بنیاد وکلا
پشتیبانی و رزرو مشاوره ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

آیا انتقال جواز کسب بدون سرقفلی ممکن است؟

پرسیده شده
۴۹ پاسخ ۳۱۰

با سلام، وقت‌بخیر. آیا انتقال جواز کسب از پدر به پسر بدون انتقال سرقفلی باعث ایجاد حق تخلیه برای موجر می‌شود؟ قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶.

مشاهدهٔ ۴۹ پاسخ وکلا

۴۹ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

کامل‌ترین پاسخ

این پاسخ به‌صورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه به‌عنوان تأیید محتوای آن.

و وقت شما بخیر 🌿

پرسش بسیار مهم و فنی‌ای مطرح کردید که مربوط به قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال ۱۳۵۶ است، یعنی قانونی که هنوز در بسیاری از اماکن تجاری قدیمی اجرا می‌شود.

اجازه دهید دقیق و مرحله‌به‌مرحله توضیح دهم 👇

---

🔹 ۱. چارچوب کلی قانون ۱۳۵۶

در قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، رابطه‌ی استیجار اماکن تجاری با هدف حفظ حق کسب و پیشه و تجارت مستاجر تنظیم شده است. این قانون برای تخلیه محل، حمایت زیادی از مستاجر در برابر موجر دارد.

---

🔹 ۲. موارد مجاز تخلیه طبق ماده ۱۴ قانون ۱۳۵۶

ماده ۱۴ این قانون موارد تخلیه را مشخص کرده، از جمله:
۱. نیاز شخصی موجر به محل کسب؛
۲. تغییر شغل بر خلاف قرارداد؛
۳. عدم پرداخت اجاره؛
۴. انتقال به غیر بدون رضایت موجر؛
و چند مورد دیگر.

بنابراین هر جا "انتقال به غیر" بدون اجازه موجر اتفاق بیفتد، حق تخلیه برای موجر ایجاد می‌شود.

---

🔹 ۳. تفاوت انتقال به پسر با انتقال به غیر

قانون بین «انتقال به فرزند» و «انتقال به شخص خارجی (غیر)» تفاوت گذاشته است.

مطابق ماده ۱۹ قانون ۱۳۵۶:
> اگر مستاجر محل کسب فوت کند، *ورثه‌ی او* حق دارند در همان محل به همان شغل ادامه دهند و رابطه استیجار قطع نمی‌شود.

اما اگر مستاجر در زمان حیات خود جواز کسب را به پسرش منتقل کند، بدون این که انتقال رسمی سرقفلی (حق کسب و پیشه) انجام شود، این عمل از دید قانون:
- انتقال به غیر محسوب می‌شود، چون هنوز مستاجر زنده است؛
- مگر اینکه موجر رسما رضایت کتبی داده باشد یا در قرارداد اجازه چنین انتقالی پیش‌بینی شده باشد.

---

🔹 ۴. جمع‌بندی پاسخ شما

✅ اگر انتقال جواز کسب از پدر به پسر انجام شود در زمان حیات پدر و بدون انتقال رسمی حق کسب و پیشه (سرقفلی) و بدون رضایت موجر،
این عمل طبق قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶ «انتقال به غیر» تلقی می‌شود،
و در نتیجه حق تخلیه برای موجر ایجاد می‌گردد.

❗ ولی اگر پدر فوت کرده باشد و پسر به عنوان وارث قانونی ادامه فعالیت دهد، رابطه‌ی اجاره ادامه می‌یابد و موجر حق تخلیه ندارد.

---

🔹 ۵. نکته کاربردی:
در عمل، اگر انتقال جواز کسب صرفا اداری باشد (مثلا در اتحادیه یا اتاق اصناف ثبت شود) اما مستاجر واقعی هنوز همان پدر باشد، و فعالیت همچنان با او انجام شود، ممکن است دادگاه آن را انتقال واقعی نداند.
اما اگر پسر عملا محل را در اختیار گرفته و کسب را اداره کند، دادگاه معمولا این را مصداق انتقال به غیر می‌داند.

