سلام
بنده یک دستگاه خودرو سواری را طی عقد عاریه از پدرم برای بهرهبرداری دریافت کردم و پدرم حق استفاده به غیر را نداده بود. چند روز پیش بنده ماشین را به دوستم دادم که برود تا جایی برای من خرید کند و بیاید. ولی متاسفانه دوستم ماشین را چپ کرد و باعث صدمه و نابود شدن ماشین گردید. ضمن اینکه بنده به دوستم به دروغ گفتم مالک خودرو هستم.
حالا در این مورد آیا بنده باید خسارت را به پدرم بدهم یا خیر و آیا برای مطالبه خسارت بنده میتوانم به دوستم مراجعه کنم؟ و اگر پدرم نسبت به من بابت خسارت گذشت کند بنده باز هم میتوانم مطالبه خسارت از دوستم بگیرم؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
در مورد سؤال شما درباره مسئولیتهای حقوقی در عقد عاریه و خسارت واردشده به خودرو، با توجه به قوانین مدنی ایران و شرایط خاص این پرونده، پاسخ بهصورت زیر ارائه میشود:
مسئولیت شما در قبال خسارت واردشده به پدرتان
در عقد عاریه، طبق ماده ۶۳۵ قانون مدنی، معیر (عاریهدهنده، یعنی پدر شما) به مستعیر (عاریهگیرنده، یعنی شما) اجازه میدهد بهصورت رایگان از مال او استفاده کند. بر اساس ماده ۶۴۰ قانون مدنی، مستعیر ضامن تلف یا نقصان مال عاریه نیست، مگر در صورت تعدی (استفاده خارج از حدود اذن) یا تفریط (کوتاهی در نگهداری). در این مورد، پدر شما صراحتا حق استفاده به غیر را به شما نداده است، اما شما خودرو را به دوستتان سپردهاید. این اقدام مصداق تعدی است، زیرا شما از حدود اذن پدرتان فراتر رفتهاید.
بنابراین، شما در برابر پدرتان مسئول جبران خسارت هستید، زیرا تلف شدن خودرو ناشی از استفاده خارج از اذن (دادن خودرو به دوستتان) بوده است. این مسئولیت حتی اگر دوستتان مقصر اصلی حادثه باشد، همچنان بر عهده شما باقی میماند، زیرا شما بدون اجازه پدر، خودرو را به شخص دیگری سپردهاید.
امکان مطالبه خسارت از دوستتان
در رابطه بین شما و دوستتان، باید بررسی شود که آیا دوستتان در استفاده از خودرو تعدی یا تفریط کرده است یا خیر. اگر چپ کردن خودرو ناشی از بیاحتیاطی یا تخلف او (مثلا سرعت غیرمجاز یا عدم رعایت قوانین رانندگی) باشد، او در برابر شما مسئول است، زیرا ید او نسبت به خودرو امانی بوده و در صورت تعدی یا تفریط، ضامن خسارت است. همچنین، از آنجا که شما به دروغ ادعا کردهاید مالک خودرو هستید، این موضوع ممکن است بر رابطه حقوقی شما با دوستتان تاثیر بگذارد، اما از منظر قانونی، مسئولیت او در صورت تقصیر همچنان پابرجاست، زیرا او مسبب حادثه بوده است.
در نتیجه، شما میتوانید برای جبران خسارت از دوستتان مطالبه کنید، بهویژه اگر بتوانید ثابت کنید که حادثه ناشی از تقصیر او بوده است. مستنداتی مانند گزارش پلیس، شهادت شهود یا فیلم دوربین خودرو (در صورت وجود) میتواند در این مسیر کمککننده باشد.
تاثیر گذشت پدرتان بر مطالبه خسارت از دوستتان
اگر پدرتان از شما بابت خسارت گذشت کند، این گذشت تنها رابطه حقوقی بین شما و پدرتان را تحت تاثیر قرار میدهد و بهمعنای سلب حق شما برای مطالبه خسارت از دوستتان نیست. از آنجا که دوستتان مسبب مستقیم خسارت بوده و شما به دلیل تعدی (دادن خودرو به او بدون اذن پدر) متحمل مسئولیت شدهاید، همچنان میتوانید خسارت را از دوستتان مطالبه کنید. گذشت پدر صرفا تعهد شما در برابر او را از بین میبرد، اما حق رجوع شما به مسبب اصلی (دوستتان) همچنان باقی است.
امکان مطالبه خسارت برای پدر شما وجود دارد . شما نیز میتوانید خسارت را از دوست خود مطالبه کنید .
رضایت پدر نسبت به شما تاثیری در مطالبه شما از دوست تان ندارد .
۱. مسئولیت شما در قبال پدر:
چون خودرو را در عقد عاریه دریافت کردهاید و حق استفاده به غیر به پدرتان ندادید، در صورت خسارت، معمولا مسئولیت مستقیم بر عهده شما است، مگر اینکه در قرارداد عاریه، موارد خاصی درباره مسئولیت خسارت ذکر شده باشد. در اغلب موارد، اگر خودرو به صورت امانی در اختیار شما بوده، مسئولیت خسارت بر عهده استفادهکننده است.
۲. مسئولیت در قبال خسارت به پدر:
چون شما در حال حاضر مالک خودرو نیستید و در حقیقت خودرو در عقد عاریه در اختیار دارید، ممکن است نیاز باشد خسارت را به پدرتان بپردازید، مگر اینکه پدر نسبت به خسارت گذشت کند یا تصفیه انجام شود.
۳. مراجعه به دوستم و مطالبه خسارت:
چون دوستم باعث خسارت شده است، شما حق دارید از او خسارت را مطالبه کنید. اما نکته مهم این است که در زمان وقوع حادثه، شما مالک خودرو نبودهاید بلکه مال در اختیار شما در قالب عقد عاریه بوده است، اگرچه در ظاهر به او قول مالک بودن دادهاید ولی او مالک قانونی نیست. با این حال، در صورت اثبات اینکه دوستم بدون اجازه شما و در حقیقت مالک، در خسارت نقش داشته است، ممکن است بتوانید علیه او اقدام کنید، هرچند احتمالا پیگیری مستقیم از خود او آسان نخواهد بود.
۴. در مورد گذشت پدر و امکان مطالبه مجدد:
اگر پدرتان پس از خسارت، از شما بگذرد و در حق شما صرفنظر کند، این گذشت میتواند باعث شود مسئولیت خسارت بر عهده خود پدر باشد. اما اگر پس از گذشت، شما همچنان بخواهید خسارت را از دوستم مطالبه کنید، در این حالت باید دلیل قوی بر اثبات اینکه خسارت بر عهده او بوده و مربوط به خلاف قانون یا تخطی از وظیفه اوست، داشته باشید.
پیشنهاد نهایی:
- بهتر است با وکیل حقوقی مشورت کنید تا بر اساس جزئیات بیشتر (مثل اسناد عقد عاریه، وضعیت مالکیت، شهادت شهود و...) راهکار مناسب را تعیین کند.
- در صورت تمایل، میتوانید ابتدا از پدرتان درخواست گذشت کنید، و پس از آن، در صورت لزوم، از دوستم یا بیمه در صورت وجود، خسارت را پیگیری نمایید.
در هر صورت، توصیه میشود در امور حقوقی حساس مانند این، از مشاوره مستقیم با کارشناس حقوقی مجرب بهرهمند شوید.
تا در خصوص مورد شما دقیق تر بررسی شود.
بلی، مطابق مفاد قانون عقد عاریه، شما مسئول پرداخت خسارت به پدرتون هستید . و بلحاظ تقصیر در ورود خسارت به خودرو توسط دوستتون و مسئولیت ایشان ،شما هم حق مطالبه خسارت از دوست تون را دارید.. و گذشت پدرت هم تاثیری در حق مطالبه شما از دوست تون ندارد
هم شما و هم دوستتان در حکم غاصب هستید و مسئول میباشید. مسئولیت نهایی برعهده دوست شماست که به مال خسارت زده. اگر پدر شما را ابراء کند، شما نمیتوانید به دوست مراجعه کنید.
بله، از نظر حقوقی شما چون بدون اجازه مالک (پدر) خودرو را در اختیار دیگری گذاشتهاید، مسئول جبران خسارت وارده به مالک هستید. اما در ادامه، شما حق دارید بابت این خسارت به دوستی که باعث تصادف شده مراجعه کرده و مطالبه خسارت کنید. اگر پدرتان از شما گذشت کند، باز هم حق رجوع شما به دوستتان برای مطالبه خسارت از بین نمیرود، چون ضرر از ناحیه او وارد شده
بله، از نظر حقوقی چون شما خودرو را به صورت عاریه با شرط عدم واگذاری به غیر از پدرتان تحویل گرفتهاید ولی آن را برخلاف شرط به دیگری دادهاید، در مقابل پدرتان ضامن خسارت وارده هستید؛ حتی اگر سوءنیتی نداشته باشید؛ همچنین، چون دوستتان با استفاده از خودرو و تقصیر خود (چپکردن)، باعث تلف مال شده، شما میتوانید برای مطالبه خسارت به او مراجعه کنید.
شما در مقابل پدرتان مسئول جبران خسارت میباشید و دوست شما هم در مقابل شما مسئول جبران خسارات میباشد گذشت پدرتان مسئولیت شما در قبال وی ساقط میگردد اما مسئولیت دوست شما مستقل از رابطه شما و پدر میباشد وامکان مطالبه خسارت از دوستتان را دارید .
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
