آیا از کارت ملی و شناسنامه من سوءاستفاده می‌شود؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با سلام و احترام، در پاسخ به پرسش‌های شما موارد زیر ارائه می‌شود:

۱. امکان سوء استفاده از تصاویر مدارک هویتی
بله، در صورتی که تصاویر یا فیلمی از صفحات شناسنامه و پشت و روی کارت ملی در فضای مجازی به اشتراک گذاشته شده باشد، احتمال سوء استفاده از آنها وجود دارد. افراد سودجو در فضای مجازی می‌توانند از این اسناد و اطلاعات هویتی برای انجام اقدامات مجرمانه استفاده کنند. موارد سوء استفاده می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

افتتاح حساب در صرافی‌های مجازی و انجام معاملات ارزهای دیجیتال.

خرید و فروش ارز دولتی و کسب سود از طریق آن.

استفاده از هویت شخص برای ارتکاب جرائم و شریک کردن صاحب مدارک در اعمال مجرمانه.

ثبت‌نام در سایت‌های قمار و شرط‌بندی.

دریافت کارت بازرگانی یا شماره همراه به نام شخص دیگر.

اخاذی و کلاهبرداری‌های مختلف.

سازمان ثبت احوال تاکید کرده است که اسناد هویتی از حساسیت بالایی برخوردارند و شهروندان باید از انتشار اطلاعات و تصاویر مدارک خود در فضای مجازی جدا خودداری کنند. طبق قانون، افشای اطلاعات مندرج در اسناد ثبت احوال ممنوع است.

۲. تشخیص سوء استفاده و اقدامات لازم
تشخیص سوء استفاده:
معمولا تشخیص فوری سوء استفاده از مدارک دشوار است و اغلب زمانی مشخص می‌شود که فرد با پیامدهای آن، مانند درگیر شدن در یک پرونده کلاهبرداری یا مواجهه با اتهامات قانونی، روبرو می‌شود. بسیاری از افراد تا زمانی که در اعمال مجرمانه شریک نشده یا با زیان‌های مالی و معنوی مواجه نشوند، از سوء استفاده از هویت خود بی‌اطلاع هستند.

اقدامات لازم در صورت نگرانی یا اطلاع از سوء استفاده:
اگر نگران سوء استفاده از مدارک هویتی خود هستید یا به موردی مشکوک شده‌اید، می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

گزارش به پلیس فتا: در صورت مشاهده موارد مشکوک به سوء استفاده از اطلاعات هویتی، موضوع را از طریق سایت پلیس فتا به نشانی Cyberpolice.ir یا مراجعه حضوری به پلیس فتا (پلیس سایبری) اطلاع دهید.

نظارت بر حساب‌ها: حساب‌های بانکی و سایر حساب‌های مهم خود را به دقت زیر نظر بگیرید و در صورت مشاهده هرگونه فعالیت مشکوک، فورا به بانک یا سرویس مربوطه اطلاع دهید.

اطلاع‌رسانی به سازمان‌ها: می‌توانید به سازمان‌هایی مانند بانک‌ها و ادارات دولتی هشدار دهید تا مراقب فعالیت‌های مشکوک با استفاده از اطلاعات هویتی شما باشند.

جمع‌آوری مدارک: اگر متوجه شدید که از تصاویر شما سوء استفاده شده (مثلا در یک صفحه جعلی)، از آن اسکرین‌شات بگیرید و به عنوان مدرک جمع‌آوری کنید.

مراجعه به مراجع قضایی: برای شکایت از تجاوز به حریم خصوصی یا سوء استفاده از مدارک، می‌توانید به دادسرا مراجعه کنید.

در نهایت، این امکان وجود دارد که سوء استفاده از مدارک تا زمان دریافت ابلاغیه رسمی مشخص نشود، اما با انجام اقدامات پیشگیرانه و پیگیری در صورت شک، می‌توان از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری کرد یا آن‌ها را به حداقل رساند.