سلام و وقت بخیر 🌷
۱) مرجع شکایت کیفری
برای هر سه عنوان
• تصرف عدوانی
• مزاحمت و ممانعت از حق
• تخریب اموال غیر
«دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع ملک» صلاحیت دارد.
شکایت کیفری همیشه ابتدا در دادسرا مطرح می‌شود؛ دادسرا تحقیقات مقدماتی را انجام می‌دهد و اگر بزه اثبات شود، کیفرخواست صادر و پرونده به «دادگاه کیفری دو» ارسال می‌شود. «شورای حل اختلاف / دادگاه صلح» اساسا در امور کیفری صلاحیت رسیدگی ندارد (به‌جز موارد خاص خیلی خرد که قانون مشخص کرده است).
۲) تفکیک مسیر کیفری و حقوقی
• کیفری = شکایت به دادسرا، هدف «مجازات متصرف» (حبس، جزای نقدی، رفع تصرف، اعاده وضع)
• حقوقی = دادخواست رفع تصرف یا افراز و … به شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی، هدف «استرداد ملک و جبران خسارت»
شما میتوانید هم‌زمان هر دو مسیر را پیش ببرید؛ مانعی ندارد.
۳) نحوه ثبت شکوائیه
۱. مدارک: سند مالکیت یا بنچاق، استشهادیه همسایگان، گزارش کلانتری، عکس/فیلم، نظریه کارشناس (در صورت تخریب)
۲. مراجعه به «دفتر خدمات الکترونیک قضایی» یا سامانه «شکوائیه الکترونیک» (عدل ایران) و انتخاب «تصرف عدوانی / ممانعت از حق / تخریب» در بخش جرایم.
۳. دادسرا پرونده را به دادیار یا بازپرس ارجاع می‌دهد؛ احضار متهم، معاینه محل، ارجاع به کارشناس رسمی و … انجام می‌شود.
۴. در صورت صدور کیفرخواست، پرونده به «دادگاه کیفری دو» ارجاع و حکم صادر می‌شود.
۴) نکته‌های عملی
• قبل از طرح شکایت کیفری، بهتر است ابتدا «گزارش کلانتری» و «تامین دلیل» (بازدید کارشناس دادگستری و تنظیم صورت‌جلسه) بگیرید تا قوت ادله بیشتر شود.
• اگر خطر تخریب فوری یا ادامه مزاحمت وجود دارد، میتوانید از دادسرا «دستور موقت رفع تصرف» بخواهید.
• پیگیری کیفری معمولا طولانی‌تر است؛ در کنار آن حتما دعوای حقوقی رفع تصرف/افراز را هم مطرح کنید تا سریع‌تر به نتیجه قطعی در مورد مالکیت برسید.
جمع‌بندی
برای شکایت کیفری دقیقا به «دادسرای عمومی و انقلاب» حوزه‌ای که ملک در آن واقع است مراجعه نمایید؛ شورای حل اختلاف تنها در دعاوی حقوقی کم‌اهمیت صلاحیت دارد و برای جرایم ذکرشده مرجع رسیدگی نیست. هر زمان سؤال جزئی‌تری (مثل متن شکوائیه، هزینه کارشناسی، یا استراتژی توامان کیفری و حقوقی) داشتید، در خدمتم. موفق باشید.
