعیت هدایایی که بعد از حادثه به او داده‌اید

───────────────────────────────
۱) آیا زوجه می‌تواند بدون بخشش مهریه طلاق بگیرد؟
───────────────────────────────
الف) طلاق به درخواست زوجه سه مسیر اصلی دارد:

۱. طلاق توافقی ← لازمه-اش توافق دو طرف بر همه چیز، معمولا زن چیزی از مهریه را می-بخشد تا شما هم امضا کنید.
۲. طلاق به استناد «عسر و حرج» (ماده ۱۱۳۰ ق.م.) ← اگر زن ثابت کند زندگی برایش مشقت‌بار است، دادگاه اجازه طلاق می‌دهد و مهریه-اش را کامل می‌گیرد.
۳. طلاق به دلیل «ترک انفاق یا سوء‌رفتار شدید» (مواد ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰) ← ضرب و جرح منجر به شکستگی بینی + محکومیت کیفری شما، قوی-ترین دلیل سوء‌رفتار است.

بنابراین:
چون شما به جرم ضرب و جرح عمدی محکوم شده‌اید، زن می‌تواند با استناد به بند «سوءرفتار و ضرب و جرح مستمر/غیرقابل تحمل» از ماده ۱۱۳۰، دادخواست طلاق بدهد و نیازی به بخشیدن مهریه ندارد؛ دادگاه معمولا کل مهریه را برایش محفوظ نگه می‌دارد.

ب) هدایا و دلجویی بعد از حادثه
دادگاه فقط نتیجه را می‌سنجد: «آیا امنیت جانی و روانی زن در زندگی مشترک مخدوش شده یا نه؟»
پرداخت هدیه و گوشی و طلا، حق طلاق زن را از بین نمی‌برد و فقط در ارزیابی حسن‌نیت شما ممکن است اندکی مؤثر باشد.

جمع‌بندی محور (۱):
بله، زن می‌تواند بدون بخشش مهریه طلاق بگیرد به شرطی که با مدارک (برگه پزشکی قانونی، رای کیفری شش-ماه تعلیقی) عسر و حرج خود را اثبات کند؛ و این مدارک را دارد.

───────────────────────────────
۲) تاثیر ضرب و جرح شما توسط پدر و دایی‌های زن
───────────────────────────────
• محکومیت کیفری آن‌ها جداگانه ثبت شده و به ضرر شما نیست.
• مشارکت یا ترغیب زن در این ماجرا اگر ثابت شود، ممکن است در دادگاه خانواده «حسن معاشرت» او را زیر سؤال ببرد، اما:

– حق مهریه زن را ساقط نمی‌کند (مهریه یک دین مستقل است).
– مانع طلاق عسر و حرج به استناد ضرب و جرح نخست نمی‌شود؛ زیرا اصل آسیب جدی به زن ناشی از رفتار شما بوده است.
– در مقام دفاع، می‌توانید بگویید زندگی برای شما هم غیرقابل تحمل شده و خودتان طلاق به درخواست شوهر بدهید (ماده ۱۱۳۳) اما باید حقوق مالی زن را بپردازید.

───────────────────────────────
۳) تکلیف هدایای پس از حادثه (گوشی، سرویس، النگو…)
───────────────────────────────
هدایا عرفا «هبه» محسوب می‌شوند:

• چون زن خویشاوند نسبی شما نیست، طبق ماده ۸۰۳ ق.م. هبه بلاعوض «قابل رجوع» است مگر عین آن تلف شده یا در تصرف غیر باشد.
• اگر گوشی یا طلا هنوز موجود است و وضعیت همان است، در صورت طلاق می‌توانید دعوای «رجوع از هبه» یا «استرداد هدایای زوجیت» مطرح کنید.
– باید ثابت کنید که این اموال را بلاعوض داده‌اید.
– اگر زن ثابت کند هدیه معوض بوده (مثلا در ازای حسن گذشت یا بخشش دیه) یا آن‌ها را فروخته و مصرف کرده، رجوع منتفی است.

