آیا مبایعه‌نامه عادی برای فروش سرقفلی در دادگاه معتبر است؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۳ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

مالک سرقفلی یک باب مغازه هستم که عرصه و اعیان آن متعلق به اداره اوقاف و امور خیریه است. قصد دارم سرقفلی مغازه را با مبایعه‌نامه عادی به خریدار بفروشم. در صورت بروز اختلاف یا عدم انجام تعهدات خریدار، آیا مبایعه‌نامه عادی مذکور در ادارات و مراجع قضایی پذیرفته می‌شود یا باید قرارداد فروش در سامانه‌ای مانند کاتب یا خودنویس ثبت شود تا اعتبار قانونی داشته باشد؟ لازم به ذکر است قرارداد اجاره‌ام با اداره اوقاف به مدت سه سال و در سامانه مخصوص این اداره با شماره سری چاپ و سریال تنظیم شده و در بند ۲ آن قید شده که مستأجر دارای حق سرقفلی است.

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

مبایعه‌نامه عادی اصولا در دادگاه معتبر و قابل استناد است و عدم ثبت در سامانه مانع از اعتبار آن نمی‌شود. با این حال، اعتبار نهایی معامله در ملک اوقافی به داشتن حق انتقال به غیر در قرارداد اجاره و رعایت تشریفات یا موافقت اوقاف وابسته است.

این قاعده کلی است، اما شرایط دقیق قرارداد اجاره شما با اوقاف تعیین می‌کند که انتقال به این شکل چقدر در مراجع پذیرفته شود.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

اعتبار مبایعه‌نامه عادی مشروط به حق انتقال است

مبایعه‌نامه عادی برای سرقفلی اصولا معتبر و در مراجع قضایی قابل استناد است و صرف ثبت نشدن در سامانه‌هایی نظیر کاتب یا خودنویس آن را بی‌اعتبار نمی‌کند. با این حال، چون ملک متعلق به اوقاف است، مهم‌ترین شرط، بررسی بندهای اجاره‌نامه از جهت داشتن حق انتقال به غیر است. در صورتی که این حق از شما سلب شده یا مشروط باشد، انتقال به غیر نیازمند موافقت و طی تشریفات اوقاف خواهد بود. ثبت در سامانه‌ها هرگز جایگزین اذن و موافقت اوقاف نمی‌شود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
اینکه در اجاره‌نامه اوقاف صراحتا نوشته شده مستاجر دارای حق سرقفلی است نکته مثبتی برای اثبات اصل حق شماست؛ ولی باید حتما بررسی شود که در سایر بندهای اجاره‌نامه، انتقال به غیر ممنوع یا مشروط نشده باشد.
اگر انتقال به غیر آزاد باشد، می‌توانید سرقفلی را به خریدار منتقل کنید؛ ولی بهتر است قرارداد صرفا یک مبایعه‌نامه عادی ساده نباشد. بنابراین نمی‌شود با اطمینان گفت هر مبایعه‌نامه عادی سرقفلی در هر شرایطی کافی است. نوع دقیق حق شما، تاریخ و مدت اجاره، مفاد اجاره‌نامه اوقاف و نحوه انتقال حق باید بررسی شود.
از طرف دیگر، ثبت قرارداد در یک سامانه به‌تنهایی جای موافقت یا تشریفات انتقال نزد اوقاف را نمی‌گیرد، ابتدا اجاره‌نامه را از نظر شرط انتقال به غیر بررسی کنید و سپس انتقال سرقفلی را با اطلاع و در صورت لزوم موافقت اوقاف انجام دهید.
اگر اوقاف برای انتقال سرقفلی تشریفات خاصی دارد، بهتر است همان مسیر طی شود و قرارداد شما با خریدار نیز به آن مشروط شود.

سیما حشمتی

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۳ نظر)

با سلام و احترام

مبایعه‌نامه عادی اصولا معتبر و قابل استناد است و ثبت در کاتب یا خودنویس به‌تنهایی شرط اعتبار آن نیست
.
چون ملک اوقافی است، اول باید شرایط انتقال به غیر در اجاره‌نامه بررسی شود
اگر انتقال ممنوع یا مشروط شده باشد، رضایت کتبی اوقاف لازم است.
قبل از معامله، وضعیت انتقال را از اوقاف کتبی استعلام و سپس قرارداد را تنظیم کنید.

