آیا انصراف داور به انفساخ شرط داوری منجر می‌شود؟

محمدمهدی قنبری

۱ سال پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با سلام و احترام،
در پاسخ به پرسش‌های شما در خصوص انصراف داور معین و طرح دعوا در دادگاه، موارد زیر به استحضار می‌رسد:
انفساخ شرط داوری با انصراف داور معین
به طور کلی، انصراف یا عدم توانایی داور معین از انجام داوری، موجب منتفی شدن شرط داوری می‌شود. در چنین شرایطی، برای تعیین داور جدید، نیاز به توافق مجدد طرفین قرارداد است. در صورتی که طرفین در مورد تعیین داور جدید به توافق نرسند، شرط داوری عملا از بین رفته و صلاحیت رسیدگی به اختلاف به دادگاه عمومی حقوقی بازمی‌گردد.
بر اساس قانون آیین دادرسی مدنی، اگر طرفین در مورد داوری شخص معینی توافق کرده باشند و آن شخص نخواهد یا نتواند به عنوان داور رسیدگی کند، رسیدگی به اختلاف در صلاحیت دادگاه خواهد بود.

ضرورت طرح خواسته "اعلام انفساخ شرط داوری"
با توجه به انصراف داور معین که از طریق اظهارنامه به شما اعلام شده است، شرط داوری به خودی خود منفسخ شده تلقی می‌شود. با این حال، برای جلوگیری از ایرادات احتمالی خوانده در دادگاه مبنی بر وجود شرط داوری و عدم صلاحیت دادگاه، بهتر است در ستون خواسته دادخواست خود، علاوه بر خواسته اصلی (مانند مطالبه وجه، الزام به ایفای تعهد و غیره)، خواسته "تایید انفساخ شرط داوری" را نیز قید نمایید. این امر به دادگاه کمک می‌کند تا در ابتدا نسبت به صلاحیت خود و زوال شرط داوری تصمیم‌گیری نموده و سپس وارد ماهیت دعوای اصلی شود.

افزایش خواسته در جلسه اول دادرسی
چنانچه در دادخواست اولیه خود، خواسته "تایید انفساخ شرط داوری" را مطرح نکرده باشید، طبق ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی، می‌توانید این خواسته را تا پایان اولین جلسه دادرسی به عنوان افزایش خواسته مطرح نمایید. این افزایش خواسته می‌تواند به صورت کتبی (طی لایحه) یا شفاهی (که در صورتجلسه دادگاه قید می‌شود) صورت پذیرد.
شرایط افزایش خواسته
برای اینکه بتوانید خواسته خود را افزایش دهید، باید سه شرط اساسی وجود داشته باشد:

۱. ارتباط کامل با دعوای اصلی: خواسته جدید باید با دعوای اصلی شما مرتبط باشد. در مورد شما، خواسته "تایید انفساخ شرط داوری" کاملا با دعوای اصلی که قصد طرح آن را دارید، مرتبط است؛ زیرا صلاحیت دادگاه برای رسیدگی به دعوای اصلی منوط به زوال شرط داوری است.
۲. منشا واحد: خواسته جدید و دعوای اصلی باید از یک منشا واحد سرچشمه گرفته باشند. در اینجا نیز منشا هر دو خواسته، قراردادی است که بین شما و طرف مقابل منعقد شده و اختلاف ناشی از آن است.
۳. مهلت قانونی: افزایش خواسته باید تا پایان اولین جلسه دادرسی اعلام شود.

نکات مهم:

* پس از افزایش خواسته، ممکن است نیاز به پرداخت هزینه دادرسی اضافی باشد.
* اگر خوانده در جلسه اول حاضر نباشد و شما خواسته خود را افزایش دهید، دادگاه باید جلسه را تجدید کرده و علت تجدید جلسه را در اخطاریه ابلاغی به خوانده قید نماید تا او فرصت دفاع در برابر خواسته جدید را داشته باشد.
* در صورتی که دادگاه با وجود شرط داوری، وارد رسیدگی ماهوی شود و طرف مقابل به این موضوع ایراد نکند، این امر می‌تواند به منزله انصراف ضمنی طرفین از شرط داوری تلقی شود.

با در نظر گرفتن موارد فوق، پیشنهاد می‌شود برای اطمینان بیشتر و جلوگیری از اطاله دادرسی، از همان ابتدا خواسته "تایید انفساخ شرط داوری" را در دادخواست خود مطرح نمایید. در غیر این صورت، حتما در اولین جلسه دادرسی نسبت به افزایش خواسته اقدام کنید.

احمد جوکاری

۳ ماه پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۵۰ مشاوره موفق

با سلام
پاسخ دقیق مستلزم بررسی شرط داوری است.
لیکن اگر داوری مرضی الطرفین و مقیدو قائم به شخص خاصی بوده و ایشان انصراف داده اندشرط داوری نیز با انصراف ایشان بی اعتبار شده و جواز طرح دعوی در مرجع قضایی صادر شده است.
صرف توضیح انصراف داور در متن دادخواست یا لایحه و ضمیمه کردن اظهارنامه دال بر انصراف ایشان کفایت می کند.

فرزانه ادیبی

۲ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۰ · ۳ مشاوره موفق

در فرض انصراف داور مقید و معین، چنانچه شرط داوری عملا غیرقابل اجرا شده باشد، اصولا طرح دعوای اصلی در دادگاه نیازمند تقدیم خواسته مستقل با عنوان «اعلام انفساخ شرط داوری» نیست و دادگاه می‌تواند ابتدا درباره قابلیت استماع دعوا و زوال اثر شرط داوری اظهارنظر کند. با این حال ممکن است با توجه به نگارش شرط داوری صرف انصراف داور از داوری، موجب زوال شرط داوری نشود و دادگاه بتواند با درخواست شما داور دیگری تعیین کند.