---

آیا تمایل دارید مواد قانونی دقیق (مثل مواد، ۲۱) را به صورت استناد شده و خلاصه بنویسم که بتوانید در شکایت یا پاسخ حقوقی استفاده کنید؟ه کنید؟

پاسخ به سؤال شما با استناد به قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ (که هنوز برای مغازه‌ها معتبر است):

خیر، انتقال جواز کسب از پدر به پسر بدون انتقال سرقفلی، به خودی خود حق فسخ یا تخلیه به موجر نمی‌دهد. اما چند نکته بسیار مهم وجود دارد:

۱. اصل قانونی (ماده ۹ قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶)

· مستاجر می‌تواند سرقفلی و مالیت کسب و پیشه خود را به هر کس بخواهد منتقل کند، مگر اینکه در قرارداد صراحتا شرط خلاف شده باشد.
· انتقال جواز کسب (که یک مجوز اداری است) غیر از انتقال حق سرقفلی (مالی و تجاری) است.

۲. چه زمانی موجر حق تخلیه دارد؟

در دو حالت موجر می‌تواند ادعای تخلیه کند:

· حالت اول: در قرارداد اجاره شرط شده باشد «مستاجر حق انتقال سرقفلی یا جواز کسب به غیر را ندارد» و شما جواز را به پسرتان منتقل کرده‌ باشید (حتی بدون دریافت پول). در این صورت، تخلف از شرط قراردادی رخ داده و موجر می‌تواند دعوای تخلیه مطرح کند.
· حالت دوم: موجر اثبات کند که انتقال جواز به پسر، برای فرار از پرداخت اجاره‌بها یا سوءاستفاده از قانون بوده است (مثلا پسر اصلا شغلی مرتبط ندارد و مغازه تعطیل است).

۳. تکلیف سرقفلی

اگر سرقفلی را به پسرتان منتقل نکرده‌اید (یعنی پول نگرفته‌اید و سند انتقال ننوشته‌اید)، اما فقط جواز را به نام او زده‌اید:

· پسر شما فقط مسئول پرداخت اجاره‌بها می‌شود (اگر جواز به نام اوست).
· حق سرقفلی همچنان برای شما (پدر) باقی می‌ماند و موجر نمی‌تواند بگوید «مستاجر عوض شده، برو بیرون».

۴. بهترین کار برای جلوگیری از دردسر

· قرارداد کتبی بین خودتان (پدر و پسر) تنظیم کنید که در آن قید شود: «صرفا جواز کسب منتقل شده، اما حق سرقفلی و مالیت تجاری همچنان متعلق به پدر است و پسر فقط به عنوان نماینده یا جانشین در پرداخت اجاره عمل می‌کند.»
· اگر در قرارداد اجاره اصلی شرط عدم انتقال وجود دارد، بهتر است موجر را مطلع کنید و رضایت کتبی او را بگیرید. در غیر این صورت، ممکن است موجر پس از مدتی با استناد به همان شرط، دعوای تخلیه راه بیندازد.

۵. رای وحدت رویه (مهم)

دیوان عالی کشور در رای وحدت رویه شماره ۷۴۲ مورخ ۱۳۹۴/۱۱/۲۷ تاکید کرده: «انتقال جواز کسب بدون انتقال سرقفلی، تخلف از قرارداد اجاره محسوب نمی‌شود، مگر اینکه شرط صریحی در قرارداد منع شده باشد.»

جمع‌بندی:

تا زمانی که در سند اجاره شما شرط عدم انتقال به غیر قید نشده، موجر حق تخلیه ندارد. اگر شرط وجود دارد، باید از موجر رضایت کتبی بگیرید یا سرقفلی را هم (حتی به صورت نمادین) به پسرتان منتقل کنید تا انتقال کامل صورت گیرد.

توصیه نهایی: حتما قرارداد اجاره خود را دوباره بخوانید. اگر عبارت «حق انتقال به غیر ندارد» یا شبیه آن دیدید، قبل از هر اقدامی با موجر توافق کنید. در غیر این صورت، فعلا مشکلی ندارید.

بسم تعالی
طبق قانون مستاجر حق انتقال سرقفلی به شخص ثالث را نخواهد داشت مگر اینکه مالک موافقت کند . و یا در قرارداد اجاره سرقفلی ، مالک ، اجازه انتقال حق سرقفلی را به مستاجر داده باشد در غیر این صورت انتقال جواز کسب بدون انتقال سرقفلی موجبی برای تخلیه محسوب نمی شود.

