سلام وقتت بخیر
برای مطالبه وجه قبوض مصرفی مستاجری که ملک را تخلیه کرده و قبوض خدماتی را تسویه نکرده است، رویه قانونی به شرح زیر است:
۱. پرداخت قبوض و جمع‌آوری اسناد:
بهتر است ابتدا شما شخصا نسبت به پرداخت بدهی قبوض خدماتی (آب، برق، گاز، تلفن) اقدام کنید تا از قطع خدمات جلوگیری شود و میزان دقیق بدهی مستاجر مشخص گردد.
پس از پرداخت، رسیدهای پرداختی و صورتحساب نهایی قبوض را به عنوان مدرک نگهداری کنید. همچنین، میتوانید شماره کنتورها را یادداشت کرده و از آنها عکس بگیرید.
۲. مطالبه وجه از مستاجر:
برای مطالبه این وجوه دو حالت اصلی وجود دارد:
الف) در صورت وجود ودیعه (پول پیش) نزد شما:
طبق ماده ۴ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۷۶، اگر موجر مبلغی به عنوان ودیعه یا تضمین از مستاجر دریافت کرده باشد، تخلیه و تحویل ملک موکول به استرداد این وجه به مستاجر یا سپردن آن به دایره اجرا است.
چنانچه شما مدعی عدم پرداخت بدهی بابت قبوض مصرفی توسط مستاجر هستید، میتوانید این مبالغ را از محل ودیعه کسر کنید. برای این کار، همزمان با تودیع باقیمانده ودیعه مستاجر (پس از کسر مبلغ مورد ادعا) به صندوق دادگستری یا دایره اجرا، باید گواهی از دفتر شعبه دادگاه صالح مبنی بر اینکه دادخواست مطالبه ضرر و زیان (شامل هزینه قبوض) به میزان مورد ادعا را به دادگاه تسلیم کرده‌اید، به دایره اجرا ارائه دهید.
در این صورت، دایره اجرا از پرداخت مبلغ مورد ادعای شما از ودیعه به مستاجر خودداری می‌کند تا رای دادگاه صادر شود. پس از صدور رای دادگاه و اثبات طلب شما، این مبلغ از ودیعه کسر و مابقی به مستاجر پرداخت خواهد شد.
ب) در صورت عدم وجود ودیعه یا کافی نبودن آن:
اگر ودیعه‌ای از مستاجر دریافت نکرده‌اید یا مبلغ آن برای پوشش بدهی قبوض کافی نیست، باید برای مطالبه وجه قبوض، دادخواست مطالبه وجه علیه مستاجر تنظیم و به مرجع قضایی صالح (شورای حل اختلاف یا دادگاه، بسته به میزان مبلغ) تقدیم کنید.
در این دادخواست، دلایل و مستندات خود شامل قرارداد اجاره، مدارک مربوط به تخلیه ملک، قبوض پرداخت نشده و رسیدهای پرداختی توسط شما باید ضمیمه شود.
۳. نقش کارشناس رسمی دادگستری:
برای اثبات میزان بدهی قبوض، معمولا ارائه خود قبوض رسمی صادر شده از سوی شرکت‌های خدماتی و مدارک پرداخت آنها توسط شما کافی است. قانون الزام مستقیمی برای اینکه حتما کارشناس رسمی دادگستری شماره کنتور را بردارد، در ابتدای امر پیش‌بینی نکرده است.
شما میتوانید شخصا شماره کنتورها را در زمان تخلیه یادداشت و مستند کنید. تهیه صورتجلسه تحویل ملک با حضور دو شاهد که در آن وضعیت ملک و شماره‌های کنتور قید شده باشد نیز مفید است.
نیاز به کارشناس رسمی دادگستری بیشتر در مواردی مطرح می‌شود که خسارتی به عین ملک وارد شده باشد و نیاز به ارزیابی میزان خسارت باشد یا اینکه در مورد میزان مصرف یا صحت عملکرد کنتور اختلاف نظری بین طرفین وجود داشته باشد که دادگاه برای رفع اختلاف، موضوع را به کارشناس ارجاع دهد.
اگر پیش‌بینی می‌کنید که مستاجر ممکن است میزان بدهی را انکار کند، میتوانید قبل از پرداخت قبوض یا همزمان با آن، از طریق شورای حل اختلاف درخواست تامین دلیل نمایید که در این فرآیند، ممکن است یک کارشناس برای صورت‌برداری از شماره کنتورها و وضعیت آنها تعیین شود. اما این یک اقدام پیشگیرانه است و الزام قانونی برای شروع مطالبه وجه نیست.
رویه قانونی به طور خلاصه:
قبوض را پرداخت کرده و مدارک را جمع‌آوری کنید.
اگر ودیعه‌ای موجود است، با تقدیم دادخواست مطالبه وجه قبوض به دادگاه و ارائه گواهی آن به دایره اجرا، همزمان با تودیع باقیمانده ودیعه، اقدام به کسر مبلغ بدهی از ودیعه نمایید.
اگر ودیعه‌ای نیست یا کافی نیست، دادخواست مطالبه وجه علیه مستاجر در دادگاه یا شورای حل اختلاف مطرح کنید.
استفاده از کارشناس رسمی برای برداشتن شماره کنتور در ابتدای امر الزامی نیست، مگر اینکه اختلاف خاصی وجود داشته باشد یا بخواهید از طریق تامین دلیل اقدام کنید. مستندات اصلی شما، قبوض و رسیدهای پرداخت خواهد بود
