آیا نقض حکم قانونی به طریق اولی موجب مجازات می‌شود؟

پرسیده شده ۳ ماه پیش۵۳ پاسخ ثبت شده

اگر فعلی به طریق اولی ناقض حکمِ یک ماده قانونی باشد، اما آن فعل مجازات صریح و مستقلی در قانون نداشته باشد، آیا می‌توان مجازاتِ همان ماده را بر آن فعل اعمال کرد؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

به دلیل اصل قانونی بودن جرم و مجازات، تفسیر مضیق قوانین کیفری و ممنوعیت قیاس، نمی‌توان با استدلال به طریق اولی مجازات یک ماده را به فعل دیگری که نص صریح ندارد تعمیم داد.

این یک قاعده کلی و بنیادین است، اما در پرونده واقعی تطبیق دقیق عنوان اتهامی با عبارات خود قانون تعیین‌کننده است.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

ممنوعیت تسری مجازات به طریق اولی در امور کیفری

در حقوق کیفری برای مجازات هر رفتاری باید نص صریح قانونی و جرم‌انگاری مستقل وجود داشته باشد. دادگاه‌ها بر پایه اصول قانونی بودن جرم و مجازات، تفسیر مضیق و تفسیر به نفع متهم اجازه ندارند از راه قیاس یا استدلال به طریق اولی، مجازات مقرر در یک ماده را به رفتار دیگری تسری دهند. تنها در صورتی مجازات ممکن است که رفتار دقیقاً در همان عنوان قانونی بگنجد یا قانون‌گذار صراحتاً آن را جرم شناخته باشد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۵۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
امیر مهدی‌زاده

امیر مهدی‌زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود بر شما؛
خیر. در حقوق کیفری ایران، صرف نقض حکم قانونی «به طریق اولی» موجب امکان مجازات نیست. مطابق اصل ۳۶ قانون اساسی، مواد ۲ و ۱۲ قانون مجازات اسلامی و اصل قانونی بودن جرم و مجازات، جرم و مجازات باید به موجب قانون و با نص صریح تعیین شده باشد. همچنین به موجب ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی و اصل تفسیر مضیق قوانین کیفری، قیاس و استدلال به طریق اولی برای توسعه قلمرو جرم یا تسری مجازات ممنوع است؛ مگر آنکه قانونگذار همان رفتار را مستقلا جرم‌انگاری کرده باشد. بنابراین پاسخ این پرسش، غالبا به تحلیل دقیق عنوان اتهامی، عناصر قانونی جرم و رویه قضایی مرتبط بستگی دارد و بدون بررسی مصداق، نمی‌توان مجازات مقرر در ماده دیگری را تسری داد.

آیلین عظیمی

آیلین عظیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۹۳ نظر)

خیر، نمی‌توان مجازات یک ماده را بر فعلی که به طریق اولی ناقض آن ماده است اما مجازات مستقلی ندارد، اعمال کرد، زیرا اصل قانونی بودن جرائم و مجازات‌ها (ماده ۲ قانون مجازات) اجازه توسعه مجازات به موارد مشابه را نمی‌دهد، مگر اینکه قانون به صراحت حکم به قیاس یا توسعه داده باشد (که در حقوق کیفری ایران ممنوع است). در چنین مواردی، اگر فعلی جرم انگاری نشده، قابل مجازات نیست.

مریم شمسی

مریم شمسی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام با توجه به اصل تفسیر مضیق قوانین کیفری و اصل قانونی بودن جرم و مجازات خیر ماده ۲ قانون مجازات اسلامی و اصل برائت مطالعه شود مگر اینکه در خود آن قانون برای آن فعل مجازات یا ترتیباتی در نظر گرفته شده باشد که قابل دفاع نباشد.

محسن پورعلی

محسن پورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۳۶ نظر)

تحلیل و تفسیر قانون، در صلاحیت حقوقدان است و به صرف قیاس آن هم در امور جزایی، نمیتوان دامنه مسئولیت کیفری را توسعه داد. صراحت قانون کیفری ما عملی را در که در قوانین جرم انگاری شده جرم میداند

نمایش ۴۹ پاسخ دیگر وکلا
سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی با توجه به تفسیر مضیق قوانین کیفری خیر

سارا علیپور

سارا علیپور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۱۴۷ نظر)

سلام وقت بخیر
خیر علی الاصول اینگونه نمیباشد

صبا صمدی حکاک

صبا صمدی حکاک

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام و درود
خیر نمی توان مجازات یک ماده را برای عملی که خود مجازات مستقل در قانون ندارد اعمال نمود.

محسن رئیس پور

محسن رئیس پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

خیر از قیاس به عنوان ادله استنباط احکام نمیتوان استفاده نمود

حانیه محمدیان

حانیه محمدیان

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

درود
اصولا خیر. برای عملی که طبق نص صریح قانون جرم نیست، نمی‌توان اعمال مجازات نمود. موفق باشید

فرح ناز سنگپور زنجانی

فرح ناز سنگپور زنجانی

کارشناس حقوقی

با احترام
خیر فعلی که مختص آن در قانون مجازاتی تعیین نشده است در واقع جرم انگاری نشده است

لیلا تاجیک

لیلا تاجیک

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴۷ نظر)

خیر؛ برایرفعلی که مستقلا درقانون بطور نص صریح جرم انگاری نشده باشد نمیتوانید بهدایم فعل جهت مجازات استناد نمایید.

مهتاب صابری نیا

مهتاب صابری نیا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۲ نظر)

درود اگر برای آن عمل مجازاتی در قانون تعیین نشده نمیتوان کاری کرد

محمدمهدی معصومی

محمدمهدی معصومی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۸ نظر)

سلام
خیر. در حقوق کیفری، اصل قانونی بودن جرائم و مجازات‌ها حاکم است و نمی‌توان صرفا با استناد به مفهوم «طریق اولی» یا قیاس، برای رفتاری که قانون‌گذار مجازات صریحی تعیین نکرده، مجازات مقرر در ماده دیگری را اعمال کرد؛ مگر آنکه قانون چنین حکمی را به‌صراحت پیش‌بینی کرده باشد.
بدیهی است اظهارنظر نهایی منوط به بررسی اسناد و مدارک پرونده توسط وکیل است.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

باسلاماگر فعلی به طریق اولی از فعل مذکور در یک ماده قانونی قبیح‌تر یا ناقض‌تر باشد، اما قانونگذار برای آن عنوان مجرمانه و مجازات مستقلی پیش‌بینی نکرده باشد، قاضی نمی‌تواند با قیاس یا استدلال "به طریق اولی" مجازات همان ماده را بر آن فعل اعمال کند.

امید یوسفی

امید یوسفی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۷ نظر)

سلام
در صورتیکه صراحتا برای آن فعل عنوان مجرمانه ای در قانون پیش بینی نشده باشد قاضی با توجه به اصل برائت و تفسیر به نفع متهم حق تفسیر موسع قانون را ندارد.

زینب شارعی

زینب شارعی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

خیر. در حقوق کیفری ایران به دلیل اصل قانونی بودن جرم و مجازات، نمی‌توان به استناد قیاس یا «طریق اولی» برای رفتاری که قانون صریحا برای آن جرم و مجازات تعیین نکرده است، مجازات مقرر در ماده دیگری را اعمال کرد.
اصل بر این است که هیچ فعل یا ترک فعلی جرم نیست و هیچ مجازاتی اعمال نمی‌شود مگر به موجب قانون. بنابراین اگر قانون برای آن رفتار عنوان مجرمانه مستقلی پیش‌بینی نکرده باشد، دادگاه نمی‌تواند صرفا به این استدلال که آن رفتار «به طریق اولی» مشمول حکم است، مجازات همان ماده را اعمال کند. تنها در صورتی امکان مجازات وجود دارد که رفتار با تفسیر قانونی در چارچوب همان عنوان مجرمانه مندرج در قانون قرار گیرد، نه از طریق قیاس.

سیده زهرا موسوی

سیده زهرا موسوی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۷۰ نظر)

باسلام
با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات و همچنین اصل برائت ، اعمال مجازات بدون نص صریح قانون ممکن نیست.

فرزانه ادیبی

فرزانه ادیبی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۰(۱ نظر)

خیر؛ در حقوق کیفری، حتی اگر رفتاری به طریق اولی با فلسفه یک ماده مغایر باشد، بدون نص صریح نمی‌توان مجازات آن ماده را تسری داد. اصل قانونی‌بودن جرم و مجازات و تفسیر مضیق قوانین کیفری، قیاس به زیان متهم را ممنوع می‌کند. بنابراین تا زمانی که قانون‌گذار آن رفتار را مستقلا جرم‌انگاری نکرده باشد، اعمال مجازات ممکن نیست.