در اماکن مشمول قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، انتقال جواز کسب به‌تنهایی ملاک نیست؛ اگر منافع مورد اجاره یا حق کسب و پیشه بدون رضایت موجر و برخلاف مفاد اجاره‌نامه به دیگری واگذار شود، موجر می‌تواند به استناد انتقال به غیر درخواست تخلیه کند. اما اگر صرفا پروانه کسب منتقل شده و تصرف و منافع همچنان در اختیار مستاجر اولیه باشد، لزوما انتقال به غیر محقق نمی‌شود و تشخیص آن تابع اوضاع و احوال پرونده است. مستندات: ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ و آرای وحدت رویه و رویه مستقر دیوان عالی کشور در تفسیر «انتقال به غیر».

آیا پدر همچنان متصرف و بهره‌بردار محل است یا پس از انتقال جواز، پسر نیز مستقلا در عین مستاجره فعالیت و تصرف دارد؟ پاسخ این موضوع در امکان طرح دعوای تخلیه از سوی موجر تعیین‌کننده است.

بله. طبق قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، انتقال جواز کسب از پدر به پسر بدون انتقال سرقفلی، در حکم انتقال عین مورد اجاره به غیر است و بدون رضایت موجر، حق تخلیه برای موجر ایجاد می‌شود. مگر اینکه انتقال سرقفلی هم انجام شده باشد یا موجر رضایت داده باشد.

نمایش ۴۴ پاسخ دیگر وکلا بستن پاسخ‌های کوتاه

عرض سلام و احترام. بله، انتقال «جواز کسب» از پدر به پسر می‌تواند انجام شود، اما «سرقفلی» و «حق کسب و پیشه/حق تجارت» موضوع جداگانه‌ای است و صرف انتقال جواز کسب معمولا باعث ایجاد یا احیای حق تخلیه برای موجر به تنهایی نمی‌شود. حق تخلیه بیشتر به شروط قانونی قرارداد، وضعیت ملک از حیث سرقفلی، و مفاد اجاره و همچنین نحوه واگذاری/تغییر بهره بردار ربط دارد؛ نه به اینکه جواز کسب منتقل شده باشد

بله، در قانون ۱۳۵۶ اگر منافع محل یا حق کسب و پیشه بدون رعایت ضوابط قانونی به دیگری واگذار شود، برای موجر می‌تواند از موجبات تخلیه باشد؛ حتی اگر انتقال را فقط در قالب جواز کسب جلوه داده باشند.

پس اگر انتقال جواز در عمل به معنی انتقال تصرف و بهره‌برداری به پسر باشد، موجر می‌تواند به عنوان انتقال به غیر به آن استناد کند، مگر اینکه اذن موجر یا مجوز قانونی وجود داشته باشد.

اولا اینکه جواز کسب برای هر شخص به صورت مجزا صادر می‌شود و انتقال آن غیر ممکن است ثانیا اخذ مجوز یا پروانه کسب به معنای استفاده غیر نمی‌باشد و تا زمانی که ملک در تصرف پدر باشد مسئله ایجاد نمی‌شود ولی انتقال سرقفلی به پسر مستلزم رضایت موجر می‌باشد مگر اینکه استفاده شخصی در اجاره نامه قید نشده باشد یا این حق به پدر داده شده باشد بنابراین نیاز به بررسی اجاره نامه نیز هست

خیر بر اساس قانون باید انتقال حق سرقفلی احراز و اثبات گردد
بر اساس قانون موجر و مستاجر ، مستاجر سرقفلی حق انتقال حق سرقفلی به شخص ثالث را نخواهد داشت مگر با موافقت مالک. و یا مگر در قرارداد اجاره سرقفلی ، مالک ، اجازه انتقال حق سرقفلی را به مستاجر سرقفلی داده باشد

در صورت انتقال حق سرقفلی ، بدون موافقت مالک ، مالک می تواند دادخواست فسخ قرارداد اجاره سرقفلی و تخلیه محل مورد سرقفلی را مطرح نماید و

باسلام انتقال جواز کسب از پدر به پسر یا شخص ثالث بنحو مباشر از مصادیق انتقال یا اماره ای است مبنی بر انتقال سرقفلی اگر چه ذکری از انتقال منافع نشده باشد ولیکن از اوضاع و احوال قضیه قاضی استنباط می کند انتقال سرقفلی بغیر محقق شده ولو به پسردر نتیجه برای موجر حق فسخ و تخلیه ایجاد می کند مگر اینکه انتقال از پدر به پسر قهری باشد.

