سلام وقت بخیر🌿
خلاصۀ پاسخ این است که «پروندۀ قبلی شما» مانع قانونی برای شهادت شما در پروندۀ همکار نیست؛ اما چند نکته حقوقی و عملی را حتما در نظر بگیرید تا هم شهادت‌تان معتبر بماند و هم برای خودتان دردسر تازه ایجاد نکنید.
─────────────────────────
۱) شرایط قانونی شاهد در دعاوی کارگری
─────────────────────────
مطابق مواد ۲۳۱ و ۲۳۲ قانون آیین دادرسی مدنی و مادۀ ۱۷۷ آیین‌نامه دادرسی کار:
• شاهد باید بالغ، عاقل، غیرمحجور و «بی‌نفع مستقیم» در دعوا باشد.
• «نفع مستقیم» یعنی نتیجه‌ی دادگاه، نفع مالی یا حقوقی بلاواسطه برای شاهد ایجاد کند.
• داشتن سابقۀ خصومت یا دعوای قبلی با خوانده، شما را از شهادت محروم نمی‌کند؛ فقط ممکن است ارزش و وزن شهادت را برای هیات تشخیص/حل‌اختلاف پایین بیاورد.
بنابراین از لحاظ قانونی، پرونده قبلی شما مانع شهادت نیست؛ زیرا نفع شما در دعوای فعلی «مستقیم» نیست (پول به حساب شما نمی‌آید).
─────────────────────────
۲) آیا «قسم خوردن کارفرما» در پرونده قبلی معارض است؟
─────────────────────────
خیر؛ در آن پرونده:
۱. شما خواهان بودید.
۲. کارفرما برای رهایی از دین «قسامه» یا «سوگند» خورد.
۳. دادگاه به دلیل ادای سوگند، دعوای شما را مختومه کرد.
این‌که کارفرما قسم خورده «همۀ تعهداتش را پرداخته» فقط نسبت به دعوای شما حجیت دارد. شکایت همکار شما موضوع مستقل با دلیلی مستقل است. شما در دادگاه خودتان سوگند نخوردید و تعارضی متوجه شما نیست.
─────────────────────────
۳) چه شهادتی بدهید که بی‌خطر باشد؟
─────────────────────────
۱) فقط وقایع «مستند و مشهود شخصی» را بگویید:
• روزهایی که همکار را سر کار دیده‌اید،
• ساعت کار حدودی،
• نوع کار (تعمیر دستگاه، مونتاژ، …)،
• پرداخت یا عدم پرداخت مزد در حضور شما.
۲) از بیان «نتیجه‌گیری‌ها» یا «شنیده‌ها» خودداری کنید؛ مثلا نگویید «می‌دانم که کارفرما حقوقش را نداده» مگر خودتان دیده‌اید یا سندی دارید.
۳) در صورت سؤال قاضی درباره دعوای قبلی خودتان، حقیقت را بگویید: «بله؛ من طرح دعوا کردم، ایشان سوگند خورد و پرونده بسته شد.»
۴) اگر احساس می‌کنید همچنان از کارفرما طلب دارید، ابتدا دادخواست اعادۀ دادرسی یا جلب نظر مجدد ندهید—چون سوگند، رای را قطعی کرده است و باز کردن دوباره‌ها بسیار بعید است. پس شهادت شما ضرورتی برای پرونده خودتان ایجاد نمی‌کند.
─────────────────────────
۴) چه خطر احتمالی وجود دارد؟
─────────────────────────
• «اتهام شهادت خلاف واقع یا کذب» (ماده ۶۵۰ قانون تعزیرات) اگر عمدا واقعیت را تحریف کنید. مجازاتش تا دو سال حبس یا جریمه است. بنابراین صادقانه و محدود شهادت دهید.
• کارفرما ممکن است به هیات بگوید «شاهد خصومت شخصی دارد»؛ در این صورت هیات ارزش شهادت را پایین می‌آورد ولی برای شما جرم یا مسئولیت مدنی ایجاد نمی‌کند.
• فقط در صورتی که حرف‌های شما با نامه «سوابق بیمه» یا «لیست حضور و غیاب» در تناقض کامل باشد، ممکن است هیات موضوع را به دادسرای کارگران ارجاع دهد؛ بنابراین قبل از حضور، مدارک‌تان را تطبیق دهید.
─────────────────────────
۵) جمع‌بندی
─────────────────────────
۱. مانع قانونی برای شهادت شما وجود ندارد؛ خصومت قبلی صرفا از اعتبار شهادت می‌کاهد.
۲. سوگند کارفرما فقط دعوای مالی شما را ختم کرده است و تاثیری بر دعوای جدید همکارتان ندارد.
۳. صادقانه، دقیق و فقط در حدود مشاهدات شخصی شهادت بدهید؛ بزرگ‌نمایی یا نتیجه‌گیری نکنید تا متهم به شهادت کذب نشوید.
۴. احتمال اخذ «حکم به ضرر» شما وجود ندارد؛ مگر این‌که شهادت خلاف واقع نسبت بدهید.
موفق باشید 🌸
