آیا به دلیل تعویض اتاق خودرو به مشکل می‌خورم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام
بله، عدم ثبت تعویض اتاق خودرو در برگ سبز (سند مالکیت) می‌تواند مشکلات قانونی، اجرایی و بیمه‌ای جدی برای شما ایجاد کند. بر اساس قوانین جاری در سال ۱۴۰۴، هرگونه تغییر در ارکان اصلی خودرو بدون مجوز پلیس راهور غیرقانونی تلقی می‌شود.
​
مشکلات قانونی و تعویض پلاک
طبق ماده ۳۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، تعویض قطعات اصلی شامل اتاق، موتور و شاسی بدون کسب مجوز از راهنمایی و رانندگی ممنوع است. در صورت مشاهده این موضوع توسط کارشناسان راهور در زمان تعویض پلاک، خودرو توقیف شده و اجازه نقل و انتقال داده نخواهد شد. همچنین مالک متخلف ممکن است به جریمه‌ای معادل یک‌چهارم تا یک‌هشتم قیمت قطعه تعویض شده محکوم شود.
​
چالش‌های دریافت خسارت بیمه
بیمه‌گر بر اساس ویژگی‌های اعلام شده در سند خودرو ریسک را پذیرفته و حق بیمه دریافت می‌کند. در صورت بروز حادثه، مغایرت وضعیت فعلی خودرو با مندرجات سند می‌تواند منجر به بروز مشکلات زیر شود:
​
بیمه بدنه: شرکت‌های بیمه معمولا از پرداخت خسارت به خودروهایی که اتاق آن‌ها به‌صورت غیرقانونی تعویض شده خودداری می‌کنند، زیرا ریسک حادثه و ارزش خودرو تغییر کرده و به بیمه‌گر اطلاع داده نشده است.
​
بیمه شخص ثالث: اگرچه خسارت زیان‌دیده (شخص ثالث) معمولا پرداخت می‌شود، اما در صورت اثبات تقلب یا پنهان‌کاری عمدی در ارکان خودرو، شرکت بیمه ممکن است پس از پرداخت خسارت، بخشی از آن را از مقصر حادثه بازپس گیرد (حق ریکاوری).
​
اعلام تغییرات: طبق ماده ۳۰ قانون بیمه، بیمه‌گذار موظف است هرگونه تغییری که در وضعیت خودرو ایجاد شده و بر تشدید خطر موثر است را به اطلاع بیمه‌گر برساند.
​

راهکارهای قانونی برای خریدار
اگر در زمان خرید از تعویض شدن اتاق مطلع نبوده‌اید، می‌توانید از طریق مراجع قضایی اقدام کنید. بر اساس قوانین مدنی ایران، شما دو گزینه پیش رو دارید:
​
فسخ معامله: با استناد به «خیار عیب» یا «خیار تدلیس» (فریب در معامله)، می‌توانید قرارداد را ابطال کرده و مبلغ پرداختی را مسترد نمایید.
​
مطالبه ارش: می‌توانید خودرو را نگه داشته و مابه‌التفاوت قیمت خودروی فابریک با خودروی اتاق تعویض شده را به عنوان خسارت (ارش) از فروشنده دریافت کنید.
​

مراحل قانونی کردن تعویض اتاق
در صورتی که قصد دارید خودرو را نگه دارید، باید برای قانونی کردن وضعیت آن به مراکز تعویض پلاک (واحد شماره‌گذاری) مراجعه کنید.
​
بررسی اصالت: کارشناسان راهور باید تایید کنند که قطعات تعویضی مسروقه نبوده و دارای استانداردهای فنی لازم هستند.
​
اصلاح مدارک: در صورت تایید کارشناسان و پرداخت جریمه‌های مربوطه، موضوع تعویض اتاق در سوابق خودرو و برگ سبز درج می‌شود.
​
هشدار نهایی: اگر اتاق تعویض شده فاقد استانداردهای فنی باشد یا اصالت آن تایید نشود، پلیس راهور می‌تواند حکم به اوراق کردن خودرو صادر کند.