مهدی علیلو

مهدی علیلو

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

مبایعه‌نامه عادی را نمی‌توان صرفا به دلیل عادی بودن، بی‌اعتبار دانست؛ اما با توجه به مقررات جدید ثبت رسمی و همچنین اوقافی بودن عرصه و اعیان، اتکا به یک مبایعه‌نامه دستی برای فروش سرقفلی، روش مطمئنی نیست.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

مبایعه‌نامه عادی اصولا قابل استناد است، اما در وضعیت شما یک نکته مهم‌تر از «عادی یا سامانه‌ای بودن» وجود دارد: حق انتقال سرقفلی به غیر در قرارداد اجاره اوقاف.
طبق قانون روابط موجر و مستاجر ، مستاجر می‌تواند حق خود را بابت سرقفلی به دیگری واگذار کند، مگر اینکه در قرارداد اجاره حق انتقال به غیر سلب شده باشد.

نمایش ۱۹ پاسخ دیگر وکلا
معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
مبایعه‌نامه عادی فی‌نفسه قابل استناد قضایی است؛ اما چون ملک وقفی است و انتقال سرقفلی تابع شرایط اوقاف و قرارداد اجاره است، بهتر است انتقال با موافقت/مجوز اوقاف و ثبت رسمی یا سامانه مربوط انجام شود.
ثبت در خودنویس یا کاتب به‌تنهایی جایگزین تشریفات لازم انتقال سرقفلی وقفی نیست

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

مبایعه‌نامه عادی سرقفلی در مراجع قضایی قابل استناد است، اما چون عرصه و اعیان وقفی است و اداره اوقاف مالک اصلی محسوب می‌شود، اعتبار کامل و قابلیت انتقال رسمی به تایید و رعایت مقررات اوقاف بستگی دارد. ثبت در سامانه‌هایی مانند کاتب یا خودنویس به اعتبار و اثبات قرارداد کمک می‌کند، اما جایگزین مجوز اوقاف و سند رسمی نیست. برای جلوگیری از اختلاف، پیش از فروش، موافقت اداره اوقاف و شرایط انتقال سرقفلی را به‌صورت کتبی دریافت کنید.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، مبایعه‌نامه عادی سرقفلی معتبر است، اما برای استناد قوی‌تر در مراجع، ثبت آن در سامانه‌هایی مثل کاتب یا خودنویس و اخذ تاییدیه از اوقاف توصیه می‌شود.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام مبایعنامه عادی قابل استناد است و حق خریدوفروش وجود دهرد وصرف ثبت نکردن در سامانه مانع مالکیت نیست

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

درصورت‌ دارا بودن حق انتقال به غیر یا فروش به غیر،انتقال حتما باید از طریق دفاتر اسناد رسمی صورت گیرد

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

درود
بهتر است انتقال در سامانه کتاب یا خودنویس ثبت شود تا دارای اعتبار بیشتری باشد

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
بله مبایعه نامه معتبر است ولی باید مالک نیز امضا نماید

سمیه آرزه

سمیه آرزه

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۲۷۶ نظر)

سلام
مبایعه‌نامه عادی، در صورت داشتن شرایط قانونی، اصولا در دادگاه قابل استناد است. اما چون ملک موقوفه است، قبل از فروش سرقفلی باید اجاره‌نامه و شرایط انتقال به غیر بررسی شود و اگر لازم باشد، موافقت اوقاف گرفته شود.
ثبت قرارداد در سامانه‌هایی مثل کاتب یا خودنویس هم به‌تنهایی جایگزین رعایت این شرایط نیست

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
مبایعه‌نامه عادی در صورت اختلاف، اصولا قابل استناد است؛ اما برای انتقال سرقفلی در ملک اوقافی، صرف ثبت در خودنویس یا کاتب جایگزین رعایت تشریفات انتقال و موافقت اوقاف نمی‌شود.
مهم‌ترین نکته این است که اجاره‌نامه اوقاف و شرایط انتقال سرقفلی به غیر بررسی شود؛ درج حق سرقفلی به‌تنهایی لزوما به معنای اجازه انتقال نیست.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی باید در سامانه ثبت گردد

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

از زمان تصویب قانون ثبت یعنی ۱۳۱۰ تا کنون انتقال سرقفلی با سند عادی در محاکم معتبر نبود با تصمیم قانون الزام به ثبت رسمی به حکم ماده ی ۴۶ قانون ثبت صحه گذاشته شد و بر اجباری بودن ثبت رسمی سرقفلی تاکید شد به خصوص اینکه در فرض سوال عصه و اعیان که وقف باشند حتما انتقال سرقفلی نیاز به اذن متولی دارد پس انتقال رسمی سرقفلی توصیه میشود.

