آیا قانون متن قرارداد را بر عرف ترجیح می‌دهد؟

پرسیده شده ۴ ماه پیش۲۸ پاسخ ثبت شده

در قرارداد به جای پیش‌پرداخت، واژه ودیعه ذکر شده است. من به عنوان پیش‌پرداخت مبلغ ۱,۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان را پرداخت کرده‌ام. شرکت مقابل به جای اجرای کامل تعهدات و تحویل کالا، مبلغ را ودیعه محسوب می‌کند و از تحویل کالا امتناع می‌کند. حتی ادعا می‌کنند که مبلغ ودیعه باید مشمول افزایش قیمت‌های جدید شود. آیا قانون متن قرارداد را بر عرف ترجیح می‌دهد؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

اصل بر متن قرارداد است اما قاضی مقصود و اراده واقعی طرفین را ملاک قرار می‌دهد؛ بنابراین صرف نوشتن واژه ودیعه مانع از اثبات پیش‌پرداخت بودن آن نیست.

این قاعده کلی است اما نتیجه پرونده شما به ادله و نحوه تحلیل کل مفاد قرارداد بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

ملاک اراده واقعی طرفین است نه صرف واژگان

اگرچه اصل اولیه استناد به متن قرارداد است، اما در حقوق ملاک اصلی کشف اراده باطنی و قصد نهایی طرفین است. دادرس تمام مفاد قرارداد و نحوه تعامل طرفین را بررسی می‌کند تا مقصود واقعی مشخص شود. صرف استفاده از عنوان ودیعه نمی‌تواند ماهیت پیش‌پرداخت یا بخشی از ثمن بودن را از بین ببرد. عرف نیز در زمان ابهام قرارداد به کمک تفسیر قصد طرفین می‌آید و نیازمند دفاعیات و ادله متناسب است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۸ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
آسیه فتاحی امیردهی

آسیه فتاحی امیردهی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲٬۸۲۹ نظر)

با سلام
اصل با متن قرارداد است، نه اسم صرف دادگاه مقصود واقعی طرفین را از کل قرارداد و عرف می‌فهمد.

اگر از مفاد قرارداد معلوم باشد این مبلغ برای ثمن پیش‌پرداخت بوده، صرف نوشتن ودیعه باعث تغییر ماهیتش نمی‌شود.

بهنام رفیعی ساران

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

اصولا مفاد قرارداد ملاک عمل است مگر ادله و مستنداتی باشد که موید اظهارات شما باشد

ویدا سماوات

ویدا سماوات

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۵ نظر)

اصل با متن قرارداد است، نه اسم صرف دادگاه مقصود واقعی طرفین را از کل قرارداد و عرف می‌فهمد.

اگر از مفاد قرارداد معلوم باشد این مبلغ برای ثمن پیش‌پرداخت بوده، صرف نوشتن ودیعه باعث تغییر ماهیتش نمی‌شود.ــ

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی اصولا مفاد قرارداد ملاک عمل است مگر ادله و مستنداتی باشد که موید اظهارات شما باشد

نمایش ۲۴ پاسخ دیگر وکلا
علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام وقت بخیر
ملاک توافقات طرفین است مگر اینکه مرجع قضایی رسیدگی کننده از محتوای و مندرجات قراداد عنوان دیگری را استدلال نماید

فرشته نوری

فرشته نوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۴۱ نظر)

با سلام،ملاک متن قرارداد می باشد.

لیلا تاجیک

لیلا تاجیک

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴۷ نظر)

سلام
ملاک متن و مفاد قرارداد میباشد..

امید یوسفی

امید یوسفی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۷ نظر)

سلام
غالبا مفاد قرارداد ملاک است مگر مستندی باشد که قصد طرفین را احراز نماید

سیده زهرا موسوی

سیده زهرا موسوی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۷۰ نظر)

با سلام
ملاک متن و مفاد قرارداد می باشد.

محسن پورعلی

محسن پورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۳۶ نظر)

درود و احترام. در قانون ایران، ملاک، اراده باطنی طرفین است، یعنی اینکه دادرس موظف است از مفاد و محتوای قرارداد به هدف و قصد نهایی متعاقدین پی ببرد. سوال این است که چرا در چنین قراردادی شما باید ودیعه بسپارید؟ نوع تحلیل و دفاعیات شما، نقش اصلی را در کشف واقعیت توسط قاضی دارد. موفق باشید.

حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

ملاک متن و مفاد قرارداد می باشد.موفق باشید 🌹

مینا مشایخی کرهرودی

مینا مشایخی کرهرودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۶ نظر)

سلام اصولا مفاد قرارداد ملاک عمل است

احمد جوکاری

احمد جوکاری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۷ نظر)

باسلام
اصولا توافق و متن قرارداد به عرف ارجحیت دارد مگر اینکه اثبات شود آنچه در قرارداد ذکر شده خلاف قصد و نیت طرفین بوده است.

محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

سلام
بله، اصل با متن قرارداد و قصد واقعی طرفین است؛ عرف فقط وقتی نقش دارد که قرارداد ساکت یا مبهم باشد.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

سلام و احترام؛
ملاک عمل مفاد قرارداد می باشد.

هانی ایمانی

هانی ایمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۸ نظر)

عرض سلام
در عقود اصل بر اراده واقعی طرفین است. بنابراین صرف استفاده از واژه ودیعه نمیتوان گفت ثمن پرداخت نشده است.

زینب شارعی

زینب شارعی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

اصل بر تفسیر قرارداد بر اساس قصد مشترک طرفین و مفاد قرارداد است، نه صرف عنوان به‌کاررفته. بنابراین اگر از مفاد قرارداد و نحوه اجرای آن مشخص باشد که مبلغ ۱,۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان در واقع پیش‌پرداخت ثمن بوده، صرف استفاده از واژه «ودیعه» ماهیت آن را تغییر نمی‌دهد. در صورت اختلاف، دادگاه با توجه به متن قرارداد، قصد طرفین و عرف معاملاتی تصمیم‌گیری خواهد کرد.

شادی علی پور

شادی علی پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳ نظر)

سلام، ملاک عمل متن قرارداد است که بر عرف هم ارجحیت دارد.

سید حجت فرجی

سید حجت فرجی

کارشناس حقوقی

۵٫۰(۲۴ نظر)

بله، **اصل بر این است که متن قرارداد و قصد واقعی طرفین بر عرف مقدم است**؛ اما فقط عنوان قرارداد تعیین‌کننده نیست، بلکه **مفاد و شرایط کلی قرارداد** بررسی می‌شود.

اگر از قرارداد، رسید پرداخت و مذاکرات مشخص باشد که مبلغ ۱.۳ میلیارد تومان بابت **بخشی از ثمن معامله و پیش‌پرداخت خرید کالا** بوده، شرکت نمی‌تواند صرفا با تغییر عنوان آن به «ودیعه» از تحویل کالا یا مطالبه افزایش قیمت خودسرانه خودداری کند.

در این حالت می‌توانید حسب مورد:

* **الزام شرکت به اجرای تعهد و تحویل کالا**،
* یا **فسخ قرارداد و استرداد وجه به همراه خسارت** را مطالبه کنید.

مستند: مواد ۱۰، ۲۱۹ و ۲۲۰ قانون مدنی؛ قراردادهای خصوصی نسبت به طرفین لازم‌الاتباع است.

حامد صادقیان مهر

حامد صادقیان مهر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۲ نظر)

با سلام

در قانون قرارداد بر عرف ارجحیت دارد و در جایی که قراردادی یا قانونی مسکوت باشد به عرف مراجعه میشود .

امادر عقود و قرارداد ها نیز اصل بر کشف اراده و قصد واقعی طرفین است. بنابراین صرف استفاده از واژه ودیعه (در صورتی که الباقی متن و قرارداد حکایت از قصد و اراده به پیش پرداخت یا پرداخت بخشی از ثمن باشد) نمیتواند حقوق شما را تضییع کند .

سینا احمدی

سینا احمدی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

در حقوق ایران، اصل بر لزوم پایبندی به مفاد قرارداد است و تا زمانی که عبارات قرارداد روشن و بدون ابهام باشند، همان متن قرارداد ملاک تفسیر و اجرای تعهدات خواهد بود. عرف زمانی مورد استناد قرار می‌گیرد که قرارداد نسبت به موضوعی ساکت باشد، اصطلاحی مبهم به کار رفته باشد یا برای تکمیل مفاد قرارداد نیاز به رجوع به عرف وجود داشته باشد.

در مورد شما، صرف استفاده از واژه «ودیعه» به‌تنهایی تعیین‌کننده ماهیت مبلغ نیست. اگر از مجموع مفاد قرارداد، نحوه پرداخت، تعهد به تحویل کالا و رفتار طرفین مشخص باشد که مبلغ پرداختی در واقع بخشی از ثمن معامله (پیش‌پرداخت) بوده است، عنوان به‌کاررفته نمی‌تواند ماهیت واقعی رابطه حقوقی را تغییر دهد. همچنین اگر قرارداد شرطی درباره تعدیل قیمت یا اعمال افزایش قیمت‌های بعدی نداشته باشد، طرف مقابل اصولا نمی‌تواند به استناد برداشت خود از واژه «ودیعه»، از اجرای تعهد یا تحویل کالا با قیمت توافق‌شده خودداری کند.

بنابراین، برای اظهارنظر قطعی باید متن کامل قرارداد بررسی شود، اما در فرضی که توضیح دادید، ادعای شرکت مبنی بر ودیعه بودن مبلغ و مطالبه افزایش قیمت، صرفا با اتکا به یک واژه، از نظر حقوقی قابل پذیرش نیست و ملاک، قصد مشترک طرفین و مجموع مفاد قرارداد خواهد بود.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام قرارداد و قصد واقعی طرفین

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
در صورت اختلاف، معمولا می‌توان با استناد به قرارداد و مدارک پرداخت، حسب مورد خواسته‌هایی مانند:
الزام به ایفای تعهد و تحویل کالا،
استرداد وجه پرداختی،
مطالبه خسارت ناشی از عدم انجام تعهد
را مطرح کرد.

مهرداد تقی پور

مهرداد تقی پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

بستگی به موضوع دارد . در موضوع شما اگر در عرف محل چنین اشتباهی رایج باشد عرف حاکم می شود

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام بله اصل بر صحت و اعتبار قرارداد در مقابل عرف است

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، اصل بر مفاد قرارداد است و شرکت نمی‌تواند صرفا با استناد به عرف، ماهیت مبلغ را تغییر دهد. البته عنوان «ودیعه» به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست و مقصود واقعی طرفین و تعهدات مندرج در قرارداد ملاک تفسیر است؛ مواد ۲۱۹، ۲۲۴ و ۲۲۵ قانون مدنی نیز بر لزوم قرارداد و توجه به معنای عرفی الفاظ تاکید دارند. اگر قرارداد نشان دهد ۱٫۳ میلیارد بابت پیش‌پرداخت خرید کالا با قیمت مشخص پرداخت شده، شرکت اصولا نمی‌تواند یک‌جانبه آن را ودیعه تلقی کرده و قیمت جدید مطالبه کند.

اکبر کولیوند

اکبر کولیوند

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام،اصل با مفاد قرارداد و قصد واقعی طرفین است و دادگاه ماهیت مبلغ را از مجموع مفاد قرارداد و عرف احراز می‌کند؛ بنابراین اگر از قرارداد مشخص باشد مبلغ بابت ثمن و پیش‌پرداخت بوده، صرف عنوان «ودیعه» موجب تغییر ماهیت آن نمی‌شود.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

با توجه به اصل آزادی قراردادها در ماده ۱۰ قانون مدنی، متن قرارداد بر عرف ترجیح دارد و شرکت نمیتواند به عرف برای تغییر ماهیت پرداخت شما استناد کند. شما با پرداخت مبلغ به عنوان پیشپرداخت، منتظر اجرای تعهد از سوی شرکت هستید و میتوانید با استناد به ماده ۲۱۹ قانون مدنی، برای الزام شرکت به تحویل کالا و جبران خسارت اقدام قانونی کنید. تفسیر شرکت از واژه ودیعه بر خلاف مفاد صریح قرارداد و قصد طرفین است.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید