لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
سلام
من چند سال پیش سوار تاکسی بودم که در مسیر یک تصادف اتفاق افتاده بود. راننده و یک مسافر پیاده شدند و به کنار مرد مصدوم رفتند. من با اینکه کمکهای اولیه آموزش دیده بودم نرفتم و بعد از مدتی اورژانس آمد و راننده تاکسی میگفت مصدوم فوت شده است.
حالا آیا عدم اقدام من جرم محسوب میشود؟ کمکم کنید.
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
با توجه به توضیحات شما و قوانین ایران، وضعیت پیچیدهای را توصیف میکنید. در ادامه به بررسی جوانب قانونی عدم اقدام شما میپردازیم:
قانون مربوط به عدم کمک به مصدومین
در ایران، "قانون مجازات خودداری از کمک به مصدومان و رفع مخاطرات جانی مصوب سال ۱۳۵۴" به این موضوع میپردازد. این قانون شرایطی را مشخص میکند که در آن عدم کمک به فردی که در معرض خطر جانی قرار دارد، جرم محسوب میشود.
شرایط عمومی جرم بودن عدم کمک:
بر اساس ماده یک این قانون، هر فردی که شخص یا اشخاصی را در معرض خطر جانی مشاهده کند و شرایط زیر وجود داشته باشد، در صورت عدم کمک، مجرم شناخته میشود:
توانایی کمک: فرد بتواند با اقدام فوری خود، یا با کمک طلبیدن از دیگران، یا با اعلام فوری به مراجع صلاحیتدار (مانند اورژانس یا پلیس) از وقوع خطر یا تشدید آن جلوگیری کند.
عدم خطر برای خود یا دیگران: اقدام کمکی، خطری متوجه خود فرد کمککننده یا دیگران نکند.
نیاز به کمک: مصدوم درخواست کمک کرده باشد (استمداد) یا اوضاع و احوال به وضوح بر ضرورت کمک دلالت کند.
مجازات برای عموم افراد در صورت احراز این شرایط، حبس تا یک سال یا جزای نقدی است. این جرم مطلق است، یعنی صرف کمک نکردن با وجود شرایط فوق، جرم است، خواه مصدوم فوت کند یا زنده بماند.
تشدید مجازات برای افراد دارای مهارت حرفهای:
بخش دوم ماده یک این قانون به افرادی مانند شما که آموزش کمکهای اولیه دیدهاید، اشاره دارد. اگر فردی به واسطه حرفه یا مهارت خود (مانند پزشک، پرستار، یا فرد آموزشدیده در کمکهای اولیه) میتوانسته کمک مؤثری انجام دهد و از این کار خودداری کند، مجازات سنگینتری در انتظار اوست: حبس از سه ماه تا دو سال یا جزای نقدی بیشتر. قانونگذار از این افراد انتظار بیشتری برای کمک به دیگران دارد.
تحلیل وضعیت شما
در حادثهای که شرح دادید:
راننده تاکسی و یک مسافر دیگر پیاده شده و به کمک مصدوم رفتند.
اورژانس خبر شده و در محل حاضر شده است.
شما به عنوان مسافر، در تصادف نقشی نداشتهاید (قوانین سختگیرانهتر مربوط به راننده مقصر در اینجا مستقیما به شما مربوط نمیشود).
نکات قابل تامل در مورد اقدام شما (یا عدم آن):
انجام کمک توسط دیگران: اینکه راننده و مسافر دیگر به کمک شتافتهاند و اورژانس نیز مطلع شده، بخشی از وظیفه کمکرسانی (کمک طلبیدن از دیگران یا اعلام به مراجع) که در قانون ذکر شده، توسط دیگران انجام شده است.
ضرورت اقدام خاص از جانب شما: سوال کلیدی این است که آیا با وجود اقدامات دیگران، کمک تخصصی شما به عنوان فرد آموزشدیده در کمکهای اولیه، همچنان برای جلوگیری از تشدید خطر یا نجات جان مصدوم ضروری بوده است و دیگران قادر به انجام آن نبودهاند. اگر اقدامات اولیه و حیاتی توسط دیگران انجام شده یا در حال انجام بوده (مثلا تماس با اورژانس که بهترین روش کمکرسانی ذکر شده)، و صحنه برای مداخله شما ایمن نبوده یا نیاز فوری و آشکاری به اقدام خاص شما که دیگران از آن عاجز بودند، وجود نداشته، ممکن است عدم مداخله مستقیم شما جرم تلقی نشود.
دلالت اوضاع بر ضرورت کمک از جانب شما: قانون به "دلالت اوضاع و احوال بر ضرورت کمک" اشاره دارد. اگر سایرین مشغول کمک بودند و اورژانس در راه بوده، باید بررسی شود آیا اوضاع به گونهای بوده که مداخله شما با مهارتهای خاصتان همچنان یک ضرورت انکارناپذیر و فوری برای جلوگیری از مرگ یا وخامت حال مصدوم بوده است یا خیر.
به طور کلی، قانون از شهروندان، بهویژه افراد آموزشدیده، انتظار کمک به همنوعان در معرض خطر را دارد. اما اینکه آیا در مورد خاص شما، با توجه به حضور دیگر کمککنندگان و فراخوانی اورژانس، عدم اقدام شما مصداق جرم مذکور در قانون ۱۳۵۴ بوده یا خیر، نیاز به بررسی دقیق تمام جزئیات حادثه توسط مراجع قضایی دارد. اگر مشخص شود که با وجود کمک دیگران، مداخله فوری شما با دانش کمکهای اولیه میتوانست به طور قابل توجهی از تشدید وخامت حال مصدوم یا مرگ او جلوگیری کند و شما بدون دلیل موجه (مانند خطر برای خودتان) از این کار امتناع کردهاید، ممکن است مسئول شناخته شوید.
احساس شما پس از حادثه قابل درک است، اما مسئولیت قانونی به عوامل متعددی بستگی دارد که در بالا ذکر شد. این توضیحات صرفا جهت اطلاعرسانی حقوقی است و نباید به عنوان مشاوره حقوقی قطعی تلقی شود.
پروندهی شما جزئیات خودش را دارد؛ با یک وکیل تصادفات صحبت کنید
پاسخهای این صفحه کلی هستند و برای آشنایی نوشته شدهاند. ۲٬۷۰۵ وکیل با تخصص در این حوزه در بنیاد وکلا عضو هستند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
بهطور کلی در حقوق ایران صرف کمک نکردن توسط یک شهروند عادی جرم محسوب نمیشود، مگر اینکه وظیفه قانونی خاصی برای کمک داشته باشد (مثلا پزشک یا مامور مسئول در آن موقعیت) یا عمدا مانع کمک دیگران شود. طبق «قانون مجازات خودداری از کمک به مصدومان و رفع مخاطرات جانی» مصوب ۱۳۵۴، اگر کسی بتواند بدون خطر جدی به مصدوم کمک کند و عمدا خودداری کند ممکن است مسئولیت داشته باشد، اما در عمل این موضوع بیشتر درباره افرادی است که نقش مؤثر یا مسئولیت خاص دارند؛ بنابراین با توجه به اینکه شما فقط مسافر بودهاید و نقشی در ایجاد حادثه نداشتهاید، معمولا جرم محسوب نمیشود، با این حال در صورت نگرانی جدی بهتر است با یک وکیل مشورت کنید.
دوست گرامی مستحضر باشید که در این خصوص اختلاف است، به زعم بنده علیرغم وجود ماده قانونی،چون جرم اثبات شدنی نیست، مشکلی نیست.
خیر، در این وضعیت برای شما جرم محسوب نمیشود.
طبق قانون، ترک کمک به مصدوم فقط زمانی جرم است که شخص، مسئول قانونی یا قراردادی مراقبت یا نجات مصدوم باشد (مثل راننده وسیله، پزشک موظف، مامور امداد).
در این ماجرا:
شما نقشی در ایجاد حادثه نداشتید
مسئولیت قانونی برای کمک بر عهدهتان نبوده
اورژانس هم در نهایت اعزام شده
بنابراین عدم اقدام شما مسئولیت کیفری ندارد.
البته از نظر اخلاقی کمک کردن توصیه میشود، اما عدم کمک در این شرایط جرم نیست.
بله رفتار شما وفق ماده واحده قانون مجازات خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی مصوب ۱۳۵۴ واجد وصف مجرمانه بوده است.
مرتکب جرمی نشدهاید و صرفا از لحاظ اخلاقی می بایست کمک نمایید
خیر جرمی واقع نشده و جای نگرانی ندارد
به نظر چنین امری فاقد وصف کیفری است
علی رغم وجود ماده واحده قانون مجازات خودداری از کمک به مصدومین، به جهت فقدان ادله ،جرم ارتکابی اثبات نمیشود.
خیر جرم انگاری نشده. با اورژانس نیز تماس گرفته شد.نگران نباشید.
بر اساس قانون خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی،
عدم کمک به فرد مصدوم ممکن است طبق شرایطی جرم باشد:
۱. توانایی کمک داشته باشید ( آموزش کمکهای اولیه دیدید).
۲. خطری متوجه شما نباشد.
۳. دیگران به اندازه کافی کمک نکرده باشند.
با اثبات شرایط بله اقدام شما جرم میباشد
جرم خوداری از کمک به مصومین جانی
خیر از نظر قانونی وظیفهای به عهده ی شما نبوده است.
خیر فاقد وصف کیفری است
هیچکدام از این پاسخها دقیقاً پروندهٔ شما نبود؟
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
