پاسخ به طور خلاصه و تخصصی:
خیر، صرف «عدم پذیرش فسخ» توسط خوانده، به شما حق رجوع از فسخ قرارداد را نمیدهد. فسخ قرارداد یک حق ارادی است که یکباره با اعلام آن به طرف مقابل، واقع میشود (مطابق ماده ۱۸۵ قانون مدنی). به محض اعلام فسخ، قرارداد از همان لحظه منحل میشود و به قول معروف «فسخ قابل رجوع نیست»، مگر در موارد استثنایی.
اما وضعیت شما یک راه حل دارد:
۱. اگر فسخ را به اشتباه انجام دادهاید (مثلا خیار فسخ نداشتهاید):
· در این صورت اعلام فسخ شما بیاثر و باطل است. یعنی اصلا فسخی در کار نبوده و قرارداد همچنان پابرجاست.
· میتوانید اظهارنامه جدیدی بفرستید با این مضمون: «با توجه به اینکه فسخ قبلی از روی اشتباه بوده و من حق فسخ نداشتم، لذا آن را کان لم یکن تلقی میکنم. اکنون بر اساس قرارداد اصلی، از شما میخواهم تعهداتتان را انجام دهید وگرنه از بابت خسارت تاخیر یا عدم اجرا شکایت میکنم.»
۲. اگر حق فسخ داشتهاید و به درستی هم فسخ کردهاید:
· فسخ قطعی شده و دیگر نمیتوانید «رجوع از فسخ» کنید. اما میتوانید به جای فسخ، قرارداد جدیدی با همان موضوع و همان طرف منعقد کنید و در آن قرارداد جدید خسارت بابت قرارداد قبلی (مثلا خسارت تاخیر انجام تعهد تا زمان فسخ) شرط کنید. این کار عملا همان احیای قرارداد با تغییر از فسخ به مطالبه خسارت است، اما نیاز به توافق جدید دارد.
۳. تنها راه قانونی برای تغییر فسخ به مطالبه خسارت بدون توافق جدید:
· اگر فسخ را به دلیل «تاخیر در اجرای تعهد» انجام دادهاید، در برخی رویههای قضایی (مستند به ماده ۲۴۰ قانون مدنی و رای وحدت رویه) شما میتوانید هم فسخ کنید و هم همزمان خسارت تاخیر یا عدم اجرا را تا زمان فسخ مطالبه کنید. یعنی نیازی به رجوع از فسخ نیست. میتوانید دادخواست بدید: «فسخ قرارداد به سبب تاخیر متعهد و نیز مطالبه خسارت وارده از بابت همین تاخیر».
۴. پاسخ به سؤال مستقیم شما:
آیا با استناد به اظهارنامه او (که فسخ را نپذیرفته) میتوانید اظهارنامه جدید بفرستید مبنی بر رجوع از فسخ و احیای قرارداد؟
خیر، مگر اینکه در اظهارنامه اولیه خود شرط کرده باشید: «فسخ من موقوف به عدم اجرا ظرف مهلت معین است و در صورت اعتراض، فسخ منحل میشود». در غیر این صورت، اظهارنامه او مبنی بر «نمیپذیرم» به معنای عدم قبول فسخ از سوی اوست، اما تغییردهنده ماهیت فسخ شما نیست.
توصیه عملی و فوری:
به جای اظهارنامه جدید، مستقیما به دادگاه دادخواست بدهید:
· اگر فسخ درست بوده: «مطالبه خسارت ناشی از عدم اجرای تعهد (یا تاخیر) تا تاریخ فسخ، به علاوه تایید فسخ قرارداد».
· اگر فسخ اشتباه بوده: «الزام خوانده به اجرای تعهدات اصلی قرارداد و جبران خسارت تاخیر».
یک وکیل متخصص قراردادها این پیچیدگی را برایتان حل میکند. بدون مشاوره حضوری اقدام نکنید.