لطفا اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
وبلاگ بنیاد وکلا
۱۴۱۳ بازدید ۰ دیدگاه

خودکشی در فقه و حقوق ایران

خودکشی در فقه و حقوق ایران

چگونگی تشخیص خودکشی

خود کشی بیشتر به گونه آسیب رساندن به قسمت های مورد دسترس در بدن انجام میشود ودر افرادمختلف متفاوت است مثلادرزنان خودکشی بیشتر با خوردن قرص ویا سیاه نور مشاهده میشود در مردان خودکشی خشن تر می باشد مثلا به وسیله سلاح گرم چاقو وگاهی اوقات حلق آویز کردن خود به چشم میخورد بعضی از افراد هم بعد از خودکشی پشیمان میشوند

معمولا در خودکشی درب اتاق قفل و یا در یک جای خلوت می باشد همچنین محل انجام خودکشی نیز در بیشتر مواقع مرتب می باشد وبر روی جسد هیچ اثری از کشمکش یا ضربه وجود ندارد همچنین پزشکی قانونی با توجه به شرایط قبل از مرگ فرد با مطالعه پرونده پزشکی و صحبت کردن با پزشک او در مییابد که آیا این فرد دچار مشکل روانی بوده یا اثری از یاس یا ناامیدی داشته که منجر به انجام خودکشی شود یا خیر؟

مشاوره تلفنی حقوقی خانواده بیش از ۱۰۰هزار مشاوره تلفنی موفق
رزرو وقت مشاوره تلفنی

عوامل موثر خودکشی

می توان عومل مؤثر بر شیوع خودکشی را به صورت زیر دسته بندی کرد:

  1. جنس: در تمام سنین مردها سه برابر زن ها خودکشی موفق داشته اند در حالی که زن ها سه برابر مردها اقدام به خودکشی می کنند .
  2. سن: خودکشی و بیشتر از آن ژست و فکر خودکشی در نوجوانان افسرده دیده می شود . (خودکشی سومین عامل مرگ ومیر نوجوانان است .)
  3. مذهب: میان یهودیان و کاتولیک ها ، خودکشی نسبت به پروتستان ها کمتر است ومیان مسلمانان به خصوص طبقات مذهبی که ازایمان بیشتری برخوردار باشند تصورمی شود از تمام مذاهب کمتر باشد.
  4. وضعیت تأهل: خودکشی میان افراد مجرد دوبار بیشتر از افراد متأهل است و برای مطلقه وبیوه چهار تا ده بار بیشتر از کسانی است که با همسر خود زندگی می کنند.
  5. شغل
  6. نژاد: در امریکا اغلب خودکشی سفیدپوستان از سیاه پوستان بیشتر است.
  7. محیط زندگی: زندگی در شهرهای بزرگ خطر اقدام به خودکشی را افزایش می دهد

علل عمده خودکشی

  1. افسردگی؛ افسردگی به معنی و افسردگی به معنی غمزدگی
  2. گیسختگی در روابط صمیمانه ی شخصی
  3. سابقه خودکشی در خانواده
  4. سابقه اقدام به خودکشی فرد
  5. انزوای اجتماعی
  6. الکلسیم و اعتیاد
  7. فقر ومحرومیت مزمن
  8. رفتارهای پرخاشگرانه در خانه یا محیط اجتماعی
  9. صحبت مستقیم یا غیر مستقیم درباره ی خودکشی
  10. تغییرات ناگهانی در رفتار مانند بی قراری غیرعادی ، ناآرامی و یا انتقال از افسردگی به حالت خوشی و شادمانی که باعث پوشاندن حالات روانی اصلی می شود
  11. بیماری های روانی
  12. از دست دادن ،همسر ،والدین ،فرزندان ،نزدیکان و دوست صمیمی
  13. سابقه بستری شدن در بیمارستان روان پزشکی
  14. آزار و رنجیدگی از نوع غیر قابل تحمل برای فرد

افسردگی از مهم ترین رفتارهای منجر به خودکشی است ؛ احساس بی ارزشی، احساس گناه و اندیشیدن درباره مرگ،خودکشی یا اقدام به خودکشی از شایع ترین نشانه های افسردگی است ؛ فاربر و ولیمتن بیان کرده اند که هنگام افسردگی شدید ،شخص معمولاً دوراندیشی خود را از دست داده و از لحاظ عاطفی ، توانایی حل مشکلات را نداشته وبه دلیل محدودیت جریان فکری قادر به انتخاب راه حلی جز خودکشی نیست .و نیز گفته شد که منظور افسردگی به معنی و افسردگی به معنی است.

