آیا موجر می‌تواند برای اشتغال فرزندش حکم تخلیه سرقفلی بگیرد؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۳ پاسخ ثبت شده

سلام. آیا امکان دارد موجر بعد از فوت صاحب سرقفلی، از طریق دادگاه به دلیل نیاز شخصی حکم تخلیه بگیرد تا پسرش در مغازه فعالیت کند؟ قرارداد سرقفلی طبق قانون سال ۱۳۵۶ منعقد شده است. لطفاً بفرمایید در این شرایط چه اقدامی باید انجام شود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

فوت صاحب سرقفلی موجب تخلیه نیست و حق کسب‌و‌پیشه به ورثه می‌رسد؛ همچنین نیاز شخصی اصولاً برای خود موجر است، هرچند برخی قضات ممکن است آن را به فرزند نیز تسری دهند و در صورت پذیرش دادگاه، حق کسب‌و‌پیشه باید پرداخت شود.

این قاعده کلی است و نتیجه پرونده شما به نحوه تفسیر دادگاه از مفهوم نیاز شخصی موجر و مدارک ارائه‌شده بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

تخلیه سرقفلی برای اشتغال فرزند موجر

با فوت مستأجر، حق کسب‌و‌پیشه به ورثه او منتقل می‌شود و قرارداد به این دلیل فسخ نمی‌گردد. طبق قانون سال ۱۳۵۶، تخلیه به دلیل نیاز شخصی اصولاً فقط برای خود شخص موجر تعریف شده و شامل اشتغال فرزندان او نمی‌شود. با این حال، در رویه قضایی اختلاف نظر وجود دارد و تصمیم‌گیری نهایی درباره تسری نیاز به فرزند بر عهده قاضی رسیدگی‌کننده است. چنانچه دادگاه در نهایت حکم تخلیه به جهت نیاز شخصی صادر کند، مالک ملزم به پرداخت کامل حق کسب‌و‌پیشه به ورثه خواهد بود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
سیما حشمتی

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۳ نظر)

با سلام
فوت صاحب سرقفلی به‌خودی‌خود موجب تخلیه نیست و حق کسب‌وپیشه به ورثه منتقل می‌شود.
در قرارداد مشمول قانون ۱۳۵۶، تخلیه به علت نیاز شخصی فقط با احراز شرایط ماده ۱۵ امکان‌پذیر است و در صورت صدور حکم، حق کسب‌وپیشه باید تعیین و پرداخت شود.
بند ۲ ماده ۱۵ نیاز شخص موجر رو گفته نه فرزندان

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

کاربر محترم
نیاز شخصی را قانونگذار برای خود موجر در نظر گرفته اینکه برای پسرش بخواهد به عنوان نیاز سخصی موجر شناخته نمی شود

الهام موسوی

الهام موسوی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام
حق سرقفلی از جمله حقوقی است که به اشخاص به ارث می رسد بنابراین در این حالت فوت باعث از بین رفتن حق سرقفلی نمیگردد.
مطابق قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶هرگاه موجر نیاز شخصی خود را ثابت کند با رعایت شروط قانونی ،امکان انتقال حق سرقفلی به مالک وجود دارد.
تفسیر نیاز شخصی براینکه شامل فرزندان موجر نیز میگردد با قاضی رسیدگی کننده هست و در این خصوص آرای متفاوتی وجود دارد.

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

حق سرقفلی با فوت به ارث می‌رسد

نمایش ۱۹ پاسخ دیگر وکلا
مهرداد رحیمی

مهرداد رحیمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۵ نظر)

اگر قرارداد مشمول قانون ۱۳۵۶ باشد، موجر در موارد ماده ۱۵ می‌تواند تخلیه بخواهد. نیاز شخصی موجر برای کسب‌وکار می‌تواند موجب تخلیه شود. اما صرف نیاز پسر موجر برای کسب‌وکار، به‌تنهایی معمولا مجوز تخلیه نیست؛ بند مربوط به اولاد در ماده ۱۵ ناظر به سکونت است. در صورت صدور حکم تخلیه، حق کسب‌وپیشه و تجارت مستاجر باید تعیین و پرداخت شود.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، در سرقفلی‌های مشمول قانون ۱۳۵۶، موجر می‌تواند در صورت نیاز شخصی خود یا فرزندش و با اثبات آن در دادگاه، حکم تخلیه بگیرد؛ بنابراین مستاجر یا ورثه باید با ارائه دلایل عدم نیاز یا رعایت ضوابط قانونی (مثل پرداخت حق سرقفلی و امکان انتقال) از خود دفاع کنند.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

اصل امکان طرح دعوای تخلیه وجود دارد؛ اما در فرض شما نکته مهم این است که قانون ۱۳۵۶ بین «نیاز شخصی موجر» و «نیاز فرزند موجر» تفاوت گذاشته است.
طبق بند ۲ ماده ۱۵ قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، تخلیه برای نیاز شخصی خود موجر برای کسب یا پیشه یا تجارت امکان‌پذیر است. صرف اینکه موجر بخواهد پسرش در مغازه فعالیت کند، لزوما مشمول این بند نیست

فاطمه شکیبایی

فاطمه شکیبایی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

با درود خدمت شما
بله، موجر ممکن است دعوای تخلیه مطرح کند، اما صرف اینکه پسر موجر می‌خواهد در مغازه فعالیت کند، اصولا برای تخلیه مغازه‌ای که رابطه استیجاری آن مشمول قانون ۱۳۵۶ است کافی نیست.
بند ۲ ماده ۱۵ قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، تخلیه محل کسب را در صورت احتیاج شخص موجر برای کسب یا پیشه یا تجارت پذیرفته است؛ نه صرف نیاز فرزند موجر.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
صاحب مالک عین میتوانید صاحب سرقفلی را بدون دلیل تخلیه کند ولی باید قیمت روز حق سرقفلی را پرداخت نماید

آزاده حاجی میرزائی

آزاده حاجی میرزائی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

باسلام
طبق قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۵۶ موجر در صورت نیاز خود به کسب و کار می تواند درخواست تخلیه نماید اما این امر در مورد فرزند وی صدق نمی‌کند و نیاز فرزند به سکونت را قانون تجویز نموده است

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

خیر امکان پذیر نیست. در قراردادهای سرقفلی قانون سال ۱۳۵۶ حق سرقفلی یک حق مالی مستقل است که به ورثه صاحب سرقفلی منتقل می‌شود و موجر نمی‌تواند به بهانه نیاز شخصی یا فعالیت فرزندش حکم تخلیه بگیرد. ورثه می‌توانند با پرداخت اجاره‌بهای منصفانه به فعالیت ادامه دهند یا حق سرقفلی را به شخص دیگری واگذار کنند. موجر فقط در صورتی می‌تواند تقاضای تخلیه کند که مالکیت عین و منافع را یکجا داشته باشد یا توافق جدیدی با ورثه حاصل شود.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
بله، در اجاره مشمول قانون ۱۳۵۶، صرف فوت صاحب سرقفلی موجب تخلیه نمی‌شود و حق کسب‌وپیشه به ورثه منتقل می‌شود.
اما موجر می‌تواند طبق شرایط ماده ۱۵، به علت نیاز شخصی خود برای کسب‌وپیشه تقاضای تخلیه کند؛ صرف اینکه «پسرش می‌خواهد در مغازه فعالیت کند» لزوما همان نیاز شخص موجر محسوب نمی‌شود و قابل دفاع است. در صورت صدور حکم تخلیه بر مبنای نیاز قانونی، پرداخت حق کسب‌وپیشه به نرخ کارشناسی الزامی است.

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

با توجه به اینکه قرارداد مورد سوال مربوط به سال ۱۳۵۶ است و مشمول قانون حمایتی آن سال قرار میگیرد موجر برای گرفتن ملک به بهانه ی نیاز شخصی باید یا رضایت ورثه را جلب کند که معمولا بدون پرداخت سرقفلی ممکن نیست یا حگم دادگاه بگیرد که با توجه به سختگیریهای قضایی و لزوم پرداخت سرقفلی، احتمال موفقیتش بسیار کم است

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
ماده ۱۵ قانون سال ۱۳۵۶ یکی از موارد تخلیه را احتیاج شخص موجر برای کسب یا پیشه یا تجارت دانسته است. بنابراین، در فرضی که موجر شخصا بخواهد در مغازه کسب کند، امکان درخواست تخلیه وجود دارد؛ اما دادگاه در صورت صدور حکم، باید حق کسب یا پیشه یا تجارت مستاجر را نیز مورد حکم قرار دهد.
همچنین قانون برای جلوگیری از استفاده صوری از این عنوان، در ماده ۱۶ مقرر کرده است که اگر مالک پس از تخلیه، مطابق جهتی که برای آن درخواست تخلیه کرده عمل نکند، مستاجر سابق می‌تواند تحت شرایط مقرر مطالبه وجه کند.

سجاد سلطانی اکبرپور

سجاد سلطانی اکبرپور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۸ نظر)

حق سرقفلی با فوت مستاجر از بین نمی‌رود و به ورثه منتقل میشود .درمورد استفاده شخصی هم از آنجا شخصا اعلام داشته برای فرزند خود میخواهد قابل دفاع می باشد در کل این موضوع به خصوص در شهرهایی که ملک سرقفلی زیادی دارند به سختی قابل انجام می باشد و اکثر محاکم رای نمی‌دهند.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

موجر می‌تواند به استناد نیاز شخصی برای اشتغال پسرش در مغازه، دادخواست تخلیه مطرح کند. با فوت صاحب سرقفلی، حق سرقفلی به ورثه منتقل می‌شود و تخلیه به این بهانه ممکن نیست. اما ادعای نیاز شخصی، مسیر مستقلی برای تخلیه است. شما می‌توانید در دادگاه صوری بودن ادعای نیاز را اثبات کنید. اگر حکم تخلیه صادر شود، موجر باید حق سرقفلی شما را به نرخ کارشناسی بپردازد، وگرنه حکم ملغی‌الاثر می‌شود.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۲ نظر)

با توجه به اینکه قرارداد اجاره مربوط به سال ۱۳۵۶ است و رابطه استیجاری مشمول قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ می‌باشد، فوت صاحب سرقفلی به‌خودی‌خود موجب از بین رفتن حق ورثه یا تخلیه مغازه نمی‌شود و حقوق مالی و استیجاری وی اصولا به ورثه منتقل می‌شود. البته موجر می‌تواند از دادگاه درخواست تخلیه به علت نیاز برای کسب و پیشه کند؛ اما صرف ادعای اینکه مغازه را برای فعالیت پسرش می‌خواهد، به‌تنهایی برای صدور حکم تخلیه کافی نیست و باید شرایط قانونی آن احراز شود. در صورت صدور حکم تخلیه نیز، حسب مورد، موضوع حق کسب و پیشه و تجارت و حقوق مالی مستاجر یا ورثه باید مطابق مقررات قانونی تعیین تکلیف شود و نمی‌توان صرفا به دلیل فوت صاحب سرقفلی، حقوق ورثه را نادیده گرفت. پیشنهاد میکنم از مشاوره تخصصی بهره بگیرید.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

در خصوص قرارداد اجاره سال ۵۶ فوت مستاجر باعث زوال حق کسب و پیشه نمیشود و این حق به ورثه میرسد درخواست تخلیه به دلیل نیاز شخصی موجر نیازمند اثبات در دادگاه است و صرف ادعای فعالیت پسر موجر کافی نیست در صورت صدور حکم تخلیه نیز پرداخت حق کسب و پیشه به ورثه الزامی است

فاطمه زهرا رحیمی

فاطمه زهرا رحیمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام و احترام؛
اجاره مشمول قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۵۶، صرف نیاز پسر موجر برای اشتغال، اصولا دلیل تخلیه نیست؛ ماده ۱۵، نیاز شخص موجر را مطرح کرده است. در صورت احراز نیاز شخصی موجر، تخلیه با پرداخت حق کسب یا پیشه و تجارت امکان‌پذیر است، همچنین، فوت صاحب سرقفلی نیز به‌خودی‌خود حق کسب‌وپیشه ورثه را از بین نمی‌برد.

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی فوت صاحب سرقفلی به‌خودی‌خود موجب تخلیه نیست و حق کسب‌وپیشه به ورثه منتقل می‌شود.

اسماعیل کبیری

اسماعیل کبیری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

سلام . بعد فوت صاحب سرقفلی، ورثه به صورت قهری مالک سرقفلی می شوند . نیاز شخصی اصولا در خصوص خود موجر بررسی می شود و نه فرزند . ولی بعضی در خصوص فرزند نیز قابل تسری می دانند

زهرا حبیبی نیا

زهرا حبیبی نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۰ نظر)

سلام و درود بر طبق بند ۲ ماده ۱۵ قانون روابط موجر و مستاجر تخلیه را شخص موجر و نه حتی فرزندان وی و صرفا جهت نیاز شغلی و تهیه مخارج زندگی نیاز به کار در مغازه مورد اجاره داردو صرف فوت صاحب سرقفلی موجب تخلیه نیست و به ورثه منتقل می شود. طی لایحه ای به طور مستند این موارد را برای دادگاه ارسال نمایید

شهاب الدین آقاجری

شهاب الدین آقاجری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام. اگر رابطه استیجاری واقعا مشمول قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ باشه، موجر صرفا به این دلیل که می‌خواد پسرش در مغازه مشغول به کار بشه نمی‌تونه به استناد نیاز شخصی حکم تخلیه بگیره.

بند ۲ ماده ۱۵، تخلیه محل کسب رو برای «احتیاج شخص موجر» به کسب یا پیشه یا تجارت پیش‌بینی کرده، نه نیاز شغلی فرزند. اداره حقوقی قوه قضاییه هم صراحتا همین برداشت رو تایید کرده.

البته اگر خود موجر واقعا برای کسب‌وکار خودش نیاز شخصی داشته باشه و دادگاه این نیاز رو احراز کنه، امکان صدور حکم تخلیه وجود داره که در این صورت باید حق کسب یا پیشه یا تجارت مستاجر هم طبق قانون پرداخت بشه. فوت مستاجر قبلی هم به‌خودی‌خود این حق رو از بین نمی‌بره.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید