لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

وبلاگ بنیاد وکلا
فرشید شاه مردانی فیروزجائی
مشاوره حقوقی با فرشید شاه مردانی فیروزجائی کارشناس ارشد حقوق
۵.۰ بر اساس (۳) دیدگاه مشتریان

کیفیت کلیه مشاوره‌ها توسط بنیاد وکلا تضمین می‌شود

براي اینکه یک رأي از اعتبار امر مختومه برخوردار باشد وحدت اصحاب دعوا کافی نیست بلکه باید موضوع دو دعوا هم یکی باشد. در واقع دعوا هم همان موضوعی باشد که در گذشته اقامه شده و منجر به صدور حکم قطعی انجامیده است، در این صورت است که با خصوص شرایط دیگر از اعتبار امر مختومه برخوردار خواهد بود.

در مثال ذکر شده وقتی شخص الف دادخواست خلع ید علیه شخص ب به دادگاه تقدیم می کند، براي اینکه دعوا مشمول قاعدة اعتبار امر مختومه باشد نه تنها باید دعواي جدید بین اصحاب باشد که در دعواي اول حضور داشته اند، بلکه باید موضوع دعواي جدید هم همان موضوع قبلی باشد؛ به عنوان مثال خواسته دعواي دوم هم خلع ید باشد، ولی اگر دعوای دوم خواسته اش خلع ید نباشد بلکه دعوای دوم خواسته اش مطالبه خساراتی باشد که ناشی از تصرف غیر قانونی خوانده هست، در این صورت موضوع دعوا واحد نیست و در نتیجه نمی توان گفت که بدلیل اعتبار امر مختومه رای دادخواست دوم و دعوای دوم باید با قرار رد مواجه شود.

نکته: موضوع دعوا اعم از مادة موضوع و حق مورد مطالبه است، زمانی می توانیم بگوییم بین دو دعوا وحدت موضوع برقرار است که نه تنها اتحاد مادي موضوع وجود داشته باشد بلکه اتحاد حقوق مورد مطالبه هم وجود داشته باشد.

در مثال ذکر شده نه تنها هر دو دعوا راجع به یک ملک است بلکه خواستۀ دو دعوا هم یک چیز است که در این مثال خواستۀ دو دعوا خلع ید است، اما اگر در دعواي جدید ملک همان ملک قبلی اما خواستۀ خواهان مطالبۀ حق ارتفاق باشد، چون حقوق مطالبه شده دردادخواست جدید با دادخواست قدیم تفاوت دارد نمی توان حکم اول را از اعتبار امر مختومه برخوردار دانست و در نتیجه دعواي دوم را رد کرد، بلکه زمانی این قاعده وجود دارد که نه تنها موضوع همان موضوع باشد اتحاد مادی موضوع وجود داشته باشد و به عبارتی ملک همان ملکی باشد که در دعوای اول هست بلکه حقی هم که مورد مطالبه هست همان باشد؛ اگر در دعوای اول برقراری حقوق ارتفاقی بود در دعوای جدید هم همین خواسته باشد در این صورت هست که می توان گفت که وحدت موضوع بین دو دعوا وجود دارد.

وحدت اسباب دو دعوا

سبب دو دعوا باید یکی باشد. وحدت اسباب دو دعوا یعنی سببی که بر اساس آن خواهان دعواي اول خود را ذیحق می دانسته، در دعواي جدید هم پایه و اساس این دعوا قرار گرفته باشد. در این صورت با جمع شدن دو شرط دیگر می توان گفت قاعدة اعتبار امر قضاوت شده محقق شده است.

سبب عبارتست از:  رابطۀ حقوقی که بر اساس آن خواهان خود را ذیحق می داند.

سبب ممکن است یک عمل حقوقی  باشد مثل   قرارداد ایقاعات  یا ممکن است واقعۀ حقوقی باشد مثل اتلاف، تسبیب، غضب یا حکمی باشد که بر مبناي قانون بیان شده است.

اگر همان سببی  که در دعوای اول سبب اقامه دعوا قرار گرفته همان سبب در دعوای جدید هم به عنوان سبب اعلام شود، قاعده اعتبار امر مختومه جلوی طرح دعوای دوم را خواهد گرفت، مثلا در مثال ذکر شده که شخص الف دادخواست خلع ید ملک خاص را علیه شخص اقامه می کند، اگر در دعواي اول خواهان سبب دعوا را قرارداد بیعی قرار دهد که بین او و خوانده واقع شده است ولی در این دعوا حکم بر علیه خواهان صادر شود.

سپس خواهان دعواي جدید با خواسته خلع ید همین ملک مطرح کند اما این بار سبب و دلیل خود را ارث قرار دهد. در اینجا چون سبب دو دعوا متفاوت است نمی توان حکم اول را از اعتبار امر مختومه برخوردار دانست و دعواي دوم را با قرار رد مواجه ساخت.

اگر دعوای جدید هم بر اساس مبنای قرار داد بیع طرح بشود از آنجا که این مبنا و این سبب در دعوای اول هم بود با تحقق سایر شرایط می توان گفت که بدلیل اعتبار امر مختومه حکم اول، حکم دوم قابلیت پذیرش را ندارد، حتی اگر خوانده ایراد اعتبار امر مختومه را مطرح نکند، دادگاه به صرف اینکه به وجود یک حکم پی ببرد که داراي اعتبار امر مختومه است و دعواي جدید هم همان دعواي قبلی است باید در مورد دعواي جدید قرار رد دعوا صادر کند.

ایراد بی نفعی خواهان

ایراد دیگری که ممکن است خوانده مطرح کند و این ایراد دعوا را با مانع دائمی برای رسیدگی مواجه می کند، ایراد بی نفعی خواهان است.

این ایراد در رسیدگی به دعوا مانع دائمی ایجاد می کند و عبارت است از اینکه خوانده در مقام پاسخگویی به خواسته خواهان این ایراد را مطرح می کند که خواهان در دعوا نفعی ندارد و حتی اگر به دعوا هم رسیدگی نشود حق مورد رسیدگی از آن خواهان نیست و خواهان نفعی و منفعتی از این صدور حکم برای خود نمی برد، در این صورت خوانده دعوا می تواند ایراد بکند.

دادگاه در صورت پذیرش ایراد بی نفعی خواهان، قرار رد دعوا صادر می کند و اگر این ایراد را نپذیرد ضمن تصمیم گیري در خصوص دعوا و صادر کردن قرار رد ایراد بی نفعی خواهان، وارد رسیدگی ماهوي می شود.

فرشید شاه مردانی فیروزجائی
مشاوره حقوقی با فرشید شاه مردانی فیروزجائی کارشناس ارشد حقوق
۵.۰ بر اساس (۳) دیدگاه مشتریان

کیفیت کلیه مشاوره‌ها توسط بنیاد وکلا تضمین می‌شود

ثبت دیدگاه

جهت ثبت دیدگاه خود ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید:

ورود ثبت‌نام
دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.

مشاوره خدمات در واتساپ سفارش سریع در واتساپ