آیا فروشنده می‌تواند با شرط انفساخ قولنامه را یک‌طرفه فسخ کند؟

پرسیده شده ۶ روز پیش۱۳ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

سلام. در قولنامه‌ای مقرر شده بود مبلغ معامله یکجا در روز معامله به حساب واریز شود و برای عدم ایفای تعهد توسط طرفین مبلغی به‌عنوان خسارت تعیین شده بود. در بخش توضیحات قولنامه نیز آمده بود که معامله قطعی است و مورد معامله پس از تسویهٔ کامل تحویل خریدار می‌شود و در صورت عدم تسویه از تاریخ معامله، قرارداد بدون مراجعه به مراجع قضایی به‌صورت یک‌طرفه منفسخ می‌شود و دریافت خسارت از خریدار بلامانع است.

در عمل، وجه معامله یکجا پرداخت نشد و ده درصد آن به‌صورت چک بود که بخشی از آن پرداخت شده اما اصلاح نشده و سه روز پیش با کل بدهی باقی‌مانده برگشت خورده است. خریدار چهار ماه است در ملک ساکن شده و حتی تعمیراتی هم انجام داده است. اکنون فروشنده علاوه بر مبلغ باقی‌ماندهٔ چک (۸۵۰ میلیون تومان)، ۱۵۰ میلیون تومان اضافه به‌عنوان تورم مطالبه می‌کند و تهدید به فسخ یک‌طرفه و اخراج فیزیکی خریدار از ملک کرده است. با توجه به اینکه در قرارداد کلمات «منفسخ» و «دیرکرد پرداخت» به‌کار رفته و بدهی انشعابات هم هنوز پرداخت نشده، تکلیف خریدار چیست؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

فروشنده تحت هیچ شرایطی حق اخراج فیزیکی خریدار بدون حکم قضایی را ندارد و مطالبه مبلغ اضافی بابت تورم نیز نیازمند مبنای قانونی یا توافق است. درباره اعتبار و وقوع شرط انفساخ یا اسقاط آن به دلیل تحویل ملک و دریافت بخشی از پول، میان وکلا اختلاف نظر وجود دارد.

این دیدگاه کلی وکلا است، اما سرنوشت قرارداد بستگی به متن دقیق شروط قولنامه و رفتار طرفین در تحویل ملک دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

عدم امکان فسخ خودسرانه و اخراج خریدار

فروشنده به هیچ عنوان حق ندارد بدون حکم دادگاه خریدار را از ملک بیرون کند؛ چنین اقدامی تصرف عدوانی محسوب می‌شود. همچنین دریافت مبلغ اضافی بابت تورم بدون توافق قبلی مبنای قانونی ندارد. برخی وکلا معتقدند تحویل دادن ملک و دریافت بخشی از وجه به معنای اسقاط شرط انفساخ است، در حالی که برخی دیگر تحقق انفساخ را محتمل دانسته و بررسی دقیق متن قرارداد را ضروری می‌دانند. برای جلوگیری از تضییع حق، تودیع مانده بدهی واقعی و پیگیری قضایی توصیه شده است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
اللهیار نیازی

اللهیار نیازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۶ نظر)

درود؛ فروشنده با تحویل ملک و وصول بخشی از وجه چک عملا شرط انفساخ را اسقاط کرده و خروج فیزیکی بدون حکم قضایی تصرف عدوانی است، ضمن اینکه مطالبه مازاد بر وجه چک قانونی نیست. خریدار باید فورا مانده واقعی بدهی را به صندوق سپرده دادگستری تودیع و دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی و اثبات صحت قرارداد ثبت کند.

محسن پورعلی

محسن پورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۳۶ نظر)

درود و احترام.
فارغ از هر بحثی، به نظر می‌رسد که چنین شرطی، فاقد حمایت قانون باشد، چرا که اعتبار شرط فاسخ، همیشه محل اختلاف بین حقوقدانان بوده است. در فرض دیگر، نمیتوان شرط فاسخ را به حق فسخ برای فروشنده تبدیل کرد و فروشنده بنا به این شرط، مطلقا حق فسخ ندارد.
موفق باشید.

سیما حشمتی

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۳ نظر)

با سلام واحترام
خریدار باید متن دقیق شرط انفساخ و نحوه پرداخت‌ها را بررسی کند؛ اگر شرط انفساخ محقق شده باشد، احتمال زوال قرارداد جدی است. مطالبه ۱۵۰ میلیون تومان اضافه نیز بدون مبنای قراردادی یا قانونی قابل پذیرش نیست. فروشنده حق اخراج فیزیکی خریدار را ندارد و باید از مسیر قانونی اقدام کند. توصیه می‌شود خریدار فورا برای تعیین تکلیف بدهی و حفظ حقوق قراردادی خود اقدام کند.

فاطمه زهرا رحیمی

فاطمه زهرا رحیمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

طبق مواد ۱۰ و ۲۱۹ قانون مدنی، اگر شرط انفساخ معتبر و شرایط آن محقق شده باشد، احتمال انفساخ قرارداد وجود دارد و متن قولنامه باید دقیق بررسی شود. فروشنده حق اخراج فیزیکی خریدار را ندارد و باید از مسیر قانونی اقدام کند. مطالبه ۱۵۰ میلیون تومان اضافه نیز نیازمند مبنای قراردادی یا قانونی است. پیشنهاد می‌کنم با بررسی قولنامه و چک برگشتی، اظهارنامه یا لایحه دفاعی مناسب تنظیم شود.

نمایش ۹ پاسخ دیگر وکلا
تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

با توجه به تصرف و تعمیرات خریدار و شروط فسخ یک‌طرفه، فروشنده نمی‌تواند بدون حکم قضایی او را اخراج کند و خریدار باید برای جلوگیری از فسخ، مبلغ چک برگشتی و خسارت تورم را فورا پرداخت یا از دادگاه تقاضای تمدید مهلت و ابطال شرط فسخ یک‌طرفه را نماید.

فاطمه شکیبایی

فاطمه شکیبایی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

در این پرونده، خریدار نمی‌تواند صرفا به دلیل سکونت چهارماهه در ملک و انجام تعمیرات، از خطر انفساخ قرارداد مطمئن باشد؛ اما از سوی دیگر، فروشنده نیز مجاز نیست بدون رعایت تشریفات قانونی، خریدار را با زور از ملک بیرون کند.
صرف وجود بدهی انشعابات، بدون بررسی متن قرارداد، به‌تنهایی به معنای انفساخ معامله نیست.
اگر قرارداد منفسخ شده باشد، هزینه‌های انجام‌شده لزوما به‌طور کامل و خودکار قابل استرداد نیستند؛ اما خریدار می‌تواند با ارائه فاکتورها، رسیدها، تصاویر قبل و بعد و سایر مدارک، حسب مورد استحقاق خود را برای مطالبه هزینه‌ها یا خسارت بررسی و اثبات کند.

محسن خانی

محسن خانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

با توجه به شرط انفساخ و نحوه پرداخت ثمن، نمی‌توان صرفا با برگشت چک درباره فسخ قطعی قرارداد نظر داد و باید متن کامل قولنامه بررسی شود. مطالبه مبلغ اضافی نیز نیازمند مبنای قانونی یا قراردادی است. در هر صورت، فروشنده حق اخراج فیزیکی خریدار را بدون طی مراحل قانونی ندارد.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

فروشنده حق ندارد صرفا با تهدید یا مراجعه شخصی، خریدار را از ملک بیرون کند؛ اما اعتبار شرط انفساخ و آثار آن باید با بررسی دقیق متن قولنامه مشخص شود.عبارت «در صورت عدم تسویه از تاریخ معامله، قرارداد بدون مراجعه به مراجع قضایی به‌صورت یک‌طرفه منفسخ می‌شود» ممکن است شرط فاسخ تلقی شود؛ یعنی با تحقق شرایط مقرر، قرارداد خودبه‌خود منفسخ شود. اما باید متن کامل قرارداد، به‌ویژه ارتباط این عبارت با شرط خسارت و موعد پرداخت، بررسی شود. صرف استفاده از واژه «منفسخ» به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری قطعی کافی نیست. بهتر است قرارداد بررسی شود

عباس باغبان زاده

عباس باغبان زاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴۷ نظر)

سلام ~
اگر شرط انفساخ به‌صورت معتبر در قرارداد درج شده باشد، فروشنده ممکن است بتواند به آن استناد کند؛ اما تفسیر شرط و وضعیت پرداخت‌ها تعیین‌کننده است. مطالبه ۱۵۰ میلیون تومان اضافه نیز بدون مبنای قراردادی یا قانونی لزوما موجه نیست. خریدار باید فورا از طریق وکیل، امکان الزام به اجرای قرارداد یا دفاع در برابر فسخ را بررسی کند و بداند فروشنده حق اخراج فیزیکی خودسرانه ندارد؛ تخلیه باید از مسیر قانونی انجام شود.

محمدامین شریفی

محمدامین شریفی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۷(۳ نظر)

با توجه به اینکه این کلمات به کار رفته شده است یعنی به طور خودکار و اختیار معامله خود به خود فسخ گردیده است یعنی مثل اینکه یچگونه معامله‌ای صورت نگرفته

سیداحمد نورالدینی

سیداحمد نورالدینی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

سلام به نظرم جمله مذکور شرط فاسخ است اما وقوع آن محقق نشده و ضمنا ذی نفع بر ادامه قرارداد اصرار ورزیده از شرط چشم پوشی کرده است چرا که تسویه شامل پرداخت یکجا نیست بلکه پرداخت چندباره را نیز شامل خواهد شد فروشنده نمی تواند به زور خریدار را بیرون نماید و نهایتا اینکه مطالبه تورم ممکن نیست می تواند تاخیر تادیه را مطالبه نماید

حمیدرضا مددی

حمیدرضا مددی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۹ نظر)

ابتدا باید متن و مفاد قرار داد و همچنین شرایط فسخ و انفساخ قرارداد بررسی گردد. فروشنده نمیتواند به طور یکجانبه قراردادرا فسخ کند.

زهرا بانی رشید

زهرا بانی رشید

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹ نظر)

بااحترام
خریدار باید فورا آمادگی پرداخت مانده واقعی بدهی یعنی ۸۵۰ میلیون تومان را به‌صورت مستند اعلام کند اما مطالبه ۱۵۰ میلیون تومان اضافه بدون مبنای قراردادی یا قانونی الزام‌آور نیست و باید متن دقیق شرط خسارت بررسی شود عبارت انفساخ ممکن است به فروشنده حق استناد به پایان قرارداد بدهد ولی تحقق آن به مفاد کامل قرارداد و شرایط اجرا بستگی دارد فروشنده حق اخراج فیزیکی خودسرانه ندارد و خریدار نباید بدون تعیین تکلیف حقوقی ملک را تخلیه کند همچنین بدهی انشعابات را طبق قرارداد تعیین تکلیف کنید و همه رسیدها و مکاتبات را نگه دارید

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید