در ساختمان مسکونی ۴ طبقه و ۸ واحدی، قرار است برای نصب آسانسور انباریهای مشاع هر طبقه تخریب و محل چاه آسانسور شود. یکی از مالکان طبقه سوم به دلیل ناتوانی مالی و از بین رفتن حق استفاده از انباری و کاهش ارزش ملک، رضایت نمیدهد و فقط در صورتی رضایت میدهد که هیچ هزینهای از او مطالبه نشود و حق استفاده از آسانسور را هم داشته باشد. ۷ واحد دیگر دادخواستی با عنوان «الزام خوانده به نصب آسانسور و پرداخت هزینههای آسانسور» مطرح کردهاند. میخواهم بدانم این دعوا چه نتیجهای دارد، آیا ممکن است دادگاه اجازه تخریب و نصب بدهد و مالک معترض را به پرداخت هزینه محکوم کند و برای جلوگیری از تضییع حق او چه اقدامی لازم است؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
در خصوص دعوای نصب آسانسور در ساختمانهای فاقد آن، با توجه به قوانین تملک آپارتمانها و رویههای قضایی موجود، وضعیت حقوقی به شرح زیر است:
نتیجه احتمالی دعوا و امکان صدور حکم
دادگاهها در مواردی که اکثریت مالکین (بیش از نصف مساحت اختصاصی) موافق نصب آسانسور باشند، معمولا بر اساس ملاک «ماده ۶ قانون تملک آپارتمانها» و با تکیه بر «قاعده لاضرر» (جلوگیری از ضرر اکثریت به نفع اقلیت)، تمایل به پذیرش خواسته دارند. با این حال، در پرونده شما دو مانع جدی وجود دارد:
تخریب انباری مشاع: از آنجا که محل در نظر گرفته شده برای چاه آسانسور، انباریهای مشاع است، هرگونه تغییر در نحوهی استفاده از مشاعات نیازمند رضایت همگانی است؛ چرا که طبق قانون، هیچیک از شرکا نباید در مال مشاع تصرفی کند که مانع استفاده سایرین شود.
کاهش ارزش و حق استفاده: اگر کارشناسی دادگستری تایید کند که تخریب انباری باعث افت قیمت واحد طبقه سوم یا تضییع حقوق مالکانه وی میشود، دادگاه به راحتی حکم به تخریب نخواهد داد.
محکومیت مالک معترض به پرداخت هزینه
مطابق قانون، اگر در ساختمانی از ابتدا آسانسور تعبیه نشده باشد، اجبار مالک معترض به پرداخت هزینههای «نصب» (خرید تجهیزات و اجرا) دشوار است. رویه قضایی غالب بر این است که:
هزینه نصب: مالک معترض را نمیتوان مجبور به پرداخت هزینه ساخت و نصب اولیه کرد، مگر اینکه توافق محضری وجود داشته باشد.
هزینه نگهداری: اگر آسانسور نصب شود، تمامی واحدها حتی طبقه اول موظف به پرداخت هزینههای تعمیر و نگهداری (شارژ) هستند، مگر اینکه توافق دیگری صورت گرفته باشد.
اقدامات لازم برای جلوگیری از تضییع حق
برای اینکه حقوق مالک طبقه سوم ضایع نشود و در عین حال بنبست ساختمان حل شود، راهکارهای زیر توصیه میشود:
ارجاع به کارشناس رسمی: مالک معترض باید در جلسه دادرسی تقاضای ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری را مطرح کند تا میزان «کاهش ارزش ملک» ناشی از حذف انباری و همچنین «ارزش ریالی حق استفاده از مشاع» برآورد شود.
مطالبه خسارت (تهاتر): مالک میتواند اعلام کند در صورتی با تخریب انباری موافقت میکند که هزینهی نصب سهم وی توسط سایر مالکین پرداخت شود (به عنوان جبران خسارت ناشی از حذف انباری) و حق استفاده همیشگی از آسانسور برای واحد او در سند یا توافقنامه رسمی درج گردد.
توافق بر سر عدم پرداخت: بهترین راهکار، تنظیم یک تفاهمنامه رسمی است که در آن قید شود: «به ازای اجازه تخریب انباری طبقه سوم، مالک این واحد از پرداخت تمام هزینههای نصب معاف بوده و حق استفاده از آسانسور را دارد».
در نهایت، اگر ۷ واحد دیگر نتوانند ثابت کنند که نصب آسانسور در آن محل خاص (انباریها) تنها راه ممکن است و ضرری به مالک معترض نمیزند، احتمال رد دادخواست آنها در بخش «تخریب» بسیار زیاد است.
عرض سلام و احترام دادگاه ممکن است در صورت احراز شرایط قانونی و فنی و با رعایت جبران خسارت، حکم به نصب آسانسور و حتی انجام تخریب لازم برای اجرای آن بدهد و سهم هزینه را تعیین کند، اما مالک معترض می تواند با درخواست کارشناسی، درخواست دستور موقت توقف عملیات، ایراد به تصمیمات مجمع، و مطالبه دقیق خسارت حق خود را از تضییع محافظت کند
دادگاه امکان دارد با وجود دلایل فنی و نیاز و تقاضای سایر ساکنین چنین دستوری را صادر نماید ولی بهترین را توافق است و در ازای تخریب انباری استفاده از اسانسور به وی بدون پرداخت هزینه داده شود
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی