همسرم سال ۹۶ مهریه را اجرا گذاشت و پس از اعسار، از سال ۹۷ با پیشقسط ۱۰ سکه و هر ۵۰ روز یک ربع سکه تقسیط شد. همسرم که توقع ضبط آپارتمان را داشت، وقتی به مقصود خود نرسید، درخواست برگشت به زندگی را داد و من بهخاطر فرزندانم پذیرفتم. چند قسط هم پرداخت کردم و با تفاهم شفاهی (که قرار بود کتبی به دادگاه اعلام شود ولی بعدا منکر شد) قرار شد تا زمانی که زندگی میکنیم اقساط مهریه معوق شود و در صورت عدم سازش مجددا اقساط شروع شود.
سوال: گفته شده که مهریه قابل مطالبه در صورت عدم توانایی معسر حداکثر ۱۴ سکه میباشد، آیا شامل حال من نیز میگردد؟ اگر پاسخ منفی است، آیا با دادخواست مجدد اعسار میتوان حداکثر ۱۴ سکه پرداخت کرد؟ من کارمند بازنشسته هستم با حقوق ماهیانه ۱۲ میلیون که با افزایش سال جدید احتمالا به ۱۵ میلیون برسد. با تشکر.
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
در پاسخ به سوالات شما موارد زیر را به استحضار میرسانم:
قانون مهریه ۱۴ سکه و وضعیت شما
در مورد اینکه آیا قانون پرداخت حداکثر ۱۴ سکه مهریه در صورت عدم توانایی معسر شامل حال شما میشود، باید به چند نکته توجه کرد:
ماهیت قانون ۱۴ سکه: طبق اطلاعات موجود، قانون جدید مهریه ۱۴ سکه عمدتا برای حالتی است که مهریه در زمان عقد نکاح تعیین نشده باشد. در این شرایط، اگر زوجین بعدا برای تعیین مهریه به توافق نرسند، سقف ۱۴ سکه به عنوان مهریه در نظر گرفته میشود. برخی منابع نیز اشاره دارند که در صورتی که مهریه بیش از ۱۴ سکه باشد، پرداخت مازاد بر آن مشروط به اثبات تمکن مالی زوج است.
وضعیت پرونده شما: با توجه به اینکه مهریه شما قبلا تعیین شده، به اجرا گذاشته شده و پس از صدور حکم اعسار، تقسیط نیز گردیده است، به نظر میرسد قانون ۱۴ سکه به شکلی که میزان کل مهریه شما را به ۱۴ سکه کاهش دهد، مستقیما شامل حال شما نمیشود. قانون مذکور بیشتر ناظر بر مواردی است که مهریه در ابتدا مشخص نشده یا به عنوان معیاری برای اثبات توانایی پرداخت مازاد بر آن در نظر گرفته میشود.
بنابراین، پاسخ اولیه به سوال اول شما این است که قانون کاهش سقف مهریه به ۱۴ سکه به طور خودکار برای پروندهای که قبلا منجر به صدور حکم و تقسیط شده، اعمال نمیگردد، خصوصا که این قانون بیشتر برای مهریههای تعیین نشده در زمان عقد است.
امکان دادخواست مجدد اعسار یا تعدیل اقساط
در مورد سوال دوم شما، یعنی امکان ارائه دادخواست مجدد اعسار برای پرداخت حداکثر ۱۴ سکه:
دادخواست اعسار مجدد: شما میتوانید در صورتی که توانایی مالیتان نسبت به زمان صدور حکم اعسار قبلی کاهش یافته باشد، دادخواست "اعسار مجدد" یا "تعدیل اقساط مهریه" را به دادگاه ارائه دهید. قانون این امکان را پیشبینی کرده است که اگر وضعیت مالی فرد معسر تغییر کند و قادر به پرداخت اقساط تعیینشده نباشد، میتواند مجددا درخواست رسیدگی و تعدیل میزان اقساط را بنماید. هیچ محدودیتی در تعداد دفعات ارائه دادخواست اعسار مجدد وجود ندارد، مشروط بر اینکه تغییر در وضعیت مالی رخ داده باشد.
هدف از اعسار مجدد: هدف اصلی از دادخواست اعسار مجدد، اثبات عدم توانایی فعلی شما در پرداخت اقساط قبلی و درخواست برای کاهش میزان اقساط یا تغییر در نحوه پرداخت است. دادگاه با بررسی وضعیت مالی فعلی شما (از جمله حقوق بازنشستگی ۱۲ تا ۱۵ میلیون تومانی) و سایر داراییها، در مورد نحوه پرداخت جدید تصمیمگیری خواهد کرد.
کاهش به ۱۴ سکه: ارائه دادخواست اعسار مجدد لزوما به معنای کاهش کل مهریه به ۱۴ سکه نخواهد بود. بلکه دادگاه با توجه به شرایط جدید، اقساط را تعدیل میکند. ممکن است پیشقسط و اقساط ماهیانه یا دورهای شما بر اساس درآمد فعلیتان (مثلا یک چهارم درآمد ماهیانه) مجددا تعیین شود.
توافق شفاهی
در خصوص توافق شفاهی با همسرتان مبنی بر معوق شدن اقساط تا زمان ادامه زندگی مشترک، متاسفانه اگر ایشان این توافق را منکر شوند و شما مدرک کتبی یا شاهد معتبری برای اثبات آن نداشته باشید، پیگیری قضایی آن دشوار خواهد بود. اصولا توافقات مربوط به تعهدات مالی بهتر است به صورت کتبی و رسمی ثبت شوند.
خلاصه و پیشنهاد
قانون ۱۴ سکه به احتمال زیاد مستقیما باعث کاهش کل مهریه شما به این مبلغ نمیشود، زیرا این قانون بیشتر در موارد عدم تعیین مهریه در عقد یا به عنوان معیاری برای پرداخت مازاد بر این مبلغ در برخی تفاسیر مطرح است.
شما میتوانید با ارائه دادخواست "اعسار مجدد" یا "تعدیل اقساط مهریه" به دادگاه، با استناد به تغییر در وضعیت مالی خود (مانند بازنشستگی و سطح درآمد فعلی)، خواستار بازنگری در میزان اقساط مهریه شوید. دادگاه پس از بررسی، ممکن است میزان پیشقسط و اقساط را متناسب با توانایی فعلی شما تعدیل نماید.
بادرود
قانون ۱۴ سکه در شرایط فعلی شامل شما نمیشود، و اجرایی نشده است اما با دادخواست تعدیل اقساط میتوانید شرایط پرداخت را متناسب با توان مالیتان بازنگری کنید. درآمد ۱۲ تا ۱۵ میلیون تومانی شما به عنوان کارمند بازنشسته احتمالا به معنای اعسار مطلق نیست، اما میتواند مبنای کاهش اقساط یا تغییر شرایط پرداخت باشد.
