آیا کارفرما می‌تواند قرارداد کاری ۵ ساله ای وضع کند که حق استعفا از سمت کارگر را بگیرد؟

پرسیده شده ۵ سال پیش۳۱ پاسخ ثبت شده

با سلام

یا اینکه در صورت استعفا زودتر از ۵ سال حق و حقوق کامل کارگر را پرداخت نکند؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

کارفرما نمی‌تواند حق استعفا را از کارگر سلب کند یا حق و حقوق قانونی او را نپردازد؛ قوانین کار امری هستند و هر توافقی بر خلاف آنها باطل و غیرقابل استناد است.

این یک قاعده کلی است، اما شرایط دقیق مندرج در متن قرارداد و شروط احتمالی آن می‌تواند در نحوه پیگیری شما اثر بگذارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

بطلان سلب حق استعفا در قرارداد کار

قوانین کار از قوانین آمره هستند و امکان توافق بر خلاف آنها وجود ندارد. کارفرما به هیچ عنوان نمی‌تواند حق استعفا را از کارگر سلب نماید یا پرداخت حقوق قانونی او را مشروط به عدم استعفا کند. هرگونه توافق یا شرطی که بر خلاف قانون کار تنظیم شود باطل، بی‌اثر و غیرقابل استناد است. در صورت بروز چنین مشکلی، کارگر می‌تواند موضوع را از طریق اداره کار پیگیری کند.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۳۱ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محسن سلمان زاده

محسن سلمان زاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۳۵ نظر)

خرگونه قراردای که برخلاف قانون کار منعقد شده باشد باطل و از طریق اداره کار قابل پیگیری است

مجتبی عاشوری

مجتبی عاشوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۹۸۰ نظر)

با درود
چنین عملی و توافقی، فاقد وجاهت قانونی است

زهرا خاکی نهاد

زهرا خاکی نهاد

کارشناس حقوقی

۵٫۰(۱ نظر)

نوشتن هر قراردادی باید طبق قانون کار باشد مگر شرطی در قرارداد مکتوب باشد .

هدی فرخی هنزکی

هدی فرخی هنزکیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۲۵۲ نظر)

خیر این توافق خلاف قانون کار می باشد

نمایش ۲۷ پاسخ دیگر وکلا
فهیمه صیاد

فهیمه صیاد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۳۶۳ نظر)

درود
خیر قانون کار امری است و توافق بر خلاف آن امکان پذیر نیست.

محمدجواد خسرو نوبری

محمدجواد خسرو نوبری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۱ نظر)

با سلام
این چنین توافقاتی باطل بوده و امکان استناد به آنها توسط کارفرما وجود نخواهد داشت .

مهسا انصاری

مهسا انصاری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۵ نظر)

درود
کارفرما نمیتواند چنین قراردادی تمدید کند

رمضان قدیمی

رمضان قدیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۶ نظر)

برخلاف قانون کار وجاهت قانونی ندارد

محمدتقی صادقی

محمدتقی صادقی

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۴۹ نظر)

باسلام..
در اینخصوص بدون شک، طبق قانون کار.. تنظیم هر گونه قراردادی که برخلاف قانون کار منعقد شده باشد و تضییع کننده حق و حقوق کارگر بوده باشد، اصـولا باطل و به ضرر کارگر قابل استناد و ترتیب اثر نخواهد بود..
موفق باشید..

عنایت احمدی نورالدین وند

عنایت احمدی نورالدین وند

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱۰ نظر)

باسلام خیر نمیتوانند خلاف قوانین آمره قانون کار توافق نمایند.