مشاوره آنلاین حقوقی بیش از ۷۶هزار مشاوره آنلاین موفق
ورود/ثبت نام و درخواست مشاوره آنلاین رایگان

پیشگیری از خودکشی

  1. مراجعه به روانشناس یا روانپزشک
  2. امید وار کردن او نسبت به اینده
  3. شرکت دادن این افراد در مجالس بحث و گفتگو وایجاد زمینه های صحبت برای به وجود آمدن اعتماد به نفس در انها
  4. سعی در حل مشکلات او که به سبب آن دست به خودکشی زده است
  5. سعی در برقرار کردن ارتباط دوستانه باا ین افراد  وسعی شود که ایمانشان را قوی تر کنند با مطالعه قران وکتب دینی

از روشهای خودکشی میتوان به حلقآویز کردن خود، پرش از ارتفاع، غرق کردن، خودسوزی، گازگرفتگی، بریدن رگها، شلیک گلوله به سر و خوردن بیش از اندازه دارو یا سم و مصرف سیانور را نام برد.

انواع خودکشی

  1. خودکشی ناخواسته این خودکشی به صورت ناخواسته و اتفاقی روی میدهد و جان باختگان، غالبا افراد بازیگوش وریسک پذیر (کنجکاو به پدیده خود کشی) هستند.
  2. خودکشی با قرار قبلی : قرار دومعشوق برای خودکشی بخاطر اعتراض به اینکه پدر مادرشان نگذاشتهان ازدواج کنند
  3. حمله انتحاری
  4. خودکشی نوجوانان
  5. خودکشی به علت احساس گناه 
  6. خودکشی به علت ترس

بررسی خودكشی از ديدگاه فقه جزايی و حقوق كيفری

از لحاظ حقوق كيفری، بحث راجع به خودكشی، در حاشيه بررسيیهای قتلها به ميان ميآيد. ازاين حيث، خودكشي يا انتحار، قتلي است كه مرتكب جرم(قاتل) مفعول جرم(مقتول) نيز ميباشد. به عبارت ديگر، هرگاه مجنيعليه يا بزه ديده قتل، خود قاتل باشد، خودكشي تحقق مييابد. مقامات ذي صلاح معتقدند كه بعد از مرگ ناشي از تصادفات رانندگي، خودكشي دومين عامل مرگ و مير جوانان است. خودكشي از ديدگاه شرع اسلام قوانين كيفري داراي احكام خاصي ميباشد.

اين نوشتار به بررسي فقهي خودكشي از منظر كتاب، سنت و اجماع ميپردازد و ضمانت اجراي ممنوعيتاين عمل را در نظام حقوقيايران و اسلام به بحث ميگذارد. میدانیم که از نظر اصل قانونی بودن جرایم ومجازاتها خودکشی جرم نیست وبه تبع آن معاونت در خودکشی هم جرم محسوب نمی شود.

خودكشي از ديدگاه شرع اسلام قوانين كيفري داراي احكام خاصي ميباشد.اين نوشتار به بررسي فقهي خودكشي از منظر كتاب، سنت و اجماع ميپردازد و ضمانت اجراي ممنوعيتاين عمل را در نظام حقوقيايران و اسلام به بحث ميگذارد. حيات، وديعه و امانت الهي بوده و نقطه عزيمت اعتلاء و كمال آدمياست. خيانت دراين امانت، از نظر عقل، مذهب و اخلاق، غيرقابل بخشش ميباشد. خودكشي، اهانت به خداوند متعال است و اسلام آن را گناهي نابخشودني اعلام نموده است.

«اجماع مدركی» مينامند، نمیتوان دليلی مستقل از ادله ديگر استنباط احكام دانست؛ زيرا فرض براين است كه مستند حكم مسأله، كتاب يا سنت است. (محمدي، پيشين، ص ۱۹۱)

اجماعي بين فقها در مورد حرمت خودكشي، از نوع «اجماع مدركي» است؛ زيرا اصل حكم حرمت انتحار در كتاب وسنت اثبات شده است.  بااين حال، ذكر بعضي اقوال علماي شيعه در مورد خودكشي لازم به نظر ميرسد.

ملا محمد باقر مجلسي (متوفق1111 ه ق) مينويسد: «كسي كه با حربه يا سم يا اعتصاب غذا يا نخوردن دارويي كه ميداند براي او مفيد است، جان بدهد، خودكشي كرده است». (زماني1384، صص29 و30 به نقل از محقق قمي).

شيخ محمد حسن نجفي اصفهاني ملقب به «صاحب جواهر» (متوفي 1266 ه ق) مينويس:  خودكشی براي رهايي از رنج وفشار شديد ناشي از تشنگي وگرسنگي كه ممكن است به مرگ انجامد، جايز نيست.» (نجفي، بي تا، ج 1، ص 51) از ديدگاه فقهي، «ضرر» شامل «مال» و«نفس» ميشود.  بهاين ترتيب، از آنجا كه خودكشي نوعي ضرر است، اسلام نيز انجام آن را هرگز مجاز نميشمارد.  مضاف براين كه بر اساس قاعده فقهي «كلما اضر بالبدن فهو حرام»، هر چيزي كه به بدن ضرر برساند، حرام است، خودكشي نيزكاملترين نوع ضرررساندن به بدن بوده وازاين نظر، قطعاً حرام ميباشد.

مشاوره تلفنی حقوقی خانواده بیش از ۱۰۰هزار مشاوره تلفنی موفق
رزرو وقت مشاوره تلفنی

اخيراً مطابق قانون مجازات جرايم رايانهاي، معاونت در خودكشي به وسيله سيستمهاي رايانهاي ومخابراتي، جرم شناخته شده است.  طبق ماده 16 قانون مذكور وبند «ج» آن،«هركس از طريق سيستم رايانهاي يا مخابراتي به منظور ارتكاب جرايم وانحرافات جنسي يا ساير جرايم يا خودكشي يا استعمال مواد روان گران، اشخاص زير هجده سال تمام را آموزش داده، يا تبليغ يا تحريك يا تهديد يا يا تشويق يا دعوت نموده يا فريب دهد، يا طريق ارتكاب يا استعمال آنها را تسهيل نمايد، يا آموزش دهد، به حبس از نود و يك روز تا يك سال يا جزاي نقدي از دو ميليون وپانصد هزار تا ده ميليون ريال يا به هر دو مجازات محكوم خواهد شد. »

ماده 836 قانون مدنيايران، وصيت فرد خودكشي كننده مقرر را معتبر ندانسته و «هرگاه كسي به قصد خودكشي خود را مجروح يا مسموم كند يا اعمال ديگر ازاين قبيل كه موجب هلاكت است، مرتكب گردد وپس از آن وصيت نمايد، وصيت در صورت هلاكت باطل است و هرگاه اتفاقاً منتهي به فوت نشد، وصيت نافذ خواهد بود»

خودکشی از نظر ادیان مختلف 

در اسلام اقدام به خودکشی حرام و زشت شمرده شدهاست آیات قرآنی و روایات امامان و پیامبر اسلام بر زشتی و نادرست بودن این کار دلالت دارد.     سوره نساء ایه 29 و30

«و خودتان را مکشید، خداوند نسبت به شما مهربان است و هر که این عمل را از روی تجاوز و ستم انجام دهد به زودی او را در آتش وارد خواهیم ساخت و این کار برای خدا آسان میباشد.»

حضرت محمد:

«آن که خود را خفه کند و بکشد خویشتن را در آتش جهنم خفه کردهاست و آن که با نیزه خودکشی کند در آتش جهنم است.

«هر که در دنیا به هر گونهای اقدام به خودکشی کند و بمیرد و روز قیامت به همان گونه مشمول عذاب خداوندی خواهد شد.»

"قبل از شما مردی بود که بر اثر جراحت دست بیتابی میکرد چاقو را برداشت و دستش را قطع کرد و از آن به قدری خون چکید تا جان داد. خداوند متعال درباره این شخص فرمود: «بنده من اقدام به خودکشی کرد و جانش را از دست داد من بهشتم را بر این بنده ام حرام کردم و او را به بهشتم راه نمیدهم.»"

در دين مسيحيت زندگي مقدس است و مرگ، حقيقت گريز به سوي زندگي جديدي است که ماهيت آن را اعمال گذشته خود تشکيل مي دهند، خودکشي گناه تلقي مي شود و نتيجه آن براي شخص گرفتار آمدن به عذاب ابدي است. قضاوت در مورد خودکشی تحت تاثیر دیدگاههای فرهنگی مرتبط با موضوعات هستیگرایانه مانند دین، شرافت و معنای زندگی است. در ادیان ابراهیمی خودکشی گناه (ضدیت با خدا) محسوب می شود، چون بنا به باور مذهبی، زندگی مقدس است. در غرب خودکشی یک جرم است. برعکس در ژاپن در دوره سامورایی ها، خودکشی seppuku، به عنوان جبران شکست یا نوعی اعتراض، محترم شمرده میشد. در مراسم خاکسپاری هندوها، بر اساس سنتی ساتی زن بیوه به خواست خود یا تحت فشار اقوام شوهرش در مراسم سوزاندن جسد همسرش قربانی میشود

خود کشی در حقوق جزای تطبیقی

درحقوق جزاي انگلستان، «پيمان خودكشي» (1) سبب ميشود كه برخي از قتلهاي عمدي به «غيرعمدي ارادي» تبديل شوند

به موجب ماده580 قانون جزايايتاليا، «هركس مسبب خودكشي ديگري شود، يا نقشه خودكشي او را تقويت كند، يا به نحوي اجراي آن را تسهيل كند»در آمريكا مطابق قانون جزايي نيويورك مصوب1881 ميلادي، «اگر عمل خودكشي به نتيجه نرسيده باشد، مجازات ندارد، ولي اگر شروع به آن شده و به نتيجه نرسيده باشد، مرتكب به مجازات حبس با اعمال شاقه تا دو سال وپرداخت جريمه تا هزار دلار محكوم ميشود».(پاد، پيشين، ص 32)

منابع ومناخذ

  1. آقايي، محمد علي،ايات الاحكام حقوق مدني،كيفري، تهران، انتشارات خط سوم، چاپ دوم، 1381
  2. اردبيلي، محمد علي، حقوق جزاي عمومي، جلد اول، تهران، نشر ميزان، چاپ اول، 1379
  3. گلدوزيان،ايرج، حقوق جزاي اختصاصي، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ يازدهم، 1384
  4. محسني، مرتضي، دوره حقوق جزاي عمومي«مسؤوليت كيفري» تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ اول، 1376
  5. محمدي، ابوالحسن، مباني استباط حقوق اسلامييا اصول فقه تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ شانزدهم،2 138
  6. مظاهري، حسين، اخلاق در خانه «فضائل ورذائل اخلاقي» قم، نشر اخلاق، چاپ نهم
  7. مكارم شيرازي،ايت الله ناصر وجمعي از محققان، تفسير نمونه، جلد سوم، قم، دارالكتب الاسلاميه، چاپ بيست وچهارم، 1375
  8. نجفي اصفهاني، محمد حسن، جواهر الكلام في شرح شرايع الاسلام، جلد اول، بي تا
  9. وليدي، محمد صالح، حقوق جزاي اختصاصي، جرايم عليه اشخاص، تهران، انتشارات اميركبير، چاپ ششم، 1380
  10. هاشميرفسنجاني، اكبر وجمعي از محققات تفسير راهنما، جلد سوم، قم، دفتر تبليغات اسلامي، چاپ اول، 137
  11. پاد، ابراهيم، حقوق كيفري اختصاصي، جلد اول، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، 1348
  12. پرفيت، آلن، پاسخهايي به خشونت، مترجم: مرتضي محسني، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ اول، 1378
  13. دستغيب، عبدالحسين، گناهان كبيره، جلد اول، تهران، انتشارات ياسر، بي تا
  14. زماني، مصطفي، پيمان زناشويي، قم، انتشارات مهدي يار، چاپ اول 1384
  15. جبعي عاملي، زين الدين بن علي (شهيد ثاني) تحرير الروضه في شرح اللمعه، گرد آوري: عليرضا اميني ومحمد رضاايتي، جلد دوم، قم انتشارات طه، چاپ ششم، 1383
  16. صديق سروستاني، رحمت الله، آسيب شناسي اجتماعي (جامعه شناسي انحرافات اجتماعي)، تهران انتشارات سمت، چاپ اول، بي تا
  17. طباطبايي، محمد حسين الميزان في تفسير القرآن مترجم: محمد باقر موسوي، جلد چهارم، قم، دفتر: تبليغات اسلامي، 1363
  18. كلاركسن، سي ام وي، تحليل مباني حقوق جزا، مترجم: حسين ميرمحمد صادقي، تهران انتشارات جهاد دانشگاهي دانشگاه شهيد بهشتي، چاپ اول، 1374
  19. گرجي، ابوالقاسم وديگران،حدود، تعزيرات وقصاص، تهران
  20. گرجي، ابوالقاسم وديگران، ديات، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، 1382
  21. التلاويلا، انريكو، روان شناسي قضايي، مترجم: مهدي كي نيا، جلد اول، تهران، انتشارات مجد، چاپ دوم، 1384
ثبت دیدگاه

جهت ثبت دیدگاه خود ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید:

ورود ثبت‌نام
دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.