سلام. پاسخ کوتاه به پرسش شما این است: خیر، در این مورد خاص حق با اکثریت نیست.
قانون «اکثریت آرا» در آپارتمان‌ها تنها برای تصمیمات مدیریتی و سلیقه‌ای (مثل رنگ‌امیزی راه پله یا گل‌کاری باغچه) کاربرد دارد، نه برای اموری که با جان انسان‌ها و قوانین آمره (مثل ایمنی و استاندارد) سر و کار دارند. همسایگان شما با این تصمیم (روغن‌کاری دستی و لغو قرارداد سرویس) عملا مرتکب تخلف قانونی می‌شوند و اگر حادثه‌ای رخ دهد، قانون هیچ توجهی به «رای اکثریت» نخواهد کرد و تمام مالکین (به‌ویژه مدیر ساختمان) مقصر شناخته می‌شوند.
در ادامه جزئیات قانونی و راهکارهای شما آورده شده است:
۱. سرویس و نگهداری آسانسور «الزامی» است، نه اختیاری
طبق «مقررات ملی ساختمان» (مبحث ۲۲) و استانداردهای اجباری سازمان ملی استاندارد، تمام ساختمان‌های دارای آسانسور مکلف هستند که با یک شرکت حقوقی معتبر و دارای پروانه طراحی و مونتاژ، قرارداد سرویس و نگهداری سالیانه داشته باشند.
نکته مهم: سرویس آسانسور باید توسط «متخصص صاحب صلاحیت» انجام شود. روغن‌کاری دستی توسط ساکنین، مصداق «دخالت افراد غیرمسئول» است و نه‌تنها خطرناک است، بلکه از نظر قانونی جرم‌انگاری شده و در صورت بروز حادثه، هیچ بیمه‌ای خسارت را پرداخت نمی‌کند.
۲. مسئولیت سنگین (کیفری و مالی) مدیر ساختمان
اگر آسانسور قرارداد سرویس و نگهداری معتبر نداشته باشد و حادثه‌ای (حتی جزئی) رخ دهد:
بیمه هیچ مسولیتی قبول نمی‌کند: حتی اگر ساختمان بیمه مسئولیت مدنی داشته باشد، شرکت بیمه با استناد به اینکه «آسانسور سرویس‌کار مجاز نداشته و استاندارد نبوده»، از پرداخت دیه خودداری می‌کند.
مدیر ساختمان مقصر اصلی است: طبق قانون، مدیر ساختمان (و در نبود مدیر رسمی، تمام مالکین به صورت تضامنی) مسئول مستقیم ایمنی مشاعات هستند. در صورت سقوط یا گیر کردن منجر به جرح/فوت، مدیر ساختمان باید دیه کامل (که در ماه‌های حرام بسیار سنگین است) را از جیب خود بپردازد و حتی ممکن است به زندان محکوم شود.
اکثریت نجات‌بخش نیست: در دادگاه، همسایگان نمی‌توانند بگویند «چون رای دادیم سرویس نکنیم، پس بی‌گناهیم». توافق بر سر انجام کار خلاف قانون (عدم رعایت ایمنی)، باطل و بلااثر است.
۳. وضعیت آسانسور بدون مجوز (۱۵ ساله)
اینکه آسانسور ۱۵ سال پیش بدون مجوز نصب شده، وضعیت را خطرناک‌تر می‌کند. این آسانسورها معمولا «غیر استاندارد» تلقی می‌شوند. تنها راه قانونی برای کاهش مسئولیت مالکین در چنین ساختمان‌هایی، داشتن قرارداد سفت و سخت با یک شرکت معتبر است تا لااقل مسئولیت فنی بر عهده آن شرکت بیفتد. وقتی شما قرارداد را حذف می‌کنید، تمام بار مسئولیت فنی و جانی مستقیما روی دوش شما و همسایگان می‌افتد.
۴. راهکارهای قانونی شما (به عنوان طبقه ۴ و معترض)
شما در موقعیت خطرناکی هستید چون اگر حادثه‌ای رخ دهد، حتی به عنوان مالک واحد ۴ ممکن است درگیر پرونده شوید. برای محافظت از خودتان اقدامات زیر را انجام دهید:
ارسال اظهارنامه قضایی (بسیار مهم):
به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی بروید و یک «اظهارنامه رسمی» برای مدیر ساختمان (یا هر ۳ مالک دیگر اگر مدیر ندارید) بفرستید.
شکایت برای پلمپ آسانسور:
اگر همسایگان حاضر به بستن قرارداد نیستند و آسانسور ناامن است، شما می‌توانید به اداره کل استاندارد استان خود مراجعه و گزارش دهید که آسانسور ساختمان ناامن و بدون متولی است. بازرسان استاندارد می‌توانند حکم پلمپ آسانسور را صادر کنند. وقتی آسانسور پلمپ شود، همسایگان مجبور می‌شوند برای فک پلمپ، قرارداد استاندارد ببندند.
پرداخت هزینه و دریافت از همسایگان:
طبق ماده ۴ قانون تملک آپارتمان‌ها، اگر شما هزینه تعمیرات ضروری را بپردازید، می‌توانید سهم همسایگان را از طریق شورای حل اختلاف مطالبه کنید. اما با توجه به اینکه آنها اجازه کار نمی‌دهند، راه حل «اظهارنامه» و «گزارش به اداره استاندارد» موثرتر است.
نتیجه‌گیری: استدلال همسایگان شما (صرفه جویی در هزینه) در برابر قانون و جان انسان‌ها هیچ اعتباری ندارد. قطعا زیر بار روغن‌کاری دستی نروید و سریعا با ارسال اظهارنامه، حساب خود را از مسئولیت حادثه احتمالی جدا کنید.
