درود بر شما ؛
در خصوص موضوع مطروحه و باتوجه به اینکه عقد هبه دارای شرایط خاصی از باب لزوم یا ایجاز میباشد،به شرح ذیل مفید و جامع به شما پاسخ ارائه میگردد ؛
اگر منظور شما این است که **ملکی را قبل از ازدواج به همسرتان “هبه” کردهاید** (سند به نام او شده)، بهطور کلی **پس گرفتن هبه ممکن است**؛ اما به چند شرط مهم بستگی دارد:
- **اگر ملک هنوز در مالکیت همسر شماست** و به کس دیگری **نفروخته/واگذار نکرده** باشد، اصل بر این است که **واهب میتواند رجوع از هبه کند**.
- **اگر ملک فروخته شده، منتقل شده یا به هر شکلی از مالکیت او خارج شده** باشد، معمولا **دیگر رجوع ممکن نیست**.
- اگر در متن سند/قرارداد هبه **شرط “اسقاط حق رجوع”** آمده باشد (یعنی شما حق پس گرفتن را از خودتان ساقط کرده باشید)، **پس گرفتن سخت/غیرممکن میشود**.
- اگر هبه **معوض** بوده (مثلا در قبالش پول/چیزی گرفتهاید یا تعهدی انجام شده) یا تغییرات اساسی در ملک ایجاد شده، موضوع میتواند پیچیدهتر شود.
یک نکته مهم:
اگر سؤالتان برعکس است و میگویید **ملک قبل از ازدواج به نام خود شما سند خورده** (نه هبه به همسر)، صرف ازدواج باعث نمیشود همسر بتواند آن را “پس بگیرد” یا مالک شود؛ مگر اینکه **هبه/انتقال رسمی** داده باشید یا **شرط خاصی در عقدنامه** (مثل شرط تنصیف اموال) مطرح باشد که آن هم معمولا ناظر به اموال **حین زندگی مشترک** است و شرایط خودش را دارد.
برای اینکه دقیق و قطعی بگویم، لطفا فقط این ۳ مورد را بفرمایید:
۱) ملک را **چه کسی به چه کسی** هبه کرده؟ (شما به همسر یا شخص دیگر به همسر؟)
۲) در سند، عبارتهایی مثل **صلح/هبه/بلاعوض/اسقاط حق رجوع** آمده؟
۳) ملک الان هنوز **به نام همسر هست** یا فروخته/منتقل شده؟
اگر خواستید، متن کوتاه “نوع سند” را هم بدون اطلاعات شخصی بنویسید تا دقیقتر راهنماییتان کنم.
اگر ملکی **قبل از ازدواج به نام شما سند خورده** باشد، همسر بهخاطر «همسر بودن» اصولا **حق پسگرفتن یا ادعای مالکیت** ندارد.
اما چون گفتید «هبهشده»، پاسخ دقیق به این بستگی دارد که **دهندهی هبه چه کسی بوده**:
۱) **اگر همسر شما قبل از ازدواج آن ملک را به شما هبه کرده (سند/صلح/هبه به نام شما شده)**
- در هبه، *اصل* این است که «واهب» میتواند **رجوع کند** (پس بگیرد)،
- ولی رجوع **استثناهای مهمی دارد** و در این موارد معمولا **نمیتواند پس بگیرد**:
- اگر **هبه معوض** بوده (در برابر چیزی) و عوض داده شده باشد
- اگر در سند، **اسقاط حق رجوع** آمده باشد
- اگر ملک **فروخته/به دیگری منتقل** شده باشد
- اگر **تغییر اساسی** در ملک ایجاد شده باشد (مثل ساختوساز مؤثر)
- اگر **هبه به خویشاوندان نزدیک** باشد (این بخش حساس است و باید رابطه دقیق بررسی شود)
۲) **اگر ملک را شخص دیگری (مثلا پدر/مادر/… شما) به شما هبه کرده**
همسر شما **اصلا واهب نیست** که بخواهد رجوع کند؛ پس **حق پسگرفتن ندارد**.
۳) **اگر ملک در واقع «جهیزیه/کمک مالی» بوده ولی سند به نام شما شده**
باز هم ملاک **سند و نوع قرارداد** است؛ مگر اینکه همسر بتواند با مدارک خیلی قوی ثابت کند **سند صوری** بوده یا **اشتباه/اجبار/فریب** در کار بوده (که اثباتش سخت است).
برای اینکه دقیق و قطعیتر بگم، لطفا این ۴ مورد را بفرمایید:
۱) واهب (کسی که ملک را داده) **همسر شماست یا شخص دیگر**؟
۲) در سند نوشته **هبه** است یا **صلح/بیع**؟
۳) در سند عبارت **“حق رجوع ساقط شد”** یا چیزی شبیه این هست؟
۴) شما بعدش **فروختید/رهن دادید/ساختوساز اساسی** انجام دادید؟
اگر عکس/متن بخشهای اصلی سند را (بدون اطلاعات شخصی) بفرستید، میتونم خیلی کوتاه بگم امکان رجوع هست یا نه و بهترین اقدام دفاعی چیه.
چنانچه موضوع برایتان حائز اهمیت است ضرورتا پیشنهاد میگردد که اقدام به برقراری تماس و اخذ مشاوره حقوقی نمائید تا پس از بررسی دقیق موضوع مطروحه به پاسخ و راهکار مناسب و صحیح قانونی نائل گردید.
⚖️ درمسیر قانون ،اجرای عدالت و احقاق حقوق همواره پاسخگوی شما هستم. ⚖️
در پناه ایزد منان .