سعید ستوده پارسا

سعید ستوده پارسا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۷۵ نظر)

خیر حق استعفا قابل سلب و اسقاط نیست

احمدرضا کی پور

احمدرضا کی پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۱۸۹ نظر)

هرگونه قراردای که برخلاف قانون کار منعقد شده باشد باطل و بلا اثر است

حامد جلالی

حامد جلالی

کارشناس حقوقی

درود
یکی از موارد خاتمه کار ، استعفای کارگر هس که کتبا و یک‌ماه قبل باید به کارفرما اعلام گردد و نظر به اینکه قوانین کار از جمله قوانین آمره هستند و توافق برخلاف آن امکانپذیر نیست لیکن اسقاط این حق فاقد وجاهت قانونی است.

مرجان فیروزبخت

مرجان فیروزبخت

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۷(۳ نظر)

سلام.هر گونه توافقی که مخالف نص صریح قانون باشد باطل اژت

حسین عزیزی

حسین عزیزی

کارشناس حقوقی

۴٫۷(۴۲ نظر)

باسلام خیر حق استعفا را نمیتوان سلب کرد

حمید رضا رسولی

حمید رضا رسولی

کارشناس حقوقی

۵٫۰(۲ نظر)

خیر هرگونه قرارداد تحمیلی برخلاف قانون کار باطل و بلا اثر است

پریسا عطاریان

پریسا عطاریان

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۱۴۸ نظر)

خیر چنین توافقی خلاف قانون و باطل می باشد و کارگر درهرصورت میتواند نسبت به پیگیری مطالبات از اداره کار اقدام نماید

مینا اعوانی

مینا اعوانی

کارشناس حقوقی

قانون کار امری است و قراردادی که بر خلاف قوانین قانون کار باشد باطل میباشد مگر اینکه شرطی و یا آموزشی و تعهدی باشد که در اینصورت باز هم بر اساس قانون کار نمیتوان به اجبار شخصی را وادار به انجام کاری نمود ولی میبایست جبران عدم ایفای تعهد را داشته باشد.
موفق باشید

سعیده کریم فر

سعیده کریم فر

کارشناس حقوقی

۴٫۷(۶۶۹ نظر)

باسلام
چنین توافقی برخلاف قانون کارمی باشدواعتباری ندارد

حسین امامی

حسین امامی

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۷۱۴ نظر)

خیر مطابق قانون کار،کارفرما چنین حق و اختیاری ندارد و درصورت تخلف از قوانین کارگر میتواند موضوع را از طریق اداره کار پیگیری نماید

میثم احمدی

میثم احمدیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

۵٫۰(۶٬۲۳۵ نظر)

درود بر شما، هرگونه توافقی خلاف قانون کار، بلااثر و غیرقانونی خواهد بود.

الناز قوچانی

الناز قوچانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

سلام ، چنین قراردادی قابلیت استناد ندارد

امین نجم

امین نجم

کارشناس حقوقی

۴٫۵(۱۵ نظر)

با سلام ، هر گونه مفاد یا شرطی در قرارداد کار برخلاف قانون اخیر مردود خواهد بود؛ موفق باشید.

مریم مرادی

مریم مرادیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹۳۸ نظر)

سلام .چنین قراردادی معتبر نمیباشد .روابط بین کارگر و کارفرما تابع قوانین کار میباشد و قراردادهای برخلاف آن قابلیت استناد ندارد

رامین رضایی ابهری

رامین رضایی ابهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۶(۸۸ نظر)

خیر توافق بر خلاف قوانین آمره که قانون کار نیز جز قوانین آمره است وجاهت قانونی ندارد

محبوبه سادات موسوی

محبوبه سادات موسوی

کارشناس حقوقی

ماده ۲۱- قرارداد کار به یکی از طرف زیر خاتمه می یابد :

الف- فوت کارگر .

ب- بازنشستگی کارگر .

ج- از کارافتادگی کلی کارگر .

د- انقضای مدت در قراردادهای کار با مدت موقت و عدم تجدید صریح یا ضمنی آن .

هـ- پایان کار در قراردادهایی که مربوط به کار معین است .

و- استعفای کارگر .
لذا شرط خلاف مقررات این ماده غیر قانونی است.

ساسان جعفری

ساسان جعفری

کارشناس حقوقی

هر گونه توافق و یا شروط مغایر با قانون کار فاقد وجاهت قانونی می باشد.

مسعود زمانیان

مسعود زمانیان

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۱۵۱ نظر)

مطابق ماده۱۹۰ قانون مدنی دارای شرایط ذیل باشد ماده ۱۹۰ قانون مدنی برای صحت هر معامله شرایط ذیل اساسی است: ۱) قصد طرفین و رضای آنها ۲) اهلیت طرفین ۳) موضوع معین که مورد معامله باشد ۴) مشروعیت جهت معامله چنین قراردادی با این شرط باطل می باشد
شـــــرایط اصـــــلی قــــرارداد کار
قرارداد کار از جمله عقودی است که می‎تواند به هر شکلی اعم از کتبی و شفاهی منعقد شود. در این ارتباط ماده هفت قانون کارمقرر می‎دارد، قرارداد کار به رابطه‎ای اطلاق می شود که به صورت کتبی و یا شفاهی در مقابل دریافت حق‎السعی (شامل دست‎مزد و مزایای شغلی) برای مدت موقت یا مدت غیر‎موقت بین کارگر و کار فرما تنظیم می‎گردد. البته به موجب آخرین اصلاحیه‎ای که بر اساس ماده ۴۱ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقاء نظام مالی کشور (مصوب ۹۴/۲/۱) به قانون کار جاری صورت پذیرفته، تبصره‎ای به ماده ۷ قانون کار فعلی اضافه شده که مقرر می دارد "قراردادهای مربوط به قانون کار در صورت کتبی بودن باید در فرم مخصوصی باشد که توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در چارچوب قوانین و مقررات تهیه می‎شود و در اختیار طرفین قرار می‎گیرد"، که باید گفت در صورت بروز اختلاف بر سر شرایط مورد توافق با کارفرما قرارداد کتبی به نحو بهتری می‎تواند حقوق و منافع کارگر را حفظ نماید.
به هر صورت تردیدی نیست که شرایط اساسی صحت عقد باید در قرارداد کار رعایت گردد. در این خصوص قانون مدنی و قانون کار در مجموع دارای وجوه مشترکی مانند رعایت قواعد عمومی قراردادها و بعضا متفاوتی مانند اختلاف در سن قانونی هستند، که اکنون به شرح آن ها می‎پردازیم.
الف- قصـــد و رضــایت طرفیــــن قرارداد
قرارداد کار مانند سایر عقود بایستی با قصد و رضای طرفین آن صورت پذیرد. بدیهی است دو طرف قرارداد باید با تکیه بر عنصر اراده، قصد بر انعقاد عقد داشته و تعهدات ناشی از آن را با رضایت قبول نمایند.
البته باید متذکر شد که قانون کار به قصد و رضا اشاره‎ای ننموده، که به خصیصه حمایتی حقوق کار باز می‎گردد. از این‎رو امروزه قرارداد کار موضوع قانون کار، از چارچوب توجه به اراده طرفین خارج شده و از باب قواعد آمره و ارتباط با نظم عمومی شرایطی را چه از لحاظ صوری و چه ماهوی و لو با نارضایتی طرفین به آنان تحمیل می گرداند.
این شرایط در رابطه با کارفرما به‎صورت تعیین مزد (که حداقل آن به صورت سالانه با توجه به وضعیت تورم و قیمت ها متغیر است)، ساعات کار، مرخصی و تعطیلات و سایر مزایاست. هم‎چنین در رابطه با کارگر با تعیین نوع کار و یا حرفه، وظایف او به صورت قبول شرایط مذکور و اشتغال در محل کارگاه با تکیه برعرف و عادات شغلی ظهور پیدا می‎کند. به‎علاوه از آن جایی‎که کارگر و کارفرما نمی‎توانند از شرایط و امتیازات کم تر ازآن‎چه که در قانون کار مقرر گردیده عدول نمایند، لذا منافع کارگران حفظ خواهد شد.
اما در خصوص عنصر رضایت در قراردادکار باید توجه نمود که دو عامل اشتباه و اکراه از عوامل زایل‎کننده رضا می باشند. عامل اول موردی را شامل می‎شود که مهارت و تخصص کارگر، مورد نظر کارفرما باشد. به‎طور مثال کارگری برای امور منبت‎کاری و دکوراسیون بکارگرفته شود درحالی که مهارت وی نجاری باشد که چون مراد صاحب کار را برآورده نمی کند، موجب خلل و خدشه به قرارداد و عدم نفوذ آن می‎گردد.
عامل دوم شامل فشار غیر‎متعارفی است که برای وادار کردن کارگر جهت تنظیم قرارداد صورت می‎پذیرد. بدیهی است اگر به دلیل مزد کم یا سختی کار، کارگری به کار گمارده شود چنین عقدی نیز معتبر می‎باشد. البته طبیعی است که در شرایط رکود اقتصادی و فقر بیش از حد، ممکن است کارگری بدون میل باطنی تن به شرایط نامطلوبی بدهد. ولی این امر از نظر قانون مدنی، اضطرار تلقی می‎شود و آثار اکراه یعنی عدم نفوذ عقد را در برندارد.
لیکن با نادیده گرفتن قصد و رضا در قانون کار می‎توان گفت: عنصر رضایت که از اصول قرارداد ها در حقوق خصوصی است تحت تاثیر قواعد حمایتی، آن‎چنان دچار دگرگونی گردیده که حاکمیت اراده دولت را به‎عنوان طرف سوم قرارداد کار، قابل نفوذ دانسته است. تصور کنید کارگری به لحاظ اضطرار ناشی از فقر حاضر می‎شود با دست مزد کمتر از حداقل تعیین شده شورای عالی کار، تن به کار دهد. این قرارداد از نظر دولت غیر‎نافذ به حساب می آید و ماده ۸ قانون کار به‎عنوان جنبه حمایتی حقوق کار، در قالب تجلی اراده دولت به کمک کارگر آمده و ضمن تکمیل قرارداد، وی را مصون از عوارض ناشی از اکراه و اضطرار می‎نماید.

ب- اهلیـــت طرفیــــن قـــرارداد
برای انعقاد قرارداد کار اهلیت قانونی طرفین جزو شرایط لازم است. به‎موجب قانون کار برخلاف کارگر که همواره شخص حقیقی است، کارفرما می‎تواند شخص حقیقی یا حقوقی باشد. باید توجه نمود در خصوص شرکت‎هایی که مطابق قانون تجارت دارای شخصیت حقوقی هستند، مدیر یا مدیرانی که برطبق اساس نامه شرکت مسئولیت اداره شرکت را برعهده دارند طرف کارگر محسوب می‎شوند. بدیهی است در مواردی که کارفرما شخص حقیقی باشد باید بالغ و عاقل و رشید باشد.
همین شرایط درخصوص کارگر نیز جاری و ساری می‎باشد. این بدین معناست که مطابق عمومات قانون مدنی افرادی مانند صغار و مجانین و غیررشید نمی‎توانند‎ اهلیت برای اعمال حق خود داشته باشند و از این رو از انعقاد قرارداد کار منع شده‎اند. موضوع قابل ذکر در این‎جا این است که قانون کار فعلی به کارگیری افراد کم تر از پانزده سال تمام را ممنوع نموده است. بنابراین کودکان زیر سن مذکور نمی‎توانند طرف قرارداد واقع شوند. البته باید توجه داشت که براساس قانون مدنی سن رشد هجده سال تمام تعیین شده و بنابراین افراد کم تر از سن رشد برای دخالت در حقوق مالی خود نیاز به ثبوت رشد از طریق دادگاه دارند، لیکن باید اذعان نمود بر طبق مواد ۷۹ قانون کار، سن قانونی در محدوده قانون کار همان ۱۵ سال می‎باشد و ضمانت اجرای آن مواد ۱۷۵ و ۱۷۶ قانون کار و نیز ماده ۹۰ قانون تامین اجتماعی است که جریمه کارفرمارا در پی دارد.
نکته آخر این که در صورت انعقاد قرارداد با کارگران کم تر از پانزده سال، آنان استحقاق دریافت حقوق گذشته را دارند. زیرا بنا به حاکمیت عام‎الشمول قواعد عمومی قراردادها از جمله قاعده استیفاء آنان در فرض اشتغال استحقاق دریافت دست مزد متعارف را دارا می‎باشند.
البته در خصوص عدم شمول قانون کار، نسبت به بعضی از موارد استثناء از شمول قانون کار مانند کارگاه‎های خانوادگی که در عنوان "مشمولین قراردادهای کار" به شرح آنان پرداخته شد، گرچه اشتغال کارگران زیر پانزده سال در این قبیل کارگاه‎ها بلامانع می باشد، لیکن قدر متیقن این است که در صورت انعقاد قرارداد کار باید دست مزد مورد توافق به آنان پرداخت شود.

ج- مشـــروعیت جهت قــــرارداد
بر اساس ماده ۱۹۰ قانون مدنی، یکی از شرایط اساسی صحت کلیه قرارداد ها این است که موضوع تعهد دارای جهت مشروع باشد. بنابراین عمل موضوع قرارداد کار باید مطابق شرع و قانون باشد.
بر این مبنا اگر فردی برای انجام کاری غیر‎مشروع مانند تهیه مشروبات الکلی یا آلات قمار و نیز غیرقانونی مانند تهیه مواد خوردنی و آشامیدنی فاسد و غیر بهداشتی به کار گمارده شود، به‎لحاظ غیرشرعی و غیرقانونی بودن امری که موضوع تعهد بوده است قرارداد کار باطل است.

د- معین بودن موضوع قـــرارداد
از شرایط دیگر صحت قرارداد کار معین بودن موضوع قرارداد می‎باشد. در واقع دو طرف قرارداد کار ، انجام "کار" در قبال دریافت "دست‎مزد" می باشد. براین اساس، تعهدی که کارگر انجام آن را به عهده می‎گیرد، باید کاملا معلوم و معین باشد. بنابراین درصورتی که فردی دارای چندین حرفه و مهارت شغلی است باید مشخص شود که وی به چه منظوری استخدام گردیده است. به‎طور مثال ممکن است فردی با داشتن گواهی نامه رانندگی و تخصص در تایپ رایانه به استخدام مطب پزشک و یا دفتر وکالت وکیلی درآید. در این‎صورت باید معلوم شود وی برای کدام یک از مهارت ها اجیر شده است.
در این ارتباط و به منظور جلوگیری از اختلافات بعدی، آیین‎نامه طبقه‎بندی مشاغل مقرر می‎دارد در کارگاه‎هایی که مشمول طرح طبقه بندی مشاغل هستند، وظایف کارگر باید به‎طور دقیق در شناسنامه هر شغل تعیین گردد.

محدثه زراعت

محدثه زراعت

کارشناس حقوقی

۵٫۰(۱۰ نظر)

سلام و ادب خیر موارد استعفا دقیق در قانون کار معین گشته و حق فسخ برای کارگر وجود ندارد و نمیتوان این را تعین کرد.

الهام دامغانی ثانی

الهام دامغانی ثانیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۶۷۳ نظر)

با سلام
روابط کارگر و کارفرما تابع قانون کار هست و توافق برخلاف آن وجاهت قانونی ندارد

حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

با سلام و عرض ادب ،روابط کارگر و کارفرما تابع قانون کار هست و توافق برخلاف آن وجاهت قانونی ندارد

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید