آیا ایشان می تواند ادعای اعسار از پرداخت نماید؟

با سلام و خسته نباشید،
همسر من یک مقدار مشخص طلا به یک نفر ( مدیر یک موسسه آموزشی ) داده است که بفروشد و هزینه کند و در تاریخ مشخصی همان مقدار طلا را پس بدهد. اما حالا بعد از قریب ۷ ماه ایشان از بازگرداندن طلاها سرباز می زند و دائم امروز و فردا می کند. از ایشان یک برگ تعهدنامه داریم که متعهد شده در تاریخ سر رسید طلاها را بدهد و همچنین سفته . سوال من اینست که از چه طریقی باید اقدام کنیم که طلاها را پس بگیریم و اینکه آیا ایشان می تواند ادعای اعسار از پرداخت نماید و آیا می توانیم درخواست خسارت بابت عدم اجرای تعهد در سررسید و دیگر موارد ( مانند هزینه وکیل ) را نیز بدهیم؟
با تشکر