آیا حکم برائت کیفری از اتهام جعل، دادگاه حقوقی را در رسیدگی به بطلان قرارداد ملزم میکند؟
به موجب قراردادی، «الف» در قبال دریافت مبلغ قرارداد از «ب» و «ج»، متعهد شده مجموعه ورزشی را طراحی و راهاندازی کند. الف کل مبلغ را دریافت و رسید صادر کرده، اما مجموعه هرگز راهاندازی نشده است. ب و ج دعوای حقوقی بطلان قرارداد را به دلیل صوریبودن و مخالفت با قوانین آمره مطرح کرده و همزمان شکایت کیفری جعل و استفاده از سند مجعول نیز تقدیم کردهاند. دادگاه حقوقی به استناد ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی قرار اناطه صادر کرده و پس از رسیدگی کیفری، قرار منع تعقیب یا حکم برائت الف قطعی شده است. سوال این است که آیا دادگاه حقوقی طبق ماده ۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری مکلف به تبعیت از رأی کیفری است، آیا ب و ج میتوانند ادعای بطلان را مستقل از جعل پیگیری کنند و در فرض صدور حکم بطلان، آیا الف حق استرداد وجه پرداختی را دارد.
حکم برائت از جعل مانع رسیدگی به دعوای بطلان قرارداد در دادگاه حقوقی نیست و این ادعا قابل پیگیری است. در صورت اثبات بطلان، قرارداد اثر حقوقی نداشته و دریافتکننده وجه باید تمام مبلغ را برگرداند.
این رویکرد کلی قانون است، اما نتیجه نهایی به این بستگی دارد که دلایل بطلان تا چه اندازه وابسته به جعل سند تعریف شده باشند.