باسلام، بنده طی شکایتی که از سمت دو خواهرم از بنده در سال ۱۴۰۰ انجام شده بود، در همان سال ارث پدری را تقسیم کردیم. بنده الان میخواهم حقالوکاله وکیل دو خواهرم را بدهم. ابهامی که برای من وجود دارد این است که هر وقت که از وکلا سوال میپرسم که حقالوکاله چگونه محاسبه میشود، تاکید خاصی بر توافق خواهرانم با وکیل دارند.
سوال من این است که شاید خواهرانم هرچی و هر چند درصد که دوست داشته باشند، مثلا ۱۰ درصد ارزش روز ملک را یا هر چیز دیگری با وکیل قرارداد بسته باشند و از کیسه خلیفه بخشیده باشند و الان من بدون اینکه در این قرارداد دخالتی داشته باشم، آنها این قرارداد را امضا کردند، ولی من مجبور به پرداخت آن مبلغ باشم. یکم این حرف خندهدار است.
میخواستم من را راهنمایی کنید که اگر اشتباه متوجه شدم، راهنمایی کنید؟ مرسی
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
جوهر موضوع در سه جمله:
۱) «حق‑الوکاله» دو خواهرتان یک قرارداد خصوصی میان آنها و وکیلشان است؛ شما طرف آن قرارداد نیستید.
۲) اگر در حکم قطعی دادگاه صراحتا محکوم شده باشید که «هزینه دادرسی و حق‑الوکاله وفق تعرفه» را بپردازید، فقط بهمیزانی که قانون (تعرفه رسمی) تعیین میکند بدهکارید، نه رقمی که خودشان توافق کردهاند.
۳) اگر حکم یا سازشی درپرونده، شما را به پرداخت محکوم نکرده باشد، شرعا و قانونا هیچ الزامی برای پرداخت حتی یک ریال ندارید؛ وکیل هم حق ندارد مستقیم از شما مطالبه کند.
در ادامه، ریز مقررات و فرمول محاسبهی تعرفهی رسمی را توضیح میدهم تا اگر در دادنامه «محکومبه پرداخت حق‑الوکاله» آمده، دقیقا بدانید چقدر باید بپردازید و چطور کنترل کنید که بیشتر از تعرفه تحمیل نشود.
────────────────────────────
۱) دو منبع الزام یا عدمالزام شما
────────────────────────────
الف) رابطهی قراردادی
– فقط بین «موکل» و «وکیل» است . شخص ثالث (شما) هیچ تعهدی ندارد.
ب) حکم دادگاه طبق مواد ق.آ.د.م
– دادگاه میتواند محکوم علیه را به «هزینههای دادرسی» از جمله «حقالوکاله تا سقف تعرفه» محکوم کند.
– شرطش این است که خواهان یا خواندهی پیروز، قبل از ختم رسیدگی، وکالتنامه و برگ تعیین مبلغ تعرفه را در پرونده گذاشته باشد.
پس فقط اگر در رای قطعی یک بند مثل این باشد ملزم میشوید:
«خوانده علاوه بر محکومیت اصلی، به پرداخت کلیهی هزینههای دادرسی و حقالوکاله وکیل وفق تعرفه قانونی در حق خواهان محکوم میشود.»
────────────────────────────
۲) تعرفهی رسمی (مصوب ۱۴۰۱؛ جاری در ۱۴۰۳)
────────────────────────────
«آییننامه تعرفه حقالوکاله، حقالمشاوره و هزینه سفر وکلا» ـ ۱۴۰۱/۰۹/۲۸:
الف) دعاوی مالی
– تا سقف ۲ میلیارد ریال: ۶٪ ارزش خواسته
– از ۲ تا ۱۰ میلیارد ریال: ۴٪ مازاد بر ۲ میلیارد
– از ۱۰ تا ۲۰ میلیارد ریال: ۳٪ مازاد بر ۱۰ میلیارد
– از ۲۰ میلیارد ریال به بالا: ۲٪ مازاد بر ۲۰ میلیارد
– حداقل در هر پرونده: ۳ میلیون ریال
– سقف برای مرحله بدوی: ۴۰۰ میلیون ریال
مثال ساده
ارزش سهمالارث مورد اختلاف = ۵۰ میلیارد ریال
۱) ۲ میلیارد ×۶٪ = ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
۲) ۸ میلیارد ×۴٪ = ۳۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
۳) ۱۰ میلیارد ×۳٪ = ۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
۴) ۳۰ میلیارد ×۲٪ = ۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
مجموع تعرفه مرحله بدوی = ۱,۳۴۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
ولی سقف ۴۰۰ میلیون ریال حاکم است؛ لذا دادگاه حداکثر تا ۴۰۰ میلیون ریال میتواند شما را محکوم کند (و نه بیشتر—حتی اگر خواهران با وکیلشان مثلا یک میلیارد توافق کرده باشند).