نادیا متقی

نادیا متقی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

خیر. در حقوق کیفری نمی‌توان صرفا به طریق اولی یا قیاس، مجازات یک ماده را به فعلی که قانون برای آن مجازات مستقلی پیش‌بینی نکرده است، تسری داد. این امر با اصل قانونی بودن جرائم و مجازات‌ها مغایر است

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام وقت بخیر
اگر برای عملی جرم انگاری نشده باشد نمی توان بابت عمل مجرمانه پیگیری نمود

مهناز کیوان بهاری

مهناز کیوان بهاری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۵ نظر)

وقت بخیر ،
خیر تا برای جرمی قانونگذار جرم انگاری نکرده باشد قاضی ننیتواند مجازاتی برای آن تعیین کند حتی اگر از جرائم مذکور در ماده قبیح تر باشد.

هانی ایمانی

هانی ایمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۸ نظر)

عرض سلام
باید برای هر رفتاری جرم انگاری شود. اصل بر تفسیر مضیق قوانین و تفسیر به نفع متهم است.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

سلام علیکم
استدلال به طریق اولی نمی‌تواند جایگزین نص قانونی در جرم‌انگاری یا تعیین مجازات شود و دادگاه نمی‌تواند بر این اساس، فرد را به مجازات آن ماده محکوم کند.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۲ نظر)

سلام و احترام؛
اصل بر تفسیر مضیق قوانین و تفسیر به نفع متهم است. لذا در پاسخ شما باید بگویم خیر.

حسین مظاهری تهرانی

حسین مظاهری تهرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۸۳ نظر)

با سلام
با عنایت به اصول قانونی بودن جرم و مجازات و تفسیر مضیق قوانین کیفری پاسخ منفی می باشد.

فرشته نوری

فرشته نوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۴۱ نظر)

با سلام،ما اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها را داریم و تفسیر قوانین کیفری مضیق است لذا پاسخ منفی است.

محمود رئیسی

محمود رئیسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

سلام
بله با توجه به توضیحات شما ، در صورت اثبات جرم امکان صدور حکم مجازات وجود خواهد داشت بر اساس قانون برای اثبات هر جرمی. ، باید شرایط تحقق آن جرم که در قانون ذکر شده است محقق گردد

مجتبی نصیری نیا

مجتبی نصیری نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷ نظر)

طبق اصل قانونی بودن، جرم و مجازات نیازمند تصریح در قانون است و تفسیر موسع ممنوع است لذا بعضی از جرایم حدی هستند که در قانون به آن اشاره نشده است اما مجازات شرعی دارند و دادگاه ها حکم به مجازات شرعی می‌دهند.

سعید بزرگی کازرونی

سعید بزرگی کازرونی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴۷ نظر)

با سلام
بر اساس اصل قانونی بودن جرم و مجازات، شما نمی‌تونید برای فعلی که در قانون صریحا مجازاتی تعیین نشده، مجازات یک ماده دیگه رو اعمال کنید؛ حتی اگر اون فعل شدیدتر از موضوع اون ماده باشه. در حقوق کیفری، تفسیر باید به نفع متهم باشه و از تفسیر موسع دوری بشه. مگر اینکه قانون‌گذار راه دیگه‌ای رو باز گذاشته باشه.

امیر محمد کریمی

امیر محمد کریمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۲۸ نظر)

برای مجازات هر فعلی باید صراحتا در قانون تعیین مجازات گردیده باشد در غیر این صورت قابل مجازات نمی‌باشد

سعید قیطانی

سعید قیطانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۴۱ نظر)

سلام
سوال به صورت کلی مطرح شده است
مساله مورد نظر را با جزئیات و به طور مصداقی مطرح کنید

شادی علی پور

شادی علی پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳ نظر)

سلام، اصولا چنانچه رفتار مورد نظر جرم انگاری نشده باشد دادگاه نمی تواند موضوع را به موارد مشابه تسری بدهد.

عباس باغبان زاده

عباس باغبان زاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴۷ نظر)

سلام ~
به استناد اصل قانونی بودن جرم و مجازات ها، برای مجازات یک رفتار باید جرم انگاری شده باشد.
اصل بر تفسیر موسع قوانین است نه تفسیر مضیق.

زهرا بانی رشید

زهرا بانی رشید

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹ نظر)

با احترام وقتی برای فعلی عنوان مجرمانه تعریف نشده باشد خیر مجازاتی ندارد

مینا مشایخی کرهرودی

مینا مشایخی کرهرودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۶ نظر)

خیر با توجه به اصل بر تفسیر مضیق قوانین و تفسیر به نفع متهم و عنایت به اصول قانونی بودن جرم و مجازات نمی توان

آسیه فتاحی امیردهی

آسیه فتاحی امیردهی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲٬۸۲۹ نظر)

با سلام
خیر در حقوق کیفری ایران اصل قانونی بودن جرم و مجازات و تفسیر مضیق حاکم است و «به طریق اولی» و قیاس برای تسری مجازات به فعل فاقد نص مجاز نیست
اگر آن فعل عنوان مجرمانه دیگری با نص مستقل داشته باشد همان عنوان اعمال می‌شود وگرنه نهایتا می‌تواند تخلف انضباطی یا موجب مسئولیت مدنی باشد نه مجازات کیفری همان ماده

منا خسروی

منا خسروی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

با سلام؛
چنانچه جرم انگاری نشده باشد خیر امکان این موضوع وجود ندارد

حسین حاجی زاده

حسین حاجی زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۵۸۵ نظر)

سلام خیر

در امور کیفری به دلیل اصل قانونی بودن جرم و مجازات و ممنوعیت قیاس نمی‌توان مجازات یک ماده را با استدلال طریق اولی به فعل دیگری تسری داد

فقط اگر رفتار موردنظر با تفسیر دقیق در همان عنوان مجرمانه بگنجد یا قانون صریحا آن را جرم شناخته باشد مجازات ممکن است اعمال شود

در صورت ابهام نیز تفسیر باید به نفع متهم باشد

حدیث اکبرزاده

حدیث اکبرزاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات چنانچه برای رفتاری جرم انگاری نشده باشد نمیتوان به موارد مشابه تسری داد.

محمد اکبری

محمد اکبری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۵۸ نظر)

خیر، اصل بر تفسیر مضیق و قانونی بودن جرم و مجازات است؛ یعنی اگر فعلی فقط به طریق اولی با حکم یک ماده ناسازگار باشد، اما برای همان فعل عنوان مجرمانه یا مجازات صریح و مستقل در قانون نیامده باشد، نمی‌شود مجازات همان ماده را به‌طور قیاسی بر آن تحمیل کرد.
استثنا فقط جایی است که قانون‌گذار با عبارت‌های عام یا موسع، همان رفتار را در شمول ماده قرار داده باشد، نه صرفا به‌خاطر شباهت یا قیاس.

خلاصه: بدون نص صریح، مجازات یک ماده را نمی‌شود به فعل مشابه ولی منصوص‌نبودن تعمیم داد.

حامد صادقیان مهر

حامد صادقیان مهر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۲ نظر)

با سلام

در امور کیفری اصل بر تفسیر مضیق است و با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات ، تفسیر موسع و قیاس ممنوع است .

پس جواب سوال خیر است .

زهرا رفیعی

زهرا رفیعی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۲ نظر)

خیر. در حقوق کیفری ایران، پاسخ منفی است.

اصل قانونی بودن جرم و مجازات (اصل ۳۶ قانون اساسی، ماده ۲ قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۲ قانون مجازات اسلامی) اقتضا می‌کند که هیچ فعل یا ترک فعلی جرم نیست و هیچ مجازاتی قابل اعمال نیست، مگر اینکه قانون صریحا آن را جرم و برای آن مجازات تعیین کرده باشد

بنابراین اگر:

فعلی از نظر منطقی یا به طریق اولی از رفتار جرم‌انگاری‌شده شدیدتر یا مشابه‌تر باشد،
اما قانون برای آن فعل جرم و مجازات مستقلی پیش‌بینی نکرده باشد،

دادگاه حق ندارد با قیاس یا استدلال به طریق اولی، مجازات ماده قانونی را به آن فعل تسری دهد.

این ممنوعیت ناشی از اصل منع قیاس در امور کیفری است. بر خلاف حقوق مدنی که گاهی قیاس یا مفهوم موافق قابل استناد است، در حقوق کیفری تفسیر باید مضیق و به نفع متهم باشد.

برای مثال، اگر قانونی فقط «الف» را جرم بداند، دادگاه نمی‌تواند بگوید چون «ب» از «الف» بدتر است، پس مجازات «الف» را برای «ب» نیز اعمال می‌کنم، مگر اینکه قانون‌گذار خود «ب» را نیز جرم‌انگاری کرده باشد.