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، اگر اجاره‌نامه شما حق سرقفلی و حق انتقال به غیر را به‌طور معتبر پیش‌بینی کرده باشد، اصل انتقال سرقفلی ممکن است؛ اما صرف مبایعه‌نامه عادی برای این کار ریسک بالایی دارد. با توجه به اینکه ملک موقوفه است، باید شرایط و موافقت اوقاف و مفاد اجاره‌نامه هم رعایت شود؛ ضمن اینکه ماده ۶ قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۷۶ نیز انتقال سرقفلی را در صورت سلب نشدن حق انتقال به غیر پذیرفته است. بنابراین برای اینکه خریدار بتواند حقوقش را در مراجع قضایی و اداری با اطمینان پیگیری کند، انتقال را از طریق دفترخانه و ثبت رسمی انجام دهید و صرف ثبت در خودنویس یا کاتب را جایگزین سند رسمی نکنید؛ قانون جدید ثبت رسمی نیز در موارد مشمول، برای معاملات ثبت‌نشده محدودیت جدی در استماع دعاوی ایجاد کرده است.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

توجه به اینکه در اجاره‌نامه رسمی یا سامانه‌ای اوقاف صراحتا حق سرقفلی شما تایید شده، اصل حق شما قابل استناد است؛ اما فروش سرقفلی را صرفا با مبایعه‌نامه عادی انجام ندهید. طبق مقررات جدید، «حق واگذاری محل» همراه با انتقال منافع، در صورت شمول شرایط قانونی، باید به‌صورت رسمی ثبت شود و صرف ثبت در خودنویس یا کاتب جای تنظیم سند رسمی را نمی‌گیرد

درسا حسن زاده

درسا حسن زاده

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

اگر موضوع فقط انتقال حق سرقفلی است، مبایعه‌نامه عادی لزوما باطل نیست؛ اما چون ملک موقوفه است، انتقال باید با رعایت مفاد اجاره‌نامه و مقررات اوقاف و شرایط اجازه انتقال منافع/سرقفلی انجام شود.با توجه به قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، برای انتقال رسمی و جلوگیری از مشکل در آینده، ثبت قرارداد در دفترخانه و اخذ موافقت لازم از اوقاف، مطمئن‌تر از مبایعه‌نامه عادی است. سامانه کاتب یا خودنویس جایگزین مجوز اوقاف و سند رسمی انتقال نیست.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

طبق قانون جدید اسناد عادی دیگه تو دادگاه اعتبار ندارن و حتما باید تو سامانه کاتب ثبت کنید. ولی چون ملک برای اوقاف هست حتما قبلش باید برید اداره اوقاف و مجوز انتقال سرقفلی بگیرید. اگر بدون اجازه اوقاف بفروشید می‌تونن اجاره‌ شما رو و فسخ کنن و ملک رو ازتون بگیرن.

فاطمه شکیبایی

فاطمه شکیبایی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

بله؛ مبایعه‌نامه عادی راجع به واگذاری سرقفلی لزوما به این معنا نیست که چون در سامانه‌ای مثل کاتب یا خودنویس ثبت نشده، مطلقا باطل یا غیرقابل استناد است. اما در مورد شما یک نکته بسیار مهم‌تر از بحث «عادی یا سامانه‌ای بودن» وجود دارد: حق انتقال سرقفلی و شرایط انتقال به غیر در قرارداد اجاره اوقاف.
مبایعه‌نامه را مشروط به اخذ موافقت کتبی اداره اوقاف تنظیم کنید.
مثلا ساختار معامله این‌گونه باشد:
«مورد معامله عبارت است از کلیه حقوق و منافع و حقوق سرقفلی متعلق به فروشنده نسبت به یک باب مغازه ... ناشی از قرارداد اجاره شماره ... مورخ ... منعقده با اداره اوقاف و امور خیریه ...، با لحاظ کلیه حقوق و تعهدات مندرج در قرارداد اجاره مذکور.»
«انتقال قطعی حقوق موضوع قرارداد منوط به موافقت کتبی موجر/اداره اوقاف و امور خیریه و تنظیم سند/اجاره‌نامه یا صورتجلسه انتقال حسب مقررات آن اداره خواهد بود.»
«در صورت عدم موافقت اداره اوقاف با انتقال حقوق استیجاری و سرقفلی به خریدار، قرارداد منفسخ/فسخ‌شده تلقی و فروشنده مکلف به استرداد وجوه دریافتی ظرف ... روز خواهد بود.»
برای معامله شما بهترین و کم‌ریسک‌ترین روش این است:
قرارداد اجاره اوقاف را از ابتدا تا انتها بررسی کنید.
مشخص شود حق انتقال به غیر دارید یا انتقال منوط به اجازه اوقاف است.
مبایعه‌نامه را صرفا برای انتقال سرقفلی و حقوق استیجاری تنظیم کنید، نه فروش ملک.
موافقت کتبی اوقاف را در قرارداد شرط کنید.
تکلیف عدم موافقت اوقاف را صریحا مشخص کنید.
بخشی از ثمن را تا زمان موافقت اوقاف و انتقال قطعی نگه دارید.
اگر امکانش وجود دارد، انتقال در خود اداره اوقاف و با تنظیم اجاره‌نامه/صورتجلسه انتقال به نام خریدار انجام شود؛ این اقدام از نظر عملی بسیار مطمئن‌تر از یک مبایعه‌نامه عادی صرف است.

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۲ نظر)

باسلام کاربر گرامی
در وهله اول میبایست بندهای اجاره‌نامه از جهت داشتن حق انتقال به غیر یا در صورتی که این حق از شما سلب شده یا مشروط باشد، انتقال به غیر نیازمند موافقت و طی تشریفات اوقاف خواهد بود را بررسی نمایید

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۰ نظر)

با توجه به تصریح حق سرقفلی در قرارداد اجاره اوقاف، این حق اصولا قابل استناد است؛ لیکن انتقال آن به ثالث منوط به رعایت مفاد اجاره‌نامه و شرایط مقرر از سوی موقوفه است.
مبایعه‌نامه عادی در روابط طرفین می‌تواند واجد اثر باشد، اما برای تثبیت و قابلیت استناد انتقال در برابر اشخاص ثالث و مراجع ثبتی، تنظیم سند رسمی انتقال با رعایت تشریفات قانونی، اقدام مطمئن‌تری است. سامانه کاتب نیز حسب مورد در فرآیند ثبت معاملات مربوط به حقوق مالی املاک قابل استفاده است.

شهاب الدین آقاجری

شهاب الدین آقاجری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام
در مورد شما چون عرصه و اعیان مغازه موقوفه است، قبل از هر چیز باید قرارداد اجاره اوقاف و شرایط مربوط به انتقال سرقفلی به غیر دقیقا بررسی شود. اینکه در قرارداد قید شده شما دارای حق سرقفلی هستید، به تنهایی به این معنا نیست که بدون رعایت شرایط اوقاف بتوانید آن را به هر شخصی منتقل کنید.

توصیه نمی‌کنم برای چنین معامله‌ای صرفا به یک مبایعه‌نامه عادی اکتفا کنید. با توجه به مقررات جدید مربوط به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و اینکه قانون، «حق واگذاری محل از جمله سرقفلی» را نیز صراحتا مورد توجه قرار داده، مطمئن‌ترین کار این است که ابتدا موافقت و تشریفات لازم از اداره اوقاف انجام و سپس انتقال به صورت رسمی ثبت شود.

بنابراین قبل از دریافت ثمن و تحویل مغازه، با همان قرارداد اجاره به اداره اوقاف مربوط مراجعه کنید و وضعیت حق انتقال به غیر، پذیره یا حقوق احتمالی موقوفه و نحوه انتقال به خریدار را مشخص نمایید. مبایعه‌نامه عادی ممکن است بین طرفین منشا اختلاف و ادعا شود، اما برای انتقال چنین حقی، خصوصا در ملک موقوفه، تکیه صرف بر قرارداد عادی ریسک حقوقی بالایی دارد.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید