آیا باید خسارت عدم تحویل ملک را بپردازم؟

پرسیده شده ۱ سال پیش۲۳ پاسخ ثبت شده

سلام، یه ملکی رو به کسی فروختم که بعدا مشخص شد مستحق‌الغیر می‌باشد. برای پرداخت به نرخ روز ملک به خریدار مشکلی ندارم و توافق کردیم. حالا اومده می‌گه من این ملکی که از تو خریدم، بعدش به کس دیگه‌ای فروختم و برای عدم تحویل ملک تو بیعنامه تعداد ۱۰۰ عدد سکه بهار آزادی خسارت گذاشتیم چون من نتونستم ملک رو تحویل بدم اون خسارت رو هم تو باید بدی. برای همچین معضلی رای وحدت رویه‌ای یا چیزی رو قانون قرار نداده که من محکوم نشم؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

شما تکلیفی به پرداخت خسارت یا وجه التزام قرارداد خریدار با شخص ثالث ندارید. مسئولیت شما فقط در برابر خریدارِ مستقیم خودتان و شامل رد ثمن و جبران غرامت به نرخ روز است.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

عدم مسئولیت در پرداخت خسارت شخص ثالث

در صورتی که ملک مستحق‌الغیر درآید، معامله باطل است و تعهد فروشنده صرفا در برابر خریدار مستقیم خود خواهد بود. شما تنها موظف به استرداد ثمن و پرداخت غرامت به نرخ روز طبق قانون و رویه قضایی به خریدار خود هستید. بنابراین هیچ الزامی به پرداخت وجه التزام یا خسارت ۱۰۰ سکه‌ای که خریدار با شخص ثالث تعیین کرده است ندارید.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

با سلام .
با توجه به مسئله ای که مطرح کردید ، در ادامه به تحلیل حقوقی وضعیت شما و پاسخ به پرسشتان بر اساس قوانین و رویه‌های قضایی موجود می‌پردازیم .
به طور خلاصه ، شما ملزم به پرداخت وجه التزام ( ۱۰۰ سکه ) تعیین‌شده در قرارداد دوم ( بین خریدار شما و شخص ثالث ) نیستید . مسئولیت اصلی شما جبران خسارت واردشده به خریدار اول ، مطابق با رای وحدت رویه شماره ۸۱۱ دیوان عالی کشور است که خوشبختانه در این مورد به توافق رسیده‌اید .
در ادامه جزئیات حقوقی این موضوع تشریح می‌شود .
مسئولیت اصلی شما به عنوان فروشنده
هنگامی که ملکی فروخته می‌شود و بعدا مشخص می‌شود که متعلق به فروشنده نبوده ( مستحق الغیر در می‌آید ) ، معامله از اساس باطل است . در این شرایط ، قانون برای حمایت از خریداری که از این موضوع بی‌اطلاع بوده ، مسئولیتهایی را برای فروشنده تعیین کرده‌ است .
بر اساس ماده ۳۹۱ قانون مدنی و رای وحدت رویه شماره ۸۱۱ هیئت عمومی دیوان عالی کشور ، مسئولیت اصلی شما به عنوان فروشنده عبارت است از :
استرداد ثمن معامله : بازگرداندن مبلغی که در زمان خرید از خریدار دریافت کرده‌اید .
پرداخت غرامت : جبران کلیه خساراتی که به خریدار جاهل ( بی‌اطلاع ) وارد شده‌ است .
رای وحدت رویه ۸۱۱ به طور مشخص تکلیف « غرامت » را روشن کرده و بیان می‌کند که فروشنده باید مابه‌التفاوت ارزش روز ملک را به خریدار بپردازد تا قدرت خرید از دست رفته او جبران شود . توافق شما با خریدار برای پرداخت قیمت روز ملک ، دقیقا منطبق با همین رویه قضایی است و اقدام درستی از جانب شما بوده‌ است .
چرا شما مسئول پرداخت خسارت قرارداد دوم نیستید ؟
خریدار شما مدعی است که باید خسارت ( وجه التزام ) مندرج در قرارداد او با شخص ثالث را نیز بپردازید . این ادعا از نظر حقوقی مبنای محکمی ندارد ، زیرا :
اصل نسبی بودن قراردادها : قراردادها فقط برای طرفین امضاکننده آن الزام‌آور هستند . وجه التزام ۱۰۰ سکه‌ای ، تعهدی است که خریدار شما در یک قرارداد مجزا و مستقل به شخص دیگری داده‌ است . شما طرف آن قرارداد نبوده‌اید و تعهدی بابت آن ندارید .
خسارت قراردادی ، قائم به شخص است : خسارت ناشی از یک قرارداد ( وجه التزام ) یک تعهد شخصی برای متعهد آن است و به ملک یا معامله قبلی تسری پیدا نمی‌کند . در یک نظریه حقوقی نیز اشاره شده‌ است که « خسارت قراردادی از توابع مبیع نمی‌باشد » . این بدان معناست که این خسارت به ملک « نچسبیده » است تا به شما منتقل شود .
عدم قابلیت پیش‌بینی : مسئولیت شما محدود به جبران خساراتی است که به طور مستقیم از معامله باطل شما ناشی شده‌ است . اینکه خریدار شما بعدا چه معامله‌ای با چه شرایطی انجام می‌دهد ، یک رویداد جدید و خارج از دایره مسئولیت مستقیم شماست . شما نمی‌توانستید پیش‌بینی کنید که او ملک را با چنین شرط سنگینی به دیگری خواهد فروخت .
تکلیف خریدار شما چیست ؟
خریدار شما ( خریدار اول ) از نظر قانونی حق دارد غرامت خود را که همان ارزش روز ملک است از شما مطالبه کند . اما او در مقابل خریدار دوم ، خود مسئول است ؛ زیرا او نیز با فروش مالی که مالک آن نبوده ، اقدام به انتقال انتقال مال غیر کرده‌ کرده‌ است .
بنابراین ، زنجیره مسئولیتها به این صورت است :
شما در مقابل خریدار اول مسئول هستید ( که با پرداخت قیمت روز ملک ، این مسئولیت را ایفا می‌کنید ) .
خریدار اول در مقابل خریدار دوم مسئول است و باید خسارت عدم انجام تعهد خود را بپردازد .
خریدار اول نمی‌تواند مسئولیت قراردادی خود در معامله دوم را به شما منتقل کند .
نتیجه‌گیری و توصیه
شما به درستی مسئولیت اصلی خود یعنی پرداخت ارزش روز ملک به خریدار اول را پذیرفته‌اید . اما قانون و رویه قضایی شما را مکلف به پرداخت وجه التزام مندرج در قرارداد دوم نمی‌کند . این تعهد ، مربوط به قرارداد جداگانه‌ای است که شما در آن نقشی نداشته‌اید .

سعید قیطانی

سعید قیطانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۴۱ نظر)

سلام
مسئولیت شما در حد همان استرداد ثمن به نرخ روز می باشد و نه چیزی بیش از آن و ایشان نمی تواند آن ۱۰۰ سکه را از شما مطالبه کند

حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

با سلام و عرض ادب خدمت شما دوست گرامی ،به نرخ روز است

محمدرضا توکلی

محمدرضا توکلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۷۵ نظر)

با سلام تعهد شما صرفا پرداخت ثمن و غرامات به نرخ روز است

نمایش ۱۹ پاسخ دیگر وکلا
ایوب رشیدی

ایوب رشیدی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۴ نظر)

سلام
باتوجه به اینکه مبیع مستحق الغیر درآمده است شما بایستی ثمن معامله را به نرخ روزمسترد کنید واگر خریدار جاهل به مستحق الغیر باشد بایستی خسارت وارده را به ایشان نیز پرداخت کنید

علیرضا ریاحی

علیرضا ریاحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

شما پاسخگوی تعهدات خود به کسی که ملک را اشماا خریده هستید نه شخص دیگری

حسین مظاهری تهرانی

حسین مظاهری تهرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۸۳ نظر)

با سلام
خیر پرداخت خسارت مزبور به عهده شما نمی باشد.

آج

آمنه جیده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۹ نظر)

با سلام
شما فقط ملزم به پرداخت خسارت ملک به شخصی هستید که وی فروخته اید

احمد جوکاری

احمد جوکاری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۷ نظر)

با سلام
شما تعهدی نسبت به پرداخت خسارت قرارداد ایشان با شخص ثالث ندارید

الهه زارعی

الهه زارعی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

درود
خیر درصورت اثبات بطلان بیع به دلیل مستحق اللغیر درآمدن مبیع شما صرفا میبایست غرامت که شامل قیمت دریافتی به نرخ روز میشود را به طرف خودتون بپردازید

بهنام رفیعی ساران

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

تکلیفی برای پرداخت خسارت ندارید

جعفر نوروزی

جعفر نوروزی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۸ نظر)

سلام،
جای نگرانی نیست

شهریار انالویی

شهریار انالویی

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۱۰ نظر)

سلام
کاربر گرامی تکلیفی برای پرداخت خسارت ندارید.

کرامت سلطانی نژاد

کرامت سلطانی نژاد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۲ نظر)

با سلام مطابق مفروضات مربوط شخص الف ملکی را به شخص ب فروخته و شخص ب آن را به ج فروخته حال الف میگه بعدا معلوم شده ملک مال دیگری بوده یعنی الف جاهل بوده پس خودش هم از کسی دیگه خریده لدا الف و ب و ج همگی جاهل به موضوعند و فروشنده به الف اگه فصول باشه مسئول غرمات دیگران هست ج بابت ثمن پرداختی به ب و ب بابت ثمن پرداختی به الف و الف به فروشنده خودش از باب دارا شدن بلاجهت اما مطابق قاعده المغرور یرجع الی من غره هر کدام به میزان خسارات به فروشنده اول که عالم به موضوع بوده می توانند مراجعه کنند و وجه التزام قراردادی بین ب و ج مربوط به الف نمی شود

لیلا تاجیک

لیلا تاجیک

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴۷ نظر)

با سلام
مطالبه و اخذ این خسارت ارتباطی به شما پیدا نمیکند..

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی مطالبه و اخذ این خسارت ارتباطی به شما پیدا نمیکند

سید اشکان جلالی

سید اشکان جلالی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۵ نظر)

کاربر محترم، شما طبق قانون مسئول پرداخت قیمت روز ملک هستید اما خسارات قراردادی میان خریدار و نفر سوم لزوما به شما مربوط نمی‌شود، برای دفاع در این پرونده حتما با وکلای سایت مشورت کنید.

مهدی حیدری

مهدی حیدری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۸ نظر)

باسلام
پرداخت این خسارت به شما ارتباطی ندارد و می بایست فقط خسارت به نرخ روز را به فروشنده مستقیم خود پرداخت نمایید.

فرشته نوری

فرشته نوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۴۱ نظر)

با سلام،شما به قیمت روز ملک در صورت عدم اطلاع ایشان به مستحق للغیر بودن مطابق ماده ۳۹۱ و رای وحدت رویه ۸۱۱محکوم میشوید.در خصوص قرارداد خریدار با شخص ثالث؛ مفاد قرارداد به شما ارتباطی ندارد.

آزاده حیدری

آزاده حیدری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۱٫۰(۱ نظر)

در فرضی که مالی فروخته شده و بعدا معلوم می‌شود مستحق‌للغیر بوده است طبق مقررات قانون مدنی عقد بیع نسبت به آن مال باطل محسوب می‌شود و فروشنده موظف است ثمن دریافتی را به خریدار برگرداند و اگر خریدار جاهل به مستحق‌للغیر بودن بوده باشد فروشنده باید غرامات وارد شده به او را نیز جبران کند اما دامنه این غرامات محدود به خسارات مستقیم و متعارف ناشی از معامله باطل است

خسارتی که خریدار اول در قراردادی جداگانه با شخص ثالث برای عدم تحویل ملک تعیین کرده مانند وجه التزام صد سکه تعهدی است که خود خریدار در معامله بعدی بر عهده گرفته است و این تعهد رابطه قراردادی مستقیمی با فروشنده اول ندارد بنابراین اصل نسبی بودن قراردادها در حقوق ایران اقتضا می‌کند که آثار آن قرارداد فقط بین همان طرفین باشد و به شخص ثالث یعنی فروشنده اول تسری پیدا نکند

در رویه قضایی و نظریات حقوقی نیز غالبا پذیرفته شده که در دعوای مستحق‌للغیر درآمدن مبیع فروشنده فقط مسئول استرداد ثمن و جبران خسارات متعارف و مستقیم است و الزام او به پرداخت وجه التزامی که خریدار در قرارداد بعدی با دیگری پذیرفته معمولا قابل تحمیل نیست مگر اینکه ثابت شود فروشنده از قصد خریدار برای معامله بعدی و شرط خسارت سنگین آگاه بوده و عرفا این خسارت قابل پیش‌بینی بوده است که در عمل اثبات چنین امری دشوار است

در نتیجه در بسیاری از پرونده‌ها دادگاه‌ها فروشنده را به استرداد ثمن به نرخ روز و هزینه‌های متعارف معامله مانند هزینه تنظیم قرارداد یا انتقال محکوم می‌کنند اما وجه التزامی که خریدار در قرارداد دیگری با شخص ثالث پذیرفته را الزام‌آور برای فروشنده نمی‌دانند زیرا ناشی از تصمیم و تعهد مستقل خود خریدار بوده است

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام خیر شما تکلیفی ندارید.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

سلام و احترام
تکلیفی بر عهده شما نمی باشد.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
شما مسئول نیستن خریدار مسئول است

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید