موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
آیا باید بیعانه را پس بدهم؟
پرسیده شده ۱ سال پیش
۳۴ پاسخ ثبت شده
باسلام من ماشینم را به یک بندهخدا فروختم. قرار شد فردا تا پسفردا برگه سبز را بیاورم و نشانش بدهم تا کل پول ماشین را پرداخت کند. فردا به او زنگ زدم و گفتم سند حاضر است. گفت باشد و رفت. چهار پنج ماه امروز و فردا کرد و سرکارم گذاشت. در این مدت دو میلیون و پانصد هزار تومان بیعانه داده بود. خلاصه نه تلفن جواب میداد و نه من آدرسش را داشتم. فقط جایی که ماشین را برده بود و پارک کرده بود بلد بودم. من هم نهایتا مجبور شدم ماشین را به مبلغ ۲۸ میلیون به شخص دیگری بفروشم. به ایشان به مبلغ ۳۵ میلیون فروخته بودم. حالا بعد از ۶ ماه آمده و میگوید دو میلیون و پانصد هزار تومان که بیعانه دادهام را پس بده. آیا حق با ایشان است؟ باید پول را بدهم یا خیر؟ باتشکر
جمعبندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
اکثر وکلا معتقدند اصل بر استرداد و پس دادن بیعانه به خریدار است، به خصوص اگر قرارداد کتبی نداشته باشید. با این حال، برخی وکلا اشاره کردهاند که اگر قراردادی مکتوب باشد یا بتوانید خلف وعده و خسارت را اثبات کنید یا شرط ضبط بیعانه وجود داشته باشد، ممکن است الزامی به استرداد نباشد.
این یک قاعده کلی درباره بیعانه است، اما سرنوشت پول شما دقیقا به وجود یا عدم وجود قرارداد کتبی و شروط آن وابسته است.
الهام دامغانی ثانیآنلاینوکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری·۴٫۹
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
تکلیف بازگرداندن بیعانه پس از فسخ معامله
بیشتر وکلا بر این نظر هستند که با فسخ یا برهم خوردن معامله، بیعانه پرداختی باید به خریدار مسترد شود. با این حال، اگر قرارداد کتبی میان شما تنظیم شده باشد، ملاک عمل مفاد و شروط همان قرارداد خواهد بود. چنانچه در قرارداد شرطی مبنی بر ضبط بیعانه به عنوان خسارت یا وجه التزام تعیین نشده باشد یا اصلا قراردادی نوشته نشده باشد، خریدار از نظر حقوقی امکان مطالبه و استرداد مبلغ را دارد. در مقابل، یکی از وکلا معتقد است اگر خریدار بیدلیل معامله را رها کرده باشد، میتوانید مبلغ را بابت خسارت نگه دارید.
این پاسخ بهصورت خودکار تولید شده و جای مشاورهی حقوقی با وکیل را نمیگیرد؛ پاسخهای وکلا در ادامه آمده است.
بستگی به این دارد که بیع نامه ای بین شما و خریدار اولیه تنظیم شده باشد یا خیر . در صورتیکه بیع نامه تنظیم شده باشد باید مطابق مفاد قرارداد عمل نمایید ولی اگر بیع نامه ای وجود نداشته باشد میتواند نسبت به استرداد مبلغ ادعا داشته باشد .
در این شرایط، برای پاسخ به سوال شما باید به قوانین حقوقی ایران مراجعه کنیم. بر اساس ماده ۱۰ قانون مدنی، قراردادهای خصوصی اگر مخالف صریح قانون نباشند، معتبر هستند. همچنین، ماده ۳۶۲ قانون مدنی بیان میکند که اگر خریدار به تعهدات خود عمل نکند، فروشنده میتواند معامله را فسخ کند.
تحلیل وضعیت شما:
تعهد خریدار اول:
قرار بود پس از ارائه برگه سبز (سند خودرو)، کل پول را پرداخت کند.
اما او نه تنها پول را پرداخت نکرد، بلکه ماهها شما را معطل کرد و ارتباطش را قطع نمود.
این رفتار تخلف از تعهدات قراردادی محسوب میشود.
حق فسخ معامله توسط شما:
طبق ماده ۳۹۶ قانون مدنی، اگر خریدار به تعهد خود عمل نکند، فروشنده میتواند معامله را فسخ کند.
شما با توجه به تاخیر طولانیمدت و عدم همکاری خریدار، حق داشتید قرارداد را فسخ و خودرو را به شخص دیگری بفروشید.
بیعانه (پیشپرداخت):
در معاملات، بیعانه دو حالت دارد:
وجه التزام (عدم بازگشت): اگر قرارداد مشخص کند که در صورت انصراف خریدار، بیعانه به فروشنده میرسد.
پیشپرداخت (قابل بازگشت): اگر قرارداد صراحتا اشاره نکند، ممکن است قابلیت استرداد داشته باشد.
در اینجا، چون خریدار به تعهداتش عمل نکرد و شما مجبور شدید خودرو را با ضرر بفروشید، بیعانه میتواند به عنوان خسارت تاخیر یا فسخ معامله محسوب شود و شما ملزم به بازگرداندن آن نیستید.
ضرر شما:
شما خودرو را به قیمت ۳۵ میلیون فروخته بودید، اما به دلیل تاخیر خریدار اول، مجبور شدید آن را ۲۸ میلیون بفروشید.
این ۷ میلیون تفاوت میتواند به عنوان خسارت محاسبه شود. حتی اگر خریدار اول ادعای استرداد بیعانه را داشته باشد، شما میتوانید این مبلغ را از او مطالبه کنید.
نتیجهگیری:
حق با شماست و خریدار اول مستحق دریافت بیعانه نیست، زیرا خودش باعث تاخیر و فسخ معامله شده است.
اگر او شکایت کند، شما میتوانید با استناد به تخلف او از تعهدات قراردادی و ضرر وارد شده به خودتان، از بازگرداندن بیعانه خودداری کنید.
در صورت نیاز، میتوانید از یک وکیل حقوقی برای ارائه دفاعیات قویتر استفاده کنید.
پیشنهاد:
اگر خریدار اصرار دارد، میتوانید به او توضیح دهید که به دلیل عدم پرداخت به موقع و ضرری که متحمل شدهاید، این مبلغ به عنوان وجه التزام باقی میماند. در صورت تهدید به شکایت، مدارک (شاهدین، پیامها، سند معامله دوم) را جمعآوری کنید.
محمدمهدی قنبری
۱ سال پیش
کاراموز وکالت مرکز وکلای قوهقضاییه
۴٫۹·۶۷ مشاوره موفق
سلام
با توجه به اطلاعات ارائه شده و قوانین کلی معاملات، وضعیت شما به شرح زیر قابل بررسی است:
تعهدات طرفین در قرارداد خرید و فروش خودرو:
در هر قرارداد خرید و فروش، از جمله خودرو، فروشنده و خریدار تعهداتی دارند. فروشنده موظف به تحویل خودرو و مدارک مربوطه (مانند برگه سبز) است و خریدار موظف به پرداخت قیمت معامله است. در مورد شما، شما برای تحویل برگه سبز اقدام کردهاید اما خریدار از پرداخت مابقی پول و تکمیل معامله برای چندین ماه خودداری کرده است.
حق فسخ معامله به دلیل عدم پرداخت توسط خریدار:
یکی از دلایل فسخ معامله از سوی فروشنده، عدم پرداخت به موقع مبلغ معامله توسط خریدار است. با توجه به اینکه خریدار پس از اطلاع از آماده بودن مدارک، برای چهار تا پنج ماه از پرداخت مابقی وجه خودداری کرده و پاسخگو نبوده است، شما حق فسخ معامله را داشتهاید. این تاخیر طولانی در پرداخت میتواند مصداق "خیار تاخیر ثمن" باشد، به خصوص اگر مهلت مشخصی برای پرداخت کل مبلغ در قرارداد اولیه ذکر نشده باشد و سه روز از تاریخ بیع گذشته باشد بدون اینکه خریدار تمام پول را بپردازد یا فروشنده خودرو را تحویل داده باشد (در اینجا شما برای تحویل مدارک و تکمیل معامله اعلام آمادگی کردهاید).
وضعیت بیعانه پس از فسخ معامله:
در مورد بیعانه، رویههای متفاوتی وجود دارد:
طبق یک نظر، اگر معامله به هر دلیلی منحل شود، بیعانه باید به مشتری بازگردانده شود، حتی اگر مشتری بقیه مبلغ را در موعد مقرر نپرداخته باشد.
اما در حالت دیگر، اگر در قرارداد شرط شده باشد که در صورت عدم تکمیل وجه توسط خریدار، معامله فسخ و بیعانه به نفع فروشنده ضبط میشود، این شرط معتبر است.
همچنین، در قولنامهها معمولا مبلغی به عنوان ضرر و زیان ناشی از فسخ در نظر گرفته میشود. اگر خریدار به تعهداتش عمل نکند، باید این حق فسخ را به فروشنده بپردازد. این مبلغ میتواند درصدی از ارزش معامله (مثلا ۱۰ درصد) یا یک مبلغ مشخص باشد.
تحلیل وضعیت شما:
خریدار با عدم پرداخت مابقی مبلغ معامله (۳۲.۵ میلیون تومان از ۳۵ میلیون تومان) و عدم پاسخگویی به مدت طولانی، از انجام تعهدات خود سرباز زده است. شما نیز به دلیل این خلف وعده و بلاتکلیفی، مجبور به فسخ معامله و فروش خودرو به شخص دیگری شدهاید. در این فرآیند، شما خودرو را به مبلغ ۷ میلیون تومان کمتر (۳۵ میلیون منهای ۲۸ میلیون) فروختهاید که این خود یک ضرر محسوب میشود.
با در نظر گرفتن موارد فوق:
عدم انجام تعهد از سوی خریدار: خریدار به تعهد خود مبنی بر پرداخت کامل وجه پس از آماده شدن برگه سبز عمل نکرده است.
حق فسخ برای شما: شما به دلیل عدم پرداخت توسط خریدار، حق فسخ معامله را داشتهاید.
مطالبه بیعانه توسط خریدار:
اگر در قرارداد اولیه شما شرطی مبنی بر ضبط بیعانه در صورت عدم انجام تعهدات توسط خریدار وجود داشته باشد، میتوانید بیعانه را نگه دارید.
حتی اگر چنین شرطی صراحتا ذکر نشده باشد، با توجه به اینکه شما به دلیل کوتاهی خریدار متحمل ضرر شدهاید (فروش خودرو به قیمت ۷ میلیون تومان کمتر)، میتوانید مبلغ بیعانه (۲.۵ میلیون تومان) را به عنوان بخشی از جبران این ضرر و زیان در نظر بگیرید. معمولا حق فسخ یا ضرر و زیان در حدود ۱۰ درصد مبلغ معامله در نظر گرفته میشود که برای معامله ۳۵ میلیونی، ۳.۵ میلیون تومان خواهد بود. مبلغ بیعانه پرداختی توسط خریدار (۲.۵ میلیون تومان) از این میزان کمتر است.
نتیجهگیری:
با توجه به اینکه خریدار اول به تعهدات خود عمل نکرده و باعث ضرر شما شده است (فروش خودرو با قیمت پایینتر)، و با استناد به امکان در نظر گرفتن ضرر و زیان فسخ قرارداد، به نظر میرسد الزام قطعی به بازگرداندن کامل بیعانه ۲.۵ میلیون تومانی وجود نداشته باشد، خصوصا اگر بتوانید ثابت کنید که به دلیل خلف وعده ایشان متحمل ضرر شدهاید. با این حال، قوانین مربوط به بیعانه میتواند پیچیده باشد و به جزئیات قرارداد اولیه شما و عرف معاملات بستگی دارد.
برای تصمیمگیری قطعی و احقاق کامل حقوق خود، مشاوره با یک وکیل یا کارشناس حقوقی که قرارداد شما (حتی اگر شفاهی یا دستی بوده) و تمامی جزئیات را بررسی کند، توصیه میشود.
باسلام
آیا قراردادی هم فی مابین تنظیم کرده بودید؟ و اگر قراردادی بوده، محتوای آنچه بوده است؟ اگر قراردادی نباشد بیعانه باید مسترد شود نگر اینکه به گونه ای اثبات نمایید این مبلغ بابت بیعانه بوده و خریدار خلف وعده نموده است
نمایش ۳۰ پاسخ دیگر وکلابستن پاسخهای بیشتر
مهدی حمیدی
۱ سال پیش
وکیل پایه یک مرکز وکلای قوهقضاییه
۵٫۰·۴۱ مشاوره موفق
اگر خریدار بدون دلیل موجه از انجام معامله خودداری کرده و با وجود آمادگی شما برای انتقال سند، معامله را به هم زده، بیعانه بهعنوان وجه التزام یا خسارت قابل ضبط است. حالا که بعد از شش ماه برگشته و ادعای استرداد دارد، از نظر حقوقی حق با شماست و الزامی به پسدادن مبلغ ندارید. البته اگر در قرارداد شرط خاصی برای استرداد نشده باشد. بهتر است مدارک تماسها و اقداماتتان را هم حفظ کنید.
سلام بستگی به این امر دارد که مبایعه نامه تنطیم شده یا خیر و در هردو حالت نیز با وجود فردش توسط شما به دیگری حداقل از نظر اخلاقی نیز باید بیعانه را مسترد نمایید
