سلام
بله، در برخی شرایط دادگاه میتواند حکم به تجویز انتقال منافع مورد اجاره (سرقفلی) را صادر کند؛ اما این موضوع بستگی به قانون حاکم بر رابطه استیجاری دارد، بهخصوص اینکه اجاره مشمول قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ باشد یا مقررات بعدی.
در اجارههای مشمول قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، اگر مستاجر حق انتقال به غیر نداشته باشد، اصل بر این است که برای انتقال سرقفلی باید از مالک اجازه بگیرد. اگر مالک بدون دلیل موجه از دادن اجازه خودداری کند، مستاجر میتواند از دادگاه درخواست تجویز انتقال منافع به غیر کند.
در این حالت:
* دادگاه ابتدا شرایط پرونده، قرارداد اجاره، حق یا عدم حق انتقال و رفتار طرفین را بررسی میکند.
* اگر شرایط قانونی وجود داشته باشد، حکم به تجویز انتقال صادر میشود.
* پس از صدور حکم، مالک نمیتواند صرفا با مخالفت خود مانع اجرای انتقال شود.
اما دادگاه معمولا به مالک پیشنهاد خرید سرقفلی نمیدهد. در قانون، در برخی موارد برای جلوگیری از انتقال به شخص ثالث، به مالک امکان داده شده که با پرداخت حقوق قانونی مستاجر، منافع مورد اجاره را در اختیار بگیرد؛ ولی این موضوع یک پیشنهاد یا مذاکره از سوی دادگاه نیست، بلکه در چارچوب مقررات و شرایط خاص بررسی میشود.
نکته مهم این است که «سرقفلی» و «حق کسب و پیشه و تجارت» مفاهیم مشابه اما متفاوتی هستند و آثار آنها به تاریخ قرارداد اجاره و قانون حاکم بستگی دارد. همچنین اگر اجارهنامه جدیدتر باشد و حق انتقال در قرارداد پیشبینی نشده باشد، تحلیل میتواند کاملا متفاوت باشد.
اسناد و مدارک، از جمله تاریخ انعقاد اجاره، متن قرارداد، وجود یا عدم وجود شرط انتقال، سند مالکیت و سوابق پرداخت اجارهبها، باید برای تعیین امکان تجویز انتقال توسط وکیل بررسی شود.