آیا این ماده، فقط برای جرایم قابل گذشت است یا شامل جرایم غیر قابل گذشت هم می شود؟
سلام خسته نباشید. من دو سال پیش در گروهی در تلگرام با فردی بحث کردم که هم من و هم آن فرد به یکدیگر توهین و فحاشی کردیم و این توهین و فحاشی قذف و ناموسی نبود. در مورد شکایت درباره این مطلب، ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی را مطالعه کردم که اینگونه است: (جرائم تعزیری قابل گذشت هرگاه متضرر از جرم در مدت یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم، شکایت نکند، حق شکایت کیفری او ساقط می شود مگر اینکه تحت سلطه متهم بوده یا به دلیلی خارج از اختیار، قادر به شکایت نباشد که در این صورت مهلت مزبور از تاریخ رفع مانع محاسبه می شود. هرگاه متضرر از جرم قبل از انقضای مدت مذکور فوت کند و دلیلی بر صرفنظر وی از طرح شکایت نباشد هر یک از ورثه وی در مهلت شش ماه از تاریخ وفات حق شکایت دارد.
تبصره- غیر از مواردی که شاکی تحت سلطه متهم بوده، درصورتی به شکایت وی یا ورثه او رسیدگی می شود که جرم موضوع شکایت طبق ماده (۱۰۵) این قانون مشمول مرور زمان نشده باشد.)
با توجه به این ماده که ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی است چند سوال داشتم:
۱. آیا این ماده، فقط برای جرایم قابل گذشت است یا شامل جرایم غیر قابل گذشت هم می شود؟
۲. منظور از دلیل یا دلایل خارج از اختیار، در این ماده چیست؟
۳. اگر فردی سرباز باشد و در حال انجام خدمت سربازی باشد، هنگامی که خدمت سربازی آن فرد تمام شود یا زمانی که آن فردی که سرباز است مرخصی گرفته باشد، آیا آن فرد می تواند بعد از گذشت یک سال یا دو سال شکایت کند؟
۴. آیا خدمت سربازی یکی از دلیل یا دلایل خارج از اختیار است و اگر کسی سربازی برود و شکایت نکند وقتی خدمت سربازی آن فرد تمام شود و آن فرد شکایت کند یا اینکه آن فرد در حین مرخصی شکایت کند؛ آیا شکایتش مشمول مرور زمان می شود یا خیر؟ یا می تواند شکایت کند یا خیر؟
۵. بیماری هایی مثل سرماخوردگی یا آنفولانزا شامل دلیل یا دلایل خارج از اختیار می شود یا فقط بیماری های خاص مثل بیماری غیر قابل حرکت شامل دلیل یا دلایل خارج از اختیار می شود؟
۶. آیا شخصی که از خدمت سربازی، معاف شده باشد بعد از یک سال یا دو سال می تواند شکایت کند یا اینکه معافیت از خدمت سربازی شامل دلیل یا دلایل خارج از اختیار می شود؟
۷. اگر فردی که میخواهد شکایت کند، سرباز باشد و شکایت کند، آیا من هم بعد از گذشت دو سال می توانم شکایت کنم یا این موضوع و این شکایت برای من مشمول مرور زمان شده است؟
لطفا به همه سوالات من پاسخ کامل و دقیق بدهید با تشکر از شما بزرگواران.
ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی ناظر به جرایم قابل گذشت است و با گذشت بیش از یک سال از اطلاع از وقوع توهین، حق شکایت کیفری به دلیل مرور زمان ساقط می‌شود. مواردی مانند خدمت سربازی، معافیت از سربازی یا بیماری‌های عادی مانع خارج از اختیار محسوب نمی‌شوند.
این مهلت یک‌ساله قاعده کلی برای توهین است، اما اثبات موانع واقعیِ خارج از اختیار میتواند در نحوه محاسبه مهلت تاثیر بگذارد.