ا

بهنام رفیعی ساران

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام
نکته اساسی جرم انگاری شدن فعل ارتکابی می باشد چنانچه فعل مزبور مستقلا جرم انگاری شده با منطبق با تعریف قانونی هر یک از جرایم باشد مشمول مجازات است در غیر اینصورت مجازاتی نخواهد داشت

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
اگر ماده‌ای فقط یک رفتار مشخص را جرم‌انگاری کرده باشد، نمی‌توان با قیاس یا به طریق اولی رفتار دیگری را مشمول همان مجازات دانست. اما اگر رفتار جدید دقیقا تحت عنوان قانونی دیگری قرار گیرد، ممکن است از آن عنوان مجرمانه تعقیب شود.
مبنای اصلی این موضوع، اصل ۳۶ قانون اساسی و ماده ۲ قانون مجازات اسلامی درباره لزوم تصریح قانونی جرم و مجازات است. در حقوق کیفری، برخلاف برخی حوزه‌های حقوقی، قیاس برای ایجاد جرم یا تشدید مجازات پذیرفته نیست.

محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

سلام
خیر.
به‌سبب اصل قانونی بودن جرم و مجازات، تا وقتی برای آن فعل نص صریح قانونی وجود نداشته باشد، نمی‌توان مجازات ماده را به آن تسری داد؛ چون قیاس و تفسیر موسع به ضرر متهم در حقوق کیفری ممنوع است.

علی دریانی

علی دریانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۳ نظر)

درود
هر فعل یا ترک فعلی که مجازات تعیین شده است جرم میباشد.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

قبح عقاب بلا بیان یعنی انکه برای فعلی مجازاتی تعیین نشده باشد.در این فرض چنانچه فعلی از شخصی سر زند که برای ان در قانون مجازاتی تعیین نشده باشد،پس جرم نمی باشد

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۲ نظر)

با سلام کاربر گرامی
مطلقا خیر
در حقوق کیفری اعمال مجازات بدون نص صریح قانونی ممنوع است.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

خیر، مگر با استناد به ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی (قاعده "توسعه کیفی") که فقط در صورتی جایز است که:

· فعل، به مراتب قوی‌تر از فعل مشمول حکم باشد.
· نوع مجازات (حد، قصاص، تعزیر) با حکم اصلی مطابقت داشته باشد.

نکته: در تعزیرات، دادرس نمی‌تواند برای فعل غیرمشخص، مجازات وضع کند مگر با تصریح قانونی.

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

خیر. قیاس به طریق اولی در تعیین جرم و مجازات کیفری پذیرفته نیست؛ اصل قانونی بودن جرم و مجازات ایجاب می‌کند که رفتار دقیقا تحت عنوان مجرمانه و مجازات مقرر در قانون قرار گیرد. بنابراین اگر فعلی حتی شدیدتر یا به طریق اولی ناقض حکم یک ماده باشد، ولی مجازات صریحی برای آن پیش‌بینی نشده باشد، نمی‌توان مجازات آن ماده را با قیاس بر فعل جدید اعمال کرد؛ مگر اینکه رفتار تحت عنوان مجرمانه دیگری که قانونا مجازات دارد قابل انطباق باشد.

اکبر کولیوند

اکبر کولیوند

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام، در حقوق کیفری اصل بر قانونی بودن جرم و مجازات است؛ بنابراین دادگاه نمی‌تواند صرفا با قیاس یا استدلال به طریق اولی، مجازات یک جرم را به فعل دیگری که قانون صراحتا جرم‌انگاری نکرده تسری دهد. در امور کیفری تفسیر قوانین باید مضیق و به نفع متهم باشد و تنها رفتاری قابل مجازات است که قانون برای آن جرم و مجازات تعیین کرده باشد.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

خیر. در امور کیفری نمی‌توان صرفا با استدلال «به طریق اولی» مجازات مقرر برای یک ماده را به فعل دیگری که قانون برای آن مجازات مستقلی تعیین نکرده تسری داد. مطابق اصل ۳۶ و ۱۶۹ قانون اساسی و ماده ۲ قانون مجازات اسلامی، جرم و مجازات باید مستند به نص قانونی باشد و تفسیر موسع یا قیاس به زیان متهم ممنوع است. بنابراین تا زمانی که رفتار موردنظر تحت عنوان مجرمانه مشخص و دارای مجازات قانونی قرار نگیرد، نمی‌توان مجازات مقرر برای جرم دیگری را بر آن اعمال کرد.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

خیر نمی توان اصل ۳۶ قانون اساسی و ماده ۲ قانون مجازات اسلامی مانع است قیاس اولویت در امور کیفری پذیرفته نیست فقط اگر خود فعل مجازات صریح داشته باشد

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید