اگر فروشنده مالک واقعی نباشد، حقوق خریدار چگونه حفظ می‌شود؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۳ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

شخص «الف» مالک یک قطعه زمین بوده و شخص «ب» زمین مجاور را داشته است. «الف» در سال ۱۳۸۲ زمین «ب» را طبق قولنامه خریداری کرده، اما ثمن معامله را پسرش «ج» پرداخت کرده است. پس از ازدواج «ج»، «الف» به او اجازه داده در آن زمین خانه بسازد و «ج» نیز با اجازه پدر خانه ساخته و در آن سکونت کرده است.

در سال ۱۴۰۵، «ج» خانه و ملک را به شخص «د» فروخته و «د» تمام ثمن معامله را پرداخت کرده است. «ج» برای پیگیری امور انتقال سند به «د» وکالت داده و اصل قولنامه سال ۱۳۸۲ نیز نزد «ج» بوده است. اکنون «الف» به «د» مراجعه کرده و مدعی شده زمین متعلق به خودش است و «ج» مالک آن نبوده، و از انجام معامله جلوگیری کرده است.

با توجه به اینکه «د» با «ج» مبایعه‌نامه تنظیم کرده، کل ثمن را پرداخته و ملک سال‌ها در تصرف «ج» بوده، آیا صرف ادعای «الف» می‌تواند معامله «د» را بی‌اثر کند یا او باید مالکیت خود را در دادگاه اثبات کند؟ اگر مشخص شود «ج» مالک نبوده، وضعیت معامله «د» چه می‌شود و آیا «د» می‌تواند ثمن و خسارات خود را از «ج» مطالبه کند؟ همچنین «د» برای حفظ حقوق خود در برابر ادعای احتمالی «الف» چه اقدامی باید انجام دهد؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

صرف ادعای پدر معامله را باطل نمی‌کند و او باید مالکیتش را در دادگاه ثابت کند؛ اما اگر ثابت شود فروشنده مالک نبوده، معامله فضولی است و خریدار می‌تواند ثمن و خسارت را از فروشنده مطالبه کند.

این مسیر کلی رسیدگی است، ولی سرنوشت ادعا به اسناد ثبتی و اثبات توافقات خانوادگی بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

اعتبار معامله و حقوق خریدار در مال غیر

صرف ادعای مالکیت از سوی پدر باعث بی‌اثر شدن معامله خریدار نمی‌شود و او حتماً باید ادعای خود را در مراجع قضایی اثبات کند. با این حال اگر در دادگاه ثابت شود که فرزند مالکیتی نداشته و پدر هم قرارداد را تأیید نکند، معامله فضولی خواهد بود و خریدار مالک زمین نمی‌شود. در چنین شرایطی خریدار حق دارد تمام ثمن پرداختی و خسارات قانونی را از فروشنده مطالبه کند. برای حفظ حقوق، خریدار باید اسناد پرداخت، تصرف و قولنامه‌ها را حفظ کرده و وضعیت ثبتی ملک را پیش از هر اقدامی استعلام کند.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

به نظر بنده صرف ادعای «الف» باعث بی‌اثر شدن معامله «د» نمی‌شود و ایشان باید مالکیت خود را در مرجع قضایی اثبات کند. البته اگر در نهایت ثابت شود «ج» مالک نبوده و «الف» نیز معامله را تنفیذ نکند، معامله نسبت به مالک واقعی فضولی محسوب می‌شود و «د» مالک ملک نخواهد شد. در این صورت «د» می‌تواند ثمن پرداختی و در صورت وجود شرایط قانونی، خسارات ناشی از مستحق‌للغیر درآمدن ملک را از «ج» مطالبه کند.

برای حفظ حقوق «د» هم بهتر است کلیه مدارک معامله، رسیدهای پرداخت ثمن، سوابق تصرف و قولنامه سال ۱۳۸۲ حفظ شود و در صورت طرح دعوا از سوی «الف»، دفاع قضایی و حسب مورد درخواست تامین خواسته یا دستور موقت برای جلوگیری از تضییع حقوق «د» مطرح شود.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
اگر «الف» رسما ادعای مالکیت کرده یا احتمال طرح دعوا وجود دارد، بهتر است «د» پیش از هر اقدامی وضعیت ثبتی ملک و سوابق نقل‌وانتقال را بررسی کند و در صورت طرح دعوا، «ج» را نیز در دعوا طرف قرار دهد.
همچنین اگر «د» برای انتقال رسمی سند اقدام کرده و «الف» مانع شده است، بسته به وضعیت سند و سوابق ثبتی، می‌توان دعوای مناسب مانند الزام به تنظیم سند رسمی را علیه اشخاص لازم مطرح کرد؛ اما اگر مالکیت «الف» محرز باشد، صرف دعوای الزام به تنظیم سند علیه «ج» مشکل مالکیت را حل نمی‌کند و باید وضعیت مالک واقعی نیز در دعوا تعیین تکلیف شود.

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
صرف ادعای «الف» کافی نیست و باید مالکیت خود را اثبات کند. اگر مالکیت الف ثابت و معامله ج فضولی باشد، بدون تنفیذ الف معامله نافذ نیست. در این صورت، «د» در صورت بی‌اطلاعی از عدم مالکیت ج، می‌تواند ثمن و غرامات قانونی را از ج مطالبه کند (مواد ۲۴۷، ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی). د نیز باید در صورت طرح دعوا از سوی الف، دفاع کرده و ج را طرف دعوا قرار دهد

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام صرف ادعای پدر مالکیت را ثابت نمیکند

نمایش ۱۹ پاسخ دیگر وکلا
نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

معامله‌ ج و د صحیح میباشد و نسبت به عرصه نیاز به تنفیذ الف دارد .احداث اعیان با اذن الف و توسط ج صورت گرفته پس اعیان متعلق به ج بوده و عرصه‌ متعلق به الف ،چون پرداخت ثمن عرصه‌ توسط ج انجام شده
حال ج باید دادخواست مطالبه ثمن به طرفیت الف مطرح کند
و د در صورت عدم تنفیذ میتواند بابت ثمن وخسارت به ج مراجعه کند

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

صرف ادعای «الف» بدون حکم دادگاه، معامله را بی‌اثر نمی‌کند؛ اما اگر مالکیت «ج» اثبات نشود، «د» حق استرداد ثمن به نرخ روز و خسارت از «ج» را دارد. اقدام فوری «د»: ثبت اظهارنامه و طرح دعوای الزام به تنظیم سند با تامین خواسته.

ملیحه شاهی وند

ملیحه شاهی وند

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳ نظر)

درود و احترام
صرف ادعای شفاهی الف معامله را باطل نمیکند اما چون قولنامه سال۸۲به نام الف است او مالک قانونی غیر رسمی شناخته می شود و معامله ج با د معامله ی فضولی محسوب میگردد
*اگر مالکیت ج احراز نشود و الف معامله را رد کند معامله باطل است در این صورت د مستحق :
۱-استرداد ثمن
۲-غرامات و خسارات
*اقدامات د :
۱-تامین دلیل
۲-دعوای اثبات صحت معامله

اسماعیل کبیری

اسماعیل کبیری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

سلام . اگر واقعا ج مالک نبوده پس اقدام به فروش مال غیر کرده است . از حیث کیفری میتوان به اتهام فروش مال غیر اعلام جرم نمود . از حیث حقوقی تقاضای بطلان معامله به جهت مستحق للغیر درامدن مبیع و مطالبه خسارات و غرامات کرد

محمود رئیسی

محمود رئیسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

با سلام
با توجه به توضیحات شما و با توجه به ابنکه شخص الف به پسرش ج اجازه ساخت خانه را در زمین متعلق خود داده است پس بر اساس قانون الف مالک عرصه و پسرش ج مالک اعیان محسوب خواهد شد حال شخص ج که مالک فقط اعیان بوده است هم عرصه و هم اعیان را انتقال داده است پس معامله فضولی نسبت به عرصه محقق شده است و شخص الف که مالک عرصه است می تواند با توجه به توافقات فیمابین الف و پسرش شخص ج دادخواست حقوقی متناسب اقامه نماید و درخواست بطلان معامله نسبت به عرصه را مطرح نماید مگر اینکه شخص ج که فقط مالک اعیان است اثبات نماید شخص الف که مالک عرصه است معامله فضولی را نسبت به عرصه تنفیذ کرده است
شخص الف که مالک اعیان است باید اعلام و اثبات نماید که پسرش بدون اجازه ایشان عرصه را منتقل کرده است

شخص د که خریدار اخر عرصه و اعیان است مالک محسوب خواهد شد و شخص الف باید دادخواست حقوقی بطلان معامله نسبت به عرصه را مطرح نماید در صورت شکایت امکان دفاع توسط شخص د وجود خواهد داشت

علیرضا مسلمی

علیرضا مسلمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

باتقدیم احترام صرف ادعای الف معامله را از بین نمی‌برد و او باید مالکیتش را در دادگاه ثابت کند. تصرف طولانی ج به‌عنوان مالک، طبق ماده ۳۵ قانون مدنی، به نفع اوست؛ اما اگر الف با قولنامه سال ۸۲ ثابت کند مالک زمین بوده و معامله ج را اجازه ندهد معامله با د نسبت به زمین غیرنافذ می‌شود چون طبق ماده ۲۴۷ معامله مال دیگری بدون اجازه مالک اعتبار کامل ندارد. در این صورت د می‌تواند با استناد به مواد ۲۶۳ و ۳۹۱ قانون مدنی، ثمن پرداختی و خسارت‌های قابل اثبات خود را از ج بگیرد ، پیشنهاد میکنم برای پیگیری موضوع با وکیل هماهنگ باشید ، موفق باشید 💐

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

باید نخست مالکیت الف نسبت به زمین اثبات گردد و کسی که زمین دیگری را فروخته خریدار به دلیل مستحق للغیر بودن مستحق قیمت روز آن است

نسرین عصیانی

نسرین عصیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷۶ نظر)

با توجه به به مبایعه نامه فی مابین الف و ب بیع قطعی هست و در صورت ادعای الف باید این مبایعه نامه باطل شود

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

صرف ادعای «الف» معامله را بی‌اثر نمی‌کند و «د» باید با استناد به قولنامه و تصرف «ج»، دعوای اثبات مالکیت یا الزام به تنظیم سند مطرح کند؛ اگر عدم مالکیت «ج» اثبات شود، «د» می‌تواند ثمن و خسارات را از «ج» مطالبه کند و برای حفظ حقوق خود فورا دادخواست اثبات مالکیت و درخواست دستور موقت علیه «الف» ثبت نماید.

کامران تیموری

کامران تیموری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با سلام.
جواب کلی بر اساس توضیحات شما : بله الف اختیار ابطال معامله را دارد.
جواب تفصیلی: باتوجه به توضیحات شما الف خریدار ملک ب بوده و طرفین قرارداد الف و ب بوده اند و ج فقط پرداخت کننده ثمن بوده(که اگر این مورد در قرارداد قید شده باشد ج می تواند بابت این مورد به الف مراجعه نماید در غیر این صورت اثبات آن امری دشوار می نماید). اگر خریدار، الف باشد پس مالک زمین هم الف بوده و اجازه الف به ساخت خانه توسط ج صرفا اذن در انتفاع محسوب میگردد مگر آنکه ج در رابطه با مالکیت خود با الف قرارداد منعقد نموده باشند. اما در توضیحات شما صحبتی از انتقال مالکیت توسط الف به ج نشده است!! پس الف مالک است و معامله ج با د معامله فضولی بوده و در صورتی که الف آن را تنفیذ ننماید معامله باطل بوده و الف می تواند دادخواست بطلان معامله و خلع ید د از ملک خود را بنماید. د بابت خسارات خود می تواند به ج مراجعه نماید. با توجه به توضیحات شما ج صرفا اذن در انتفاع داشته و مالک اعیان بوده که آن هم نیاز به اثبات دارد.
مستند به مواد ۴۰ تا ۵۴ قانون مدنی در باب حق انتفاع همچنین مواد ۲۴۷ تا ۲۶۳ قانون مدنی در باب معاملات فضولی
جهت تحلیل بهتر و راهنمایی دقیق تر با یک وکیل مشورت نمایید.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
هر شخصی که قولنامه با تاریخ مقدم داشته باشد مالکیت با اوست

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

باسلام کاربر گرامی
اگر الف رسما ادعای مالکیت کرده یا احتمال طرح دعوا وجود دارد، بهتر است د پیش از هر اقدامی وضعیت ثبتی ملک و سوابق نقل‌وانتقال را بررسی کند و در صورت طرح دعوا ج را نیز در دعوا طرف قرار دهد.
همچنین اگر د برای انتقال رسمی سند اقدام کرده و الف مانع شده است، بسته به وضعیت سند و سوابق ثبتی، می‌توان دعوای مناسب مانند الزام به تنظیم سند رسمی را علیه اشخاص لازم مطرح کرد.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
صرف ادعای «الف» معامله را از بین نمی‌برد و اگر مدعی مالکیت است، باید آن را در مرجع قضایی اثبات کند.
اما اگر در نهایت ثابت شود «ج» مالک نبوده و «الف» نیز معامله را اجازه نکرده، معامله «د» نسبت به ملک با مشکل جدی مواجه می‌شود و «د» می‌تواند برای استرداد ثمن و مطالبه خسارات قانونی به «ج» مراجعه کند؛ به‌خصوص اگر «د» هنگام معامله از موضوع بی‌اطلاع بوده باشد.
تصرف طولانی «ج» و وجود قولنامه سال ۱۳۸۲ می‌تواند در اثبات وضعیت مالکیت مؤثر باشد، ولی به‌تنهایی مالکیت قطعی ایجاد نمی‌کند.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام
صرف ادعای الف موجب بی‌اعتباری معامله د نمی‌شود و مالکیت وی باید با دلیل و از طریق مرجع قضایی اثبات شود.
اگر در دادگاه ثابت شود «ج» مالک نبوده، معامله نسبت به ملک معامله فضولی محسوب شده و اعتبار آن منوط به تنفیذ مالک واقعی است. در صورت رد معامله توسط مالک، «د» می‌تواند در صورت جهل به عدم مالکیت فروشنده، ثمن پرداختی و غرامات و خسارات مقرر قانونی را از «ج» مطالبه کند.
برای حفظ حقوق «د»، طرح دعوای اثبات مالکیت حسب وضعیت ثبتی ملک و هم‌زمان دفاع در برابر ادعای مالکیت «الف» و ارائه مبایعه‌نامه، سوابق تصرف و پرداخت ثمن است.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

