سلام
* آیا رشد درختان جنگلی وضعیت حقوقی سند را تغییر می‌دهد؟
** خیر. صرف رشد درختان جنگلی در ملک شخصی که قبلا به عنوان مستثنیات (غیر ملی) تشخیص داده شده، به خودی خود موجب تغییر وضعیت حقوقی سند و ملی شدن مجدد آن نمیشود.
اصلی‌ترین ملاک برای تشخیص اراضی ملی، ماهیت زمین در زمان تصویب قانون ملی شدن جنگل‌ها در سال ۱۳۴۱ است، نه وضعیت فعلی آن . اگر ملک شما در آن زمان به درستی از اراضی ملی مستثنی شده و سند مالکیت به نام شما صادر شده، درختانی که بعدا در آن رشد کرده‌اند، این وضعیت را تغییر نمی‌دهند.
* آیا ادعای «ملی شدن ملک در اثر اقدام مالک» مبنای قانونی دارد؟
** خیر. این ادعا فاقد مبنای قانونی است. مالکیت شخصی که با سند رسمی ثابت شده باشد، با اقداماتی مانند هرس یا قطع درختان توسط مالک، از بین نمی‌رود.
برای اینکه اداره منابع طبیعی بتواند ادعای ملی بودن ملکی را مطرح کند، باید تشریفات خاص قانونی مانند تشخیص توسط ماموران ذی‌صلاح و طی مراحل اعتراض در کمیسیون ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع را طی کند و این تشخیص به مرحله قطعیت برسد . تا زمانی که این تشریفات طی نشده و رای قطعی بر ملی بودن صادر نشده است، سند مالکیت شما معتبر و قابل استناد است.
* چگونه می‌توانم از مالکیت خود در برابر این ادعاها محافظت کنم؟
** برای حفظ و حراست از مالکیت خود، می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:
مدارک مالکیت را آماده نگه دارید: مهم‌ترین سند شما، سند رسمی مالکیت (شش دانگ) است که قبلا بر اساس استعلام از اداره منابع طبیعی و تشخیص مستثنیات بودن صادر شده است. این سند، قوی‌ترین ادله شماست .
استعلام قبلی را حفظ کنید: پاسخ کتبی اداره منابع طبیعی در خصوص غیر ملی بودن ملک، یک سند بسیار مهم است که می‌توانید در صورت بروز هرگونه بحث حقوقی، به آن استناد کنید.
در مورد قطع درختان محتاط عمل کنید: با وجود اینکه اقدام شما تغییری در وضعیت مالکیت ایجاد نمیکند، اما برای جلوگیری از هرگونه اتهام یا برخورد از سوی اداره منابع طبیعی، برای قطع یا هرس درختان جنگلی حتما از اداره منابع طبیعی مجوز اخذ کنید . این کار شما را از هرگونه اتهام تصرف غیرمجاز یا تخریب منابع طبیعی مبرا می‌کند. توصیه به اقدام از طریق پیمانکاران چوب نیز احتمالا برای طی کردن این مسیر قانونی توسط افرادی است که با این تشریفات آشنایی دارند.
در صورت طرح ادعا، پاسخ حقوقی دهید: اگر اداره منابع طبیعی ادعای جدیدی مطرح کرد، با استناد به سند مالکیت و پاسخ استعلام قبلی، مراتب را به صورت رسمی و از طریق مراجع قضائی یا اداری پیگیری کنید. بار اثبات ملی بودن مجدد بر عهده دستگاه دولتی است و صرف وجود درخت، دلیل کافی برای این ادعا نیست.