───────────────────────────────
پاسخ رو-در-رو به سؤال شما
───────────────────────────────
۱. بله؛ با وجود محکومیت شما بابت شکستگی بینی و استناد به عسر و حرج، همسر می‌تواند بدون اینکه مهریه را ببخشد حکم طلاق بگیرد.
۲. ادعای شما مبنی بر «دلجویی با هدایا» یا این‌که او خانواده‌اش را تحریک کرده، مانع حق طلاق نیست، اما می‌توانید از این موضوع برای دفاع اخلاقی و نیز دعوای استرداد هدایا استفاده کنید.
۳. اگر قصد جلوگیری یا مذاکره دارید، بهترین راه مصالحه و توافق است؛ چون در محکمه شانس زن برای دریافت حکم طلاق همراه با کل مهریه نسبتا بالاست.

───────────────────────────────
چه کار می‌توانید بکنید؟
───────────────────────────────
• اگر زندگی‌ مشترک را نمی‌خواهید: خودتان طبق ماده ۱۱۳۳ دادخواست طلاق بدهید و با زن بر سر مهریه و حضانت معامله کنید (طلاق توافقی).
• اگر زندگی را می‌خواهید:
– مدارکی درباره تحریک زن در ضرب و جرح خود جمع کنید تا در مشاوره دادگاه ارائه دهید.
– دوره مشاوره خانواده، ترک خشونت، یا تعهد رسمی به عدم تعرض بسازید تا قاضی را قانع کنید خطر تکرار وجود ندارد.
• برای هدایا: در صورت طلاق قطعی، دعوای «رجوع از هبه» نسبت به اموال موجود را مطرح کنید.

موفق باشید 🌷

محمد بابادی

۴ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸ · ۳۲ مشاوره موفق

با توجه به شرایطی که توضیح دادید، پاسخ به چند بخش تقسیم می‌شود. موضوع شما دو جنبه کاملا جدا دارد: ۱. مهریه و ۲. طلاق.

۱. آیا بدون بخشش مهریه می‌تواند طلاق بگیرد؟

پاسخ کوتاه: بله، او می‌تواند بدون اینکه مهریه را ببخشد، طلاق بگیرد.
طلاق و مهریه دو مقوله جدا هستند. دادگاه برای طلاق، ابتدا تکلیف مهریه را مشخص می‌کند، اما طلاق منوط به بخشش مهریه نیست.

اما نوع طلاق مهم است:

· طلاق توافقی: اگر هر دو同意 کنید، طلاق می‌گیرید و در همان جلسه تکلیف مهریه را مشخص می‌کنید (مثلا می‌گویید مهریه را بعدا می‌پردازد یا به صورت اقساط). در این نوع طلاق، بخشش مهریه الزامی نیست.
· طلاق از سوی زن (طلاق خلع و مبارات): اگر زن بخواهد از خودش طلاق بگیرد (بدون اینکه مرد موافق باشد)، باید «بذل مهریه» کند (یعنی تمام یا بخشی از مهریه را به شما ببخشد یا بابت آن مالی به شما بدهد). در این حالت، بخشش مهریه شرط طلاق است.
· طلاق قضایی (درخواست زن به دلیل عسر و حرج): اگر زن ثابت کند زندگی با شما برایش غیرقابل تحمل است (عسر و حرج)، دادگاه می‌تواند حکم طلاق دهد و در این حالت، زن بدون بخشش مهریه می‌تواند طلاق بگیرد، مگر اینکه دادگاه تشخیص دهد که خود زن مقصر بوده است.

در مورد شما:
همسرتان به دلیل شکستگی دماغ (که شما عامل آن بوده‌اید) می‌تواند ادعای عسر و حرج کند. حتی اگر شما هدیه داده‌اید و او بعدا با شما خوب بوده، اما شکستگی دماغ یک آسیب جسمانی ماندگار است و دادگاه می‌تواند آن را مصداق عسر و حرج بداند. در این صورت، دادگاه حکم طلاق می‌دهد و مهریه همچنان به عنوان یک دین بر عهده شما می‌ماند (بدون نیاز به بخشش از سوی او).

۲. آیا می‌تواند از شما شکایت کند و همزمان طلاق هم بگیرد؟

بله، این دو کاملا مجزا هستند. او قبلا از شما شکایت کرده و شما محکوم به دیه و شش ماه زندان تعلیقی شده‌اید. این محکومیت به تنهایی برای دادگاه خانواده دلیل محکمی برای اثبات عسر و حرج است. او می‌تواند با استناد به همان رای دادگاه کیفری، در دادگاه خانواده درخواست طلاق دهد و دادگاه به نفع او رای می‌دهد.

۳. نقش «ترغیب پدر و دایی‌ها» در این پرونده

این موضوع در پرونده شکستگی دماغ او تاثیری ندارد. چون شما ضربه را زده‌اید، صرف نظر از رفتار بعدی او، آن ضربه جرم محسوب می‌شود. اما در دادگاه خانواده (برای طلاق) می‌توانید از این موضوع استفاده کنید که خود او باعث تحریک دیگران برای ضرب و جرح شما شده است. این موضوع می‌تواند تقصیر او را در اختلافات اثبات کند و دادگاه را به این نتیجه برساند که هر دو در نابودی زندگی مشترک مقصر بوده‌اید. در این حالت:

· اگر دادگاه تشخیص دهد که هر دو مقصر هستید، زن نمی‌تواند از طریق طلاق قضایی (عسر و حرج) طلاق بگیرد (چون تقصیر او هم هست) و باید یا طلاق توافقی کنید یا شما طلاق بدهید (طلاق رجعی) و در این صورت مهریه کامل به او تعلق می‌گیرد.

جمع‌بندی نهایی (پاسخ به سوال شما):

· آیا بدون بخشش مهریه می‌تواند طلاق بگیرد؟
بله، از طریق طلاق قضایی به دلیل عسر و حرج (با استناد به شکستگی دماغ) می‌تواند بدون بخشش مهریه طلاق بگیرد. در این صورت شما هم ملزم به پرداخت مهریه هستید و هم طلاق می‌گیرید.
· آیا دادگاه به نفع او رای می‌دهد؟
احتمالا بله، مگر اینکه شما بتوانید ثابت کنید که ضربه عمدی نبوده (که خودتان گفتید عمدی بوده) یا اینکه همسرتان خودش باعث اختلاف بوده و عسر و حرج مستند به عملکرد خود اوست.

توصیه عملی:

· برای جلوگیری از طلاق یک‌طرفه: اگر نمی‌خواهید طلاق دهید، بهترین راه این است که خودتان از همسرتان طلاق نگیرید و او هم از طریق عسر و حرج نتواند ثابت کند (که با وجود رای محکومیت کیفری، سخت است).
· برای کاهش مهریه: اگر طلاق حتمی است، سعی کنید با او به طلاق توافقی برسید و در آن توافق کنید که مهریه به صورت اقساط بلندمدت (مثلا ماهی ۵۰۰ هزار تومان) پرداخت شود. در این صورت نیازی به بخشش مهریه نیست اما فشار یکجا پرداخت را ندارید.
· حتما وکیل بگیرید: یک وکیل متخصص دعاوی خانواده و کیفری می‌تواند با توجه به رفتار بعدی همسرتان (ترغیب دیگران به ضرب و جرح شما) در دادگاه خانواده پرونده را به نفع شما ختم کند و مانع از طلاق قضایی او شود.

در نهایت، این پرونده پیچیده و دوجنبه‌ای است. هر چه سریعتر به وکیل مراجعه کنید تا از محکومیت‌های بیشتر جلوگیری شود.

سعیده کریم فر

۱ سال پیش

کارشناس حقوقی

۴٫۷ · ۴۰۴ مشاوره موفق

سلام
همسرتان می‌تواند درخواست طلاق دهداما باید ثابت کند که ادامه زندگی مشترک برای او غیرقابل‌تحمل است.اگر بخواهد طلاق خلع بگیرد، معمولا باید بخشی یا تمام مهریه را ببخشد، مگر اینکه شما توافق دیگری کنید.ضرب و جرح شما توسط پدر و دایی‌های همسر می‌تواند به‌عنوان دفاع حقوقی مطرح شود و ممکن است در دادگاه به نفع شما باشد.