ب) دعاوی غیرمالی (اثبات مالکیت، تقسیم ترکه،…)
– در مرحله بدوی مبلغ ثابت ۶۰ میلیون ریال.
– در تجدیدنظر نصف رقم بدوی (۳۰ میلیون ریال).
ج) تبصره مهم
«مبلغی که دادگاه بهعنوان خسارت حق‑الوکاله تعیین میکند، در هیچ حال نمیتواند از نصف تعرفهی فوق تجاوز کند؛ مگر آنکه مدرک پرداخت واقعی ضمیمه شده باشد.»
یعنی حتی اگر تعرفه بدوی ۴۰۰ میلیون ریال باشد، دادگاه عموما نصف آن (۲۰۰ میلیون ریال) را بهعنوان خسارت به عهدهی شما میگذارد، مگر خواهرتان سند پرداخت همین مقدار یا بیشتر را قبلا به پرونده الصاق کرده باشند.
────────────────────────────
۳) چهار سناریوی عملی
────────────────────────────
۱) در رای قطعی هیچ اشارهای به حق‑الوکاله نشده → صفر تومان بدهکارید.
۲) رای میگوید «وفق تعرفه» → جدول بالا را اعمال کنید و حداکثر نصف تعرفه را میپردازید.
۳) رای رقم مشخص گذاشته ولی بیش از سقف تعرفه است → میتوانید تقاضای «اعتراض به نحوه اجرا» یا «اعتراض ثالث به قسمت هزینهها» بدهید، معمولا در شعبه اجرای احکام اصلاح میشود.
۴) با خواهرتان توافق دوستانه کنید که سهم شما را ببخشند یا تهاتر شود؛ این هم راه بیدردسر است.
────────────────────────────
۴) جمعبندی و توصیه
────────────────────────────
۱) ابتدا متن دادنامه قطعی را دقیق بخوانید؛ اگر در آن محکوم نشدهاید، الزام حقوقی ندارید.
۲) اگر محکوم شدهاید، جدول تعرفه را محاسبه کنید؛ بیش از آن ندهید—حتی اگر در قرارداد داخلی آنها رقم دیگری باشد.
۳) پرداخت فقط باید از طریق صندوق دادگستری یا شماره حساب اجرای احکام باشد تا اشتباها دو بار مطالبه نشود.
۴) هر «رسید پرداختی» مازاد بر سقف تعرفه را اگر دادگاه نگرفته باشد، بههیچوجه اجبار قانونی برای شما ایجاد نمیکند؛ مسئولیتش با خود موکل و وکیل است.
پس نگران «از کیسه خلیفه بخشیدن» نباشید؛ قانون سقفی روشن برای انتقال هزینه وکالت به طرف محکوم کرده است. موفق باشید 🌺
اگر خارج از دادگاه می خواهید بپردازید بابت سازش و...قرارداد آنها با وکیل ملاک است و اگر از شما خسارت دادرسی و حق الوکاله وکیل را مطابق دادخواست و از طریق دادگاه مطالبه کردند ملاک تعرفه قانونی است.
اگر طبق رای دادگاه محکوم به پرداخت شده باشید بر اساس تعرفه قانونی ملزم به پرداخت هستید ، اما چنانچه خارج از دادگاه توافق کرده اید بر اساس قرارداد خواهران و وکیل شان میبایست پرداخت کنید.
باسلام و عرض ادب.
توافقی که خواهران شما با وکیل داشته اند صرفا میان خودشان معتبر بوده و برای آنها تعهد ایجاد می کند نه برای شما یا هر شخص ثالث دیگری..
ولی اگر در قالب رای دادگاه شما محکوم به پرداخت حق الوکاله شده باشید صرفا بر اساس تعرفه موظف به پرداخت خواهید بود مگر اینکه مبلغ توافق شده پایین تر از مبلغ تعرفه باشد.
ولی اگر در قالب توافق جداگانه ای خارج از دادگاه شما تعهد به پرداخت حق الوکاله وکیل خواهران داده باشید میبایست بر اساس مبلغ توافق شده آنها پرداخت نمایید.
اگر بر اساس حکم دادگاه محکوم به پرداخت شده باشید حق الوکاله بر اساس تعرفه حساب میشود باید پرداخت نمایید
اگر خودتان میخواهید حق الوکاله را پرداخت نمایید باید بر اساس قرارداد وکالت پرداخت نمایید
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