صرف انتقال جواز کسب (پروانه کسب) به نام فرزند، بدون انتقال سرقفلی یا حق کسب و پیشه، به‌تنهایی حق تخلیه برای موجر ایجاد نمی‌کند. بر اساس رویه قضایی، صدور جواز کسب به نام شخص دیگر که به عنوان مباشر (نماینده) مستاجر در مغازه فعالیت می‌کند، «انتقال به غیر» تلقی نمی‌شود تا مبنای دعوای تخلیه قرار گیرد.

بر اساس قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، انتقال جواز کسب بدون انتقال سرقفلی و بدون اذن کتبی موجر، از مصادیق انتقال به غیر بوده و به موجر حق میدهد با پرداخت نصف حق کسب و پیشه یا سرقفلی، دعوای تخلیه مطرح کند؛ خواه منتقل‌الیه فرزند باشد یا بیگانه.

خیر، انتقال جواز کسب به‌تنهایی به معنای انتقال سرقفلی نیست؛ اما در روابط استیجاری مشمول قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶، انتقال جواز کسب بدون رعایت حقوق موجر و بدون مجوز قانونی، ممکن است از نظر دادگاه انتقال منافع مورد اجاره به غیر تلقی شود.

بنابراین، اگر جواز کسب از پدر به پسر منتقل شود ولی حق بهره‌برداری از محل نیز عملا به پسر واگذار شود و این انتقال بدون رضایت موجر یا بدون وجود حق انتقال به غیر در قرارداد باشد، موجر می‌تواند با استناد به انتقال به غیر، حسب مورد درخواست تخلیه را مطرح کند.

اما اگر صرفا جواز کسب منتقل شده باشد و همچنان مستاجر قانونی و متصرف محل همان پدر باشد و منافع مورد اجاره به دیگری واگذار نشده باشد، صرف انتقال جواز کسب، به‌تنهایی موجب ایجاد حق تخلیه برای موجر نخواهد بود.

بنابراین، ملاک اصلی، انتقال منافع و حق بهره‌برداری از عین مستاجره است، نه صرف انتقال جواز کسب. تشخیص نهایی نیز با توجه به مفاد قرارداد اجاره، نحوه بهره‌برداری از ملک و اوضاع و احوال پرونده توسط دادگاه انجام می‌شود.

طبق قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶، انتقال جواز کسب به تنهایی به معنای انتقال منافع عین مستاجره یا سرقفلی نیست، اما اگر انتقال جواز کسب به نحوی باشد که عملا منجر به تغییر شغل یا واگذاری اداره مغازه به غیر (حتی فرزند) بدون جلب رضایت موجر شود، با توجه به سخت‌گیری‌های این قانون، می‌تواند برای موجر حق درخواست تخلیه به دلیل انتقال به غیر یا تغییر شغل ایجاد کند. چنانچه پدر همچنان در مغازه حضور فعال داشته باشد و تنها نام جواز تغییر کند، احتمال بروز مشکل کمتر است، اما اگر این اقدام بدون هماهنگی با موجر انجام شود، موجر می‌تواند با استناد به اینکه مستاجر حق انتقال به غیر را نداشته است، دعوای تخلیه مطرح کند. توصیه می‌شود قبل از هر اقدامی، متن اجاره‌نامه را بررسی کنید تا مشخص شود آیا حق انتقال به غیر (حتی به نزدیکان) برای مستاجر پیش‌بینی شده است یا خیر.
آرزوی موفقیت برای شما دارم.

به نظر بله از موارد ایجاد حق تخلیه برای موجر است مگر انتقال به پسر قهرا انجام شود ولی در صورت حیات پدر و انتقال جواز کسب به پسر در این حالت پسر غیر محسوب می شود و انتقال بدون رضایت مالک از موارد ایجاد حق تخلیه است
زیرا انتقال جواز کسب به معنای انتقال ضمنی سرقفلی محسوب می شود اگرچه ذکری از آن به میان نیامده باشد

باسلام،طبق قانون، مستاجر حق انتقال سرقفلی به شخص ثالث را ندارد مگر اینکه مالک موافقت کرده باشد یا در قرارداد اجاره، اجازه انتقال سرقفلی به مستاجر داده شده باشد؛ در غیر این صورت، انتقال جواز کسب بدون انتقال سرقفلی به‌تنهایی موجب تخلیه نخواهد بود.

بر اساس قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، انتقال جواز کسب بدون انتقال سرقفلی معمولا حق تخلیه برای موجر ایجاد نمی‌کند، مگر اینکه در قرارداد یا توافق خاصی شرط شده باشد. اما بهتر است برای اطمینان کامل، با وکیل حقوقی مشورت کنید.

باسلام انتقال جواز کسب صراحتا ازموارد تخلیه قانون سال ۵۶نیست بلکه انتقال به غیر به نحوی که عملا متصدی واحدتجاری غیراز مستاجر باشد ملاک است . بنابراین اگر تصدی گری و دخل واحد تجاری با پسر نیست و صرفا جواز کسب به نام وی میباشد مصداق تخلیه نخواهدبود

خیر انتقال جواز کسب ارتباطی به سرقفلی ندارد

انتقال منافع محل و حق کسب و پیشه به پسر سبب ایجاد حق برای موجر (مالک) می شود.
بحث جواز ارتباطی به سرقفلی ندارد.

چنانچه ملک در اختیار دیگری قرار نگیرد، حق تخلیه برای موجر ایجاد نمی شود

خیر انتقال جواز کسب ارتباطی به انتقال منافع ندارد.

صرف انتقال جواز کسب به شخص دیگر به تنهایی برای مالک حق تخلیه ایجاد نمی کند

بادرود
پروانه کسب قابل انتقال نیست قائم به شخص است ارتباطی با سرقفلی ندارد

خیر انتقال جواز کسب بدون انتقال سرقفلی موجبی برای تخلیه محسوب نمی شود

صرف انتقال جواز کسب، حقی برای مالک جهت تخلیه ایجاد نمی کند.

انتقال جواز کسب بدون انتقال منافع محل، موجب تخلیه نیست؛

باسلام؛
جواز کسب ارتباطی با انتقال سرقفلی ندارد.

خیر در این خصوص انتقال جواز کسب ارتباطی به سرقفلی ندارد

پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا

وقتت بخیر
خیر انتقال جواز کسب ارتباطی به سرقفلی ندارد

با توجه به قانون سال ۱۳۵۶ فقط مستاجر حق استفاده و کار در مغازه را دارد. انتخاب مباشر و انتقال جواز کسب که اثبات کننده استفاده شخص دیگری به جز مستاجر میباشد از مصادیق تخلیه محسوب خواهد شد.

خیر چنین مجوزی برای موجر ایجاد نمی شود

خیر صرف این کار برای موجر حق تخلیه ایجاد نمیکند

خیر چنین حقی را برای موجر ایجاد نمی شود

خیر، طبق قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، انتقال کسب و جواز به فرزند ذکور بدون نیاز به اجازه موجر حق تخلیه ایجاد نمی‌کند.

خیر امکان این امر وجود ندارد

خیر حق تخلیه ایجاد نمی کند و در محل کسب ممکن است به دفعات تغییر و برای افراد زیادی در محل مورد اجاره جواز کسب صادر شود.

کمشاوره تخصصی میشنهاد میگردد

خیر چنین چیزی امکانپذیر نیست

خیر مجوز تخلیه نخواهد بود.
موفق باشید

خیر حقی برای موجر ایجاد نمیکند

خیر چنین حقی ایجاد نمی شود

خیر، این عمل مجوزی برای حق تخلیه نیست.

کاربر گرامی به سوال فوق به تفصیل پاسخ داده شده است

خیر بی ارتباط است

چنین امکانی وجود ندارد.

خیر
ممکن نیست

کاربر گرامی خیر

خیر ارتباطی به هم ندارد

پرسش حقوقی خودتان را بپرسید

پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است. ثبت پرسش حقوقی

پربازدید در همین موضوع

بیشتر بخوانید