موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
تلفن تماس:
شما میتوانید درخواست ارزیابی حقوقی خود را بطور مستقیم برای ارسال کنید و در کوتاهترین زمان ممکن از ایشان پاسخ
بگیرید.
لطفا دقت داشته باشید، شما در هر روز تنها
میتوانید ۳
درخواست ارزیابی حقوقی رایگان ویا ارتباط مستقیم با متخصص ثبت نمایید.
همچنین دقت داشته باشید درصورت عدم انتخاب متخصص، پیام شما برای تمامی متخصصان ارسال شده و ایشان
می توانند ارزیابی خود را از درخواست شما مطرح نمایند.
سلام
فردی ۱۰ سال پیش به بنده تهمتی زده و باعث آبروریزی بنده شده است. بنده اطلاع نداشتم که میتوانم شکایت کیفری داشته باشم و طبیعتا هم اکنون بزه شکل گرفته مشمول مرور زمان شده است.
آیا هم اکنون از لحاظ کیفری و یا حقوقی میتوانم از دادگاه، صرفا تقاضای اعاده حیثیت نمایم تا آبروی از دست رفته خود را بهدست بیاورم؟
خاطر نشان میکنم امکان اعاده حیثیت و پس گرفتن تهمتهایی که افترازننده علیه بنده در بین همسایهها داشته است، مکان دارد.
از راهنمایی شما وکیل بزرگوار ممنونم.
با سلام و احترام،
در خصوص سوال شما، چند نکته مهم در مورد اعاده حیثیت و فعالیتهای حقوقی در این زمینه وجود دارد:
۱. مرور زمان در شکایات کیفری: عموما بنا بر قانون ایران، در مواردی از جمله تهمت، مرور زمان تاثیرگذار است و در صورت گذشت زمان مشخص، حق شکایت کیفری از بین میرود. در مورد اتهاماتی که به شما زدهشده، اگر زمان لازم برای اقدام قانونی از طرف شما گذشته باشد، قطعا امکان طرح شکایت کیفری وجود ندارد.
۲. اعاده حیثیت: اما در مورد اعاده حیثیت، شما میتوانید از طریق دادگاه民ی اقدام کنید. اگر نتوانید به دلیل مرور زمان شکایت کیفری کنید، میتوانید به دنبال احقاق حقوق خود به صورت حقوقی باشید. برای این کار میتوانید دعوی اعاده حیثیت (دعوی افترا و تهمت) را در دادگاه طرح کنید. در این دعوی میتوانید تقاضای اثبات مبنای نادرستات تهمت را کنید و از دادگاه بخواهید که تعهدی برای جبران خسارت به قرار دهد.
۳. مدارک مستدل: برای موفقیت در این دعوی، داشتن مدارک و شواهدی مبنی بر بیاساسی تهمتهای مطرحشده و تاثیر منفی آن بر زندگی شخصی و اجتماعی شما بسیار مهم است. این مدارک میتواند شامل شهادت شهود، مکالمات، یا هرگونه مستندات دیگری باشد که بتواند ادعای شما را تقویت کند.
۴. مشاوره قانونی: با توجه به اینکه موضوع اعاده حیثیت موضوعی پیچیده است و ممکن است به جزئیات خاصی بستگی داشته باشد، پیشنهاد میشود که حتما با یک وکیل مشورت نمایید. وکیل شما میتواند به شما در تنظیم دادخواست و پیشبرد حقوقیتان کمک کند.
نتیجهگیری:
با وجود گذشت زمان برای شکایت کیفری، شما هنوز هم میتوانید با طرح دعوی حقوقی برای اعاده حیثیت و رفع آثار تهمت اقدام کنید. اینگونه دعویها میتواند به شما کمک کند آبروی از دست رفتهتان را بهدست آورید و از فرد تهمتزننده درخواست جبران خسارت نمایید.
با آرزوی موفقیت برای شما.
اعاده حیثیت که اصطلاح حقوقی ان افترا است طبق م ۶۹۷ قانون مجازات بخش تعزیرات مصوب ۱۳۷۳ و ماده ۱۹ مجازات مصوب ۹۲ جزو جرایم تعزیری درجه ۶ است و جرایم تعزیری درجه ۶ طبق م ۱۰۵ مجازات بعد گذشتن ۵ سال مشمول مرور زمان تعقیب میشود. علاوه بر این چون طبق ماده ۱۰۴ جزو جرایم قابل گذشت است طبق ماده ۱۰۶ تا زمان یکسال از اطلاع شکایت نشده باشد مشمول مرور زمان شکایت است.
اعاده حیثیت میتواند در قالب یک دعوای حقوقی یا شکایت کیفری مستقل مطرح شود، بسته به اینکه:
فردی به شما افترا یا تهمت زده و شما تبرئه شدهاید،
لذا شما میتوانید دعوای اعاده حیثیت اقامه کنید و خواستار جبران خسارت معنوی یا آبرو رفته شوید (مبتنی بر ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی و اصول کلی حقوق).
اما نکته مهم:
اعاده حیثیت به این معنا (جبران آبرو بهدلیل افترا یا تهمت) مشمول مرور زمان میشود.
مرور زمان در این حالت:
اگر بخواهید شکایت کیفری افترا مطرح کنید، مرور زمان تعقیب و اجرای مجازات طبق ماده ۱۰۵ و ۱۰۹ قانون مجازات اسلامی مطرح است. معمولا:
برای جرایم تعزیری درجه ۶ (مانند افترا)، مدت مرور زمان ۵ سال از تاریخ وقوع جرم است.
اگر بخواهید دعوای حقوقی برای جبران حیثیت و خسارت معنوی طرح کنید، هرچند قانون مدنی ایران صراحتا برای همه دعاوی مرور زمان تعیین نکرده، اما تاخیر زیاد در طرح دعوی میتواند به استناد اصل "اسقاط ضمنی حق" یا "سوء استفاده از حق" موجب رد آن شود.
---
نتیجه نهایی:
بله، اعاده حیثیت بهدلیل افترا و تهمت، مشمول مرور زمان است؛ چه در قالب شکایت کیفری از افترا، چه در قالب دعوای حقوقی برای جبران آبرو.
وقتی زمان زیادی از تاریخ تبرئه یا صدور حکم گذشته باشد (مثلا بیش از ۵ سال، که در این موضوع ده سال گذشته است)، عمدتا نمیتوانید شکایت کیفری اعاده حیثیت از افترا را پیگیری کنید، مگر شرایط خاصی مثل تعلیق زمان یا استمرار نشر اکاذیب وجود داشته باشد.
در خصوص پرسش شما مبنی بر امکان اعاده حیثیت پس از گذشت ۱۰ سال از وقوع تهمت و با توجه به شمول مرور زمان کیفری، موارد زیر قابل ذکر است:
اعاده حیثیت و مرور زمان
مهلت شکایت کیفری:
بر اساس ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی، در جرائم تعزیری قابل گذشت (مانند افترا و نشر اکاذیب که منجر به لطمه به حیثیت میشود)، حق شکایت کیفری برای متضرر از جرم، یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم است. اگر در این مدت شکایت صورت نگیرد، حق شکایت کیفری ساقط میشود. با توجه به اینکه ۱۰ سال از واقعه گذشته است، امکان طرح شکایت کیفری به دلیل شمول مرور زمان شکایت، منتفی به نظر میرسد.
مفهوم اعاده حیثیت:
اعاده حیثیت معمولا به دو صورت مطرح میشود:
اعاده حیثیت کیفری: زمانی که فردی مورد اتهام ناروا قرار گرفته و بیگناهی او ثابت میشود، میتواند علیه اتهامزننده به دلیل افترا یا نشر اکاذیب شکایت کرده و اعاده حیثیت نماید. این امر مستلزم طرح شکایت کیفری است.
اعاده حیثیت حقوقی (یا قانونی): در مواردی که فردی به دلیل ارتکاب جرم و مجازات آن از برخی حقوق اجتماعی محروم شده باشد، پس از گذشت مواعد قانونی، حیثیت و حقوق اجتماعی او اعاده میشود. این مورد با وضعیت شما متفاوت است.
در مورد شما، که هدف اعاده حیثیت به دلیل تهمتی است که در گذشته زده شده، مسیر اصلی از طریق اثبات کذب بودن آن اتهام و محکومیت فرد افترازننده در دادگاه کیفری است. با توجه به سپری شدن مهلت یک ساله شکایت کیفری، این مسیر مسدود به نظر میرسد.
امکان درخواست اعاده حیثیت به صورت مستقل:
قوانین موجود، اعاده حیثیت را غالبا به عنوان نتیجه یک دادرسی کیفری موفق (اثبات بیگناهی و محکومیت طرف مقابل به افترا) یا پس از طی دوران محرومیتهای اجتماعی ناشی از محکومیت کیفری پیشبینی کردهاند. درخواست "صرفا اعاده حیثیت" از دادگاه بدون طرح شکایت کیفری یا دعوای حقوقی مشخص برای جبران خسارت، به عنوان یک خواسته مستقل و مجرد، در رویه قضایی و متون قانونی به صراحت پیشبینی نشده است، خصوصا وقتی که جرم اصلی مشمول مرور زمان شده باشد.
جبران خسارت معنوی:
هرچند ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی به جبران خسارت معنوی اشاره دارد، اما رویه دادگاهها در خصوص صدور حکم برای جبران خسارت معنوی ناشی از افترا، به ویژه پس از شمول مرور زمان شکایت کیفری، چندان گسترده نیست و معمولا به مجازاتهای کیفری اکتفا میشود.
نتیجهگیری:
با توجه به گذشت ۱۰ سال و شمول مرور زمان شکایت کیفری (یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم برای جرائم قابل گذشت مانند افترا)، امکان طرح شکایت کیفری علیه فرد تهمتزننده و پیگیری موضوع از این طریق برای اعاده حیثیت، بسیار بعید به نظر میرسد. همچنین، درخواست صرف اعاده حیثیت به صورت یک خواسته مستقل حقوقی بدون پیوست آن به یک دعوای اثبات شده (مانند اثبات کذب بودن اتهام در دادگاه صالح که آن هم نیازمند شکایت در مهلت قانونی بوده)، مبنای قانونی روشنی در وضعیت فعلی شما ندارد.
باسلام
از لحاظ کیفری، به دلیل مرور زمان امکان طرح شکایت وجود ندارد. اما از منظر حقوقی شما میتوانید با طرح دعوای جبران خسارت معنوی درخواست اعاده حیثیت و جبران لطمه به آبروی خود را مطرح کنیددادگاه میتواند افترازننده را ملزم به عذرخواهی یا جبران خسارت کند، که این امر میتواند به بازگرداندن اعتبار شما در جمع همسایگان کمک کند.