کاربر محترم
معامله ج با د فضولی بوده و الف با قراردایکه دارد باید ابتدا اثبات مالکیت مطرح و بعد از صدور رای معامله فی‌مابین ج و د را رد کنه د برای ثمن و غرامات به ج حق رجوع دارد البته در صورت عدم اطلاع

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

ادعای الف معامله را باطل نمی کند و او باید در دادگاه مالکیت خود را اثبات کند. اگر ثابت شود ج مالک نبوده معامله فضولی و باطل است. د می تواند ثمن روز و کلیه خسارات را از ج مطالبه کند. د باید دادخواست اثبات مالکیت یا تنفیذ مبایعه نامه ثبت کند و با استناد به تصرفات طولانی و پرداخت ثمن از حقوق خود دفاع نماید.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

صرف ادعای «الف» موجب بی‌اعتباری معامله نیست و وی باید مالکیت خود را اثبات کند. در صورت اثبات مالکیت «الف» و عدم مالکیت «ج»، معامله «د» فضولی و غیرنافذ بوده و در صورت رد مالک، «د» می‌تواند ثمن و خسارات قانونی را از «ج» مطالبه کند.
«د» باید مبایعه‌نامه، رسید پرداخت ثمن و سایر ادله را حفظ و در صورت طرح دعوا، حقوق خود را نسبت به «ج» مطالبه نماید.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

صرف ادعای «الف» معامله «د» را خودبه‌خود بی‌اثر نمی‌کند. اگر «الف» مدعی مالکیت است، باید در مرجع قضایی آن را اثبات کند؛ البته اگر مالکیت او با دلیل معتبر ثابت شود، وضعیت معامله «د» متفاوت خواهد شد.
در فرضی که گفتید، نکته کلیدی این است که قولنامه سال ۱۳۸۲ به نام «الف» بوده و ثمن آن را «ج» پرداخت کرده است. صرف پرداخت ثمن توسط «ج» لزوما به معنای مالک شدن «ج» نیست؛ باید بررسی شود پرداخت وجه از طرف «ج» به چه عنوانی بوده: به‌عنوان وکیل/نماینده پدر، هبه به پدر، یا اینکه واقعا معامله برای خود «ج» انجام شده است. همچنین اجازه ساخت بنا و تصرف طولانی‌مدت «ج» به‌تنهایی اثبات قطعی مالکیت او نیست، هرچند می‌تواند قرینه مهمی باشد.

شهاب الدین آقاجری

شهاب الدین آقاجری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام و عرض ادب

صرف اینکه «الف» الان ادعا کند زمین متعلق به اوست، به‌تنهایی معامله را از بین نمی‌برد. از طرف دیگر، اینکه پول خرید زمین را «ج» داده و سال‌ها هم در آن تصرف داشته و ساختمان ساخته، به‌تنهایی مالکیت او را ثابت نمی‌کند. اول باید مشخص شود قولنامه سال ۱۳۸۲ به نام چه کسی تنظیم شده و آیا بعدا «الف» زمین را به «ج» منتقل کرده یا اجازه فروش آن را به او داده است.

اگر مشخص شود خریدار واقعی زمین «الف» بوده و «ج» مالک نبوده و اجازه فروش هم نداشته، معامله «ج» با «د» فضولی محسوب می‌شود و اعتبار آن بستگی به تایید مالک دارد. اگر «الف» معامله را رد کند، «د» نمی‌تواند فقط به استناد مبایعه‌نامه‌ای که با «ج» دارد، او را مجبور به انتقال سند کند.

در این حالت «د» حق دارد پولی را که پرداخت کرده از «ج» پس بگیرد و اگر موقع معامله نمی‌دانسته ملک متعلق به دیگری است، می‌تواند خسارت ناشی از مستحق‌للغیر درآمدن ملک و کاهش ارزش پول پرداختی را هم مطالبه کند.

بهتر است فعلا همه مدارک، مخصوصا قولنامه سال ۱۳۸۲، مبایعه‌نامه جدید، رسیدهای پرداخت ثمن، وکالت‌نامه و مدارک مربوط به تصرف و ساخت‌وساز «ج» بررسی شود و وضعیت ثبتی زمین هم مشخص گردد. بعد از آن معلوم می‌شود که باید برای انتقال سند اقدام کرد یا برای پس گرفتن ثمن و خسارات.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید