سلام وقت بخیر
طبق قانون و عرف ایران، تخلیه چاه فاضلاب جزء تعمیرات اساسی ساختمان است و در حالت عادی هزینه آن بر عهده مالک (موجر) است، مگر اینکه در قرارداد خلافش قید شده باشد یا ثابت شود گرفتگی و مشکل، تقصیر مستاجر بوده است.
مبنای قانونی و عرفی
در قانون مدنی و قانون موجر و مستاجر، تعمیرات به دو دسته «کلی و اساسی» و «جزئی و فرعی» تقسیم میشود؛ هزینه تعمیرات کلی و اساسی بر عهده موجر است و هزینه تعمیرات جزئی بر عهده مستاجر قرار می‌گیرد.
تعمیرات و هزینه‌های مربوط به سیستم فاضلاب، از جمله چاه و لوله‌کشی اصلی، در رویه و نظر مشاوران حقوقی، جزء تعمیرات اساسی ساختمان محسوب میشود و مسئولیت آن با مالک است، مگر اینکه خلاف آن در قرارداد ذکر شده باشد.
تخلیه چاه در اجاره
در مشاوره‌های حقوقی متعدد صراحتا تاکید شده که تخلیه چاه و رفع مشکل فاضلاب، اگر ناشی از قدمت ساختمان و استهلاک عادی باشد، هزینه‌اش بر عهده مالک است.
این موضوع هم با قانون (تعمیرات اساسی با موجر) و هم با عرف رایج بازار مسکن هماهنگ است و معمولا تخلیه چاه جزء وظایف و هزینه‌های مستاجر به حساب نمی‌آید مگر آن‌که به طور مشخص در قولنامه ذکر شده باشد.
استثنا؛ وقتی مستاجر مقصر است
اگر مشخص شود گرفتگی یا پر شدن غیرعادی چاه به دلیل رفتار نادرست مستاجر بوده (مثلا ریختن زباله، مصالح، اشیای نامتعارف در چاه یا استفاده خارج از حد معمول)، در این صورت رویه این است که هزینه بر عهده مستاجر خواهد بود.
در بسیاری از منابع حقوقی و فنی تاکید شده اگر علت مشکل، نقص قدیمی سیستم فاضلاب یا قدمت لوله‌ها و چاه باشد، مالک مسئول است؛ اما اگر علت، استفاده نادرست مستاجر باشد، هزینه به او برمی‌گردد.
با توجه به وضعیت شما
با توجه به اینکه سه سال است در این خانه مستاجر هستید و در قولنامه دست‌نویس، در مورد تخلیه چاه چیزی نوشته نشده، در حالت معمول و از نظر قانون و عرف، هزینه تخلیه چاه باید بر عهده مالک باشد، چون چاه و فاضلاب جزء تاسیسات اصلی ملک است.
اینکه چاه بعد از چند سال استفاده عادی پر شود، معمولا به عنوان استهلاک طبیعی ملک تلقی میشود و نه تقصیر مستاجر، مگر اینکه مالک بتواند خلاف آن را (مثلا استفاده غیرمتعارف یا دفع زباله در چاه) ثابت کند.
