۴٫۹از ۵
بر اساس ۵۶۳ دیدگاه دربارهٔ تنظیم دادخواست

خدمت تنظیم دادخواست · کار و تأمین اجتماعی

دادخواست مطالبهٔ حق بیمه از کارفرما

وکیل پایه یک دادگستری برای پروندهٔ شما می‌نویسد؛ قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت از خودِ او می‌گیرید

بیمه نکردن کارگر یا بیمه کردن او برای بخشی از مدت اشتغال، شایع‌ترین اختلافی است که سال‌ها بعد خودش را نشان می‌دهد: هنگام بازنشستگی، بیمهٔ بیکاری یا از کارافتادگی معلوم می‌شود ماه‌هایی در سابقه نیست. در این خدمت، وکیل پایه یک دادگستری دادخواست مطالبهٔ حق بیمه را برای پروندهٔ شما تنظیم می‌کند: خواسته را به شکل درست یعنی احراز رابطهٔ کار و الزام کارفرما به پرداخت حق بیمهٔ همان ایام می‌نویسد، بازهٔ اشتغال را روز به روز مشخص می‌کند و مدارک را طوری می‌چیند که هیئت تشخیص برای احراز مدت کار شما ناچار به تحقیق طولانی نشود.

وکیل را انتخاب کنید و رایگان با او گفت‌وگو کنید؛ تا قیمت را نپذیرید، پرداختی در کار نیست.

  • گرفتن قیمت و زمان تحویل هیچ تعهدی ایجاد نمی‌کند
  • خواسته بر پایهٔ بازهٔ اشتغال و مدارک خودِ شما نوشته می‌شود، نه فرم آماده
  • تحویل در همان گفت‌وگو؛ اصلاح تا ثبت دادخواست در ادارهٔ کار

روند سفارش تنظیم دادخواست

  1. ۰۱شرح پرونده

    روی دکمهٔ «درخواست تنظیم دادخواست» می‌زنید و می‌نویسید از چه تاریخی تا چه تاریخی در آن کارگاه کار کرده‌اید، چه مدت آن در سوابق بیمه ثبت شده و چه مدرکی دارید. شمارهٔ موبایل تأیید می‌شود؛ پیش از پرداخت هیچ تعهدی ندارید.

  2. ۰۲استعلام قیمت و زمان از خود وکیل

    وکیل پرینت سوابق و مدارک شما را می‌بیند، اگر دربارهٔ نوع کارگاه یا پیمانکار سؤالی دارد می‌پرسد و سپس قیمت و زمان تحویل را اعلام می‌کند. اگر موافق بودید، همان‌جا پرداخت می‌کنید.

  3. ۰۳تحویل دادخواست

    متن دادخواست در همان گفت‌وگو تحویل داده می‌شود و تا پیش از ثبت آن در ادارهٔ کار می‌توانید بازهٔ اشتغال یا فهرست دلایل را با وکیل اصلاح کنید.

خروجی خدمت

در این خدمت چه چیزی دریافت می‌کنید؟

  • دادخواست ادارهٔ کار برای پروندهٔ شما

    متن کامل دادخواست با مشخصات کارگر و کارفرما، نوع شغل، نشانی کارگاه و خواستهٔ «احراز رابطهٔ کار و الزام کارفرما به پرداخت حق بیمهٔ ایام اشتغال از تاریخ … تا تاریخ …» — آمادهٔ تسلیم به واحد کار و امور اجتماعی محل آخرین کارگاه.

  • نوشتن خواسته به شکلی که قابل اجرا باشد

    وکیل خواسته را طوری می‌نویسد که به احراز مدت اشتغال برسد، نه به دریافت وجه نقد بابت حق بیمه؛ چون گیرندهٔ حق بیمه سازمان تأمین اجتماعی است و رأیی که این تفکیک را نداشته باشد در مرحلهٔ اجرا زمین می‌ماند.

  • چیدن دلیل برای بازهٔ بدون سابقه

    می‌گوید کدام مدرک هر ماهِ ادعاشده را پوشش می‌دهد: فیش، واریزی بانکی، کارت تردد، مکاتبات کاری، گزارش بازرس کار و اسامی هم‌کارانی که می‌توانند گواهی دهند؛ و ترتیب ارائهٔ آن‌ها را مشخص می‌کند.

  • راهنمای مراحل بعد

    مهلت ۱۵ روزهٔ اعتراض، شیوهٔ نوشتن لایحه برای هیئت حل اختلاف، گرفتن گواهی قطعیت رأی و اینکه پس از قطعیت باید پرونده را برای ثبت سابقه به شعبهٔ تأمین اجتماعی هم ارائه کنید — در همان گفت‌وگو توضیح داده می‌شود.

در یک نگاه

مبنای قانونی
مواد ۱۴۸ و ۱۸۳ قانون کار
مرجع صالح
هیئت تشخیص ادارهٔ کارِ آخرین محل کار
خواستهٔ درست
احراز رابطه و الزام به پرداخت حق بیمه
مهلت اعتراض به رأی
۱۵ روز از ابلاغ رأی هیئت تشخیص
جریمهٔ عدم بیمه
با مرجع قضایی، نه هیئت تشخیص

وکلای این خدمت

استعلام زمان و هزینه از وکلای تنظیم دادخواست

وکیل را انتخاب کنید؛ پیش از پرداخت موضوع را با او در میان می‌گذارید.

همه
  • پیشنهاد بنیاد وکلا
    محمد محمدی

    محمد محمدی

    هویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

    وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

    ۴٫۹(۱٬۲۰۴ نظر)

    ۶٬۲۲۸ مشاوره موفق

    تهران

    • خانواده
    • شرکت و کسب‌وکار
    • قرارداد و تعهدات
  • پیشنهاد بنیاد وکلا
    زهرا فرج

    وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

    ۵٫۰(۲۹۱ نظر)

    ۶۱۴ مشاوره موفق

    تهران

    • ارث و وصیت
    • بانکی و مطالبات
    • ثبت احوال و هویت
  • پیشنهاد بنیاد وکلا
    زهره کشاورزی

    زهره کشاورزی

    هویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

    وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

    ۴٫۷(۴۷۶ نظر)

    ۴٬۷۳۸ مشاوره موفق

    شیراز

    • ارث و وصیت
    • بانکی و مطالبات
    • ثبت احوال و هویت
  • پیشنهاد بنیاد وکلا
    محمدرضا توکلی

    وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

    ۴٫۹(۲۸۶ نظر)

    ۱٬۸۴۸ مشاوره موفق

    تهران

    • خانواده
    • داوری و حل اختلاف
    • دیوان عدالت اداری
  • ویدا سماوات

    کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

    ۵٫۰(۸۷ نظر)

    ۲۳۶ مشاوره موفق

    تهران

    • بانکی و مطالبات
    • ثبت اسناد و املاک
    • خانواده
  • علیرضا زرینه پور

    کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

    ۴٫۸(۲۲ نظر)

    ۶۹ مشاوره موفق

    تبریز

    • ارث و وصیت
    • بانکی و مطالبات
    • ثبت احوال و هویت
  • حمیدرضا قاسمی

    وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

    ۵٫۰(۲۷۲ نظر)

    ۳۴۶ مشاوره موفق

    تهران

    • ارث و وصیت
    • بانکی و مطالبات
    • ثبت احوال و هویت
  • جاوید محمدی

    وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

    ۵٫۰(۳۶ نظر)

    ۱۸۷ مشاوره موفق

    قزوین

    • بانکی و مطالبات
    • ثبت احوال و هویت
    • ثبت اسناد و املاک

راهنمای حقوقی

راهنمای مطالبهٔ حق بیمه از کارفرما

آنچه پیش از سفارش باید بدانید — بر اساس مواد ۱۲، ۱۳، ۱۴۸، ۱۷۱، ۱۸۳ و ۱۵۷ تا ۱۶۶ قانون کار و آیین رسیدگی هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف.

مأخذ قانونی: قانون کار (مصوب ۱۳۶۹)، مواد ۱۲، ۱۳، ۹۶، ۹۸، ۱۴۸، ۱۷۱، ۱۸۳ و ۱۵۷ تا ۱۶۶؛ آیین رسیدگی هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف (مصوب ۱۳۸۰) · به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۰۶/۰۱

خلاصه در سی ثانیه

  • مادهٔ ۱۴۸ قانون کار کارفرمایان کارگاه‌های مشمول را مکلف کرده است بر اساس قانون تأمین اجتماعی نسبت به بیمه کردن کارگران واحد خود اقدام کنند؛ این تکلیف با توافق یا رضایت کارگر ساقط نمی‌شود.
  • پول این دعوا به جیب کارگر نمی‌رود؛ خواستهٔ درست، احراز رابطه و مدت کار و الزام کارفرما به پرداخت حق بیمهٔ همان ایام است تا سابقه در سازمان تأمین اجتماعی ثبت شود.
  • رسیدگی اداری است و پله‌پله پیش می‌رود: سازش، هیئت تشخیص، و اگر ظرف ۱۵ روز از ابلاغ اعتراض شود، هیئت حل اختلاف (مواد ۱۵۷ و ۱۵۹ قانون کار).

چه زمانی به این دادخواست نیاز دارید؟

هیچ ماهی بیمه رد نشده است

تمام مدت اشتغال در کارگاه بوده‌اید و در پرینت سوابق، نامی از آن کارگاه نیست. خواسته، احراز رابطهٔ کار برای همان بازه و الزام کارفرما به پرداخت حق بیمهٔ آن ایام است.

بخشی از مدت جا افتاده است

چند ماه ابتدای کار یا ماه‌های میانی رد نشده است. در این حالت باید ماه‌های ثبت‌شده و ثبت‌نشده را در دادخواست از هم جدا کنید تا رأی دقیقاً همان بازهٔ خالی را بپوشاند.

بیمه از تاریخی بعد از شروع به کار

کارفرما شما را با تأخیر و مثلاً پس از پایان دورهٔ آزمایشی بیمه کرده است. تکلیف مادهٔ ۱۴۸ به کارگاه مشمول قانون کار مربوط است و آن را به گذشتنِ مدتی از اشتغال مشروط نکرده است.

کار از طریق پیمانکار

در محل یک کارفرمای اصلی کار می‌کرده‌اید اما قرارداد با پیمانکار بوده است. مادهٔ ۱۳ قانون کار مقاطعه‌دهنده را مکلف کرده قرارداد را چنان ببندد که پیمانکار همهٔ مقررات این قانون را دربارهٔ کارکنانش اجرا کند و تبصرهٔ ۱ آن، مطالبات کارگر را جزء دیون ممتازه دانسته است.

کارگاه فروخته یا ادغام شده است

مالک عوض شده و کارفرمای جدید می‌گوید به دورهٔ قبل کاری ندارد. مادهٔ ۱۲ می‌گوید هیچ تغییری در وضع مالکیت کارگاه بر رابطهٔ قراردادی کارگران قطعیت‌یافته اثر ندارد و کارفرمای جدید قائم‌مقام تعهدات و حقوق کارفرمای سابق است.

دعوای مطالبهٔ حق بیمه دقیقاً چه چیزی را می‌خواهد؟

نام این دعوا گمراه‌کننده است. آنچه در ادارهٔ کار دنبال می‌کنید گرفتن پول بابت حق بیمه نیست؛ گیرندهٔ حق بیمه سازمان تأمین اجتماعی است و کارفرما باید به آن سازمان بپردازد. کاری که هیئت تشخیص انجام می‌دهد این است که رابطهٔ کار و مدت اشتغال شما را احراز کند و کارفرما را به انجام تکلیف بیمه‌ای همان ایام ملزم سازد. نتیجهٔ عملی برای شما، ثبت شدن آن ماه‌ها در سابقه است — همان چیزی که بعدها در بازنشستگی، بیمهٔ بیکاری یا از کارافتادگی به کار می‌آید.

پایهٔ این تکلیف، مادهٔ ۱۴۸ قانون کار است: «کارفرمایان کارگاه‌های مشمول این قانون مکلف‌اند بر اساس قانون تأمین اجتماعی نسبت به بیمه نمودن کارگران واحد خود اقدام نمایند.» متن ماده ساده و بی‌قید و شرط است؛ نه پرداخت نقدی جایگزین آن می‌شود و نه رضایت‌نامه‌ای که کارگر امضا کرده باشد آن را از بین می‌برد.

در سمت قانون تأمین اجتماعی هم دو قاعدهٔ شناخته‌شده وجود دارد که چارچوب را کامل می‌کند: بر پایهٔ مادهٔ ۳۶ آن قانون، کارفرما مسئول پرداخت حق بیمهٔ سهم خود و سهم بیمه‌شده به سازمان است و کوتاهی او مسئولیتش را در برابر بیمه‌شده از بین نمی‌برد؛ و بر پایهٔ مادهٔ ۳۹، ارسال فهرست مزد و پرداخت حق بیمهٔ هر ماه در مهلت مقرر بر عهدهٔ کارفرماست. به همین دلیل «کارگر خودش نیامد بیمه شود» دفاع پذیرفته‌ای نیست.

یک تفکیک مهم دیگر: جریمهٔ بیمه نکردن کارگر موضوع مادهٔ ۱۸۳ قانون کار است — علاوه بر تأدیهٔ کلیهٔ حقوق متعلق به کارگر (سهم کارفرما)، جریمهٔ نقدی معادل دو تا ده برابر حق بیمهٔ مربوط — اما رسیدگی به تخلفات و تعیین این مجازات‌ها با مرجع قضایی است (مادهٔ ۱۷۱)، نه با هیئت تشخیص. پس آن را در خواستهٔ ادارهٔ کار نیاورید.

چه چیزهایی باید احراز شود تا رأی به سود شما صادر شود؟

هستهٔ این پرونده «اثبات مدت» است. سه عنصر باید در دادخواست روشن باشد:

  1. شمول قانون کار بر رابطه: کار به دستور و تحت نظر کارفرما و در برابر دریافت مزد انجام شده باشد. اگر کارفرما مدعی است رابطه از جنس پیمانکاری، شراکت یا کار مستقل بوده، این ادعای اوست و باید آن را ثابت کند.

  2. بازهٔ دقیق اشتغال: تاریخ شروع و پایان، و اینکه در این میان وقفه‌ای بوده است یا نه. هرچه بازه دقیق‌تر باشد، رأی هم دقیق‌تر و اجرای آن ساده‌تر است.

  3. ماه‌هایی که در سوابق ثبت نشده‌اند: پرینت سوابق را کنار تاریخ‌های خودتان بگذارید و فهرست ماه‌های خالی را بنویسید. خواسته باید همان ماه‌ها را هدف بگیرد، نه یک عبارت کلی.

تقسیم بار اثبات را مادهٔ ۱۵ آیین رسیدگی هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف تعیین کرده است: ارائهٔ دلیل بر وجود رابطهٔ کار، میزان مزد و مزایای بالاتر از حداقل قانونی و میزان سابقهٔ کار در کارگاه بر عهدهٔ کارگر است و ارائهٔ دلیل بر تأدیهٔ این حقوق یا بر عدم شمول مقررات قانون کار بر رابطهٔ طرفین بر عهدهٔ کارفرما. در پروندهٔ حق بیمه، سنگینی کار روی نیمهٔ نخست است؛ برای همین جمع‌آوری دلیل مهم‌تر از نگارش ادبی دادخواست است.

ابزار کم‌استفادهٔ این پرونده‌ها، بازرسی کار است. ادارهٔ کل بازرسی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بر اجرای مقررات ناظر بر شرایط کار نظارت می‌کند و در صورت لزوم تعقیب متخلفان را از مراجع صالح می‌خواهد (مادهٔ ۹۶ و تبصرهٔ ۲ آن). بازرسان کار نیز حق دارند بدون اطلاع قبلی به کارگاه وارد شوند و به دفاتر و مدارک مراجعه کنند و در صورت لزوم از آن‌ها رونوشت بگیرند (مادهٔ ۹۸). گزارش بازرس، سندی است که هیئت آن را جدی می‌گیرد.

مرجع صالح، مرحلهٔ سازش و نقش سازمان تأمین اجتماعی

مادهٔ ۱۵۷ قانون کار مسیر را چنین چیده است: هر اختلاف فردی میان کارگر و کارفرما که ناشی از اجرای قانون کار یا قرارداد کار باشد، در مرحلهٔ اول از راه سازش مستقیم میان دو طرف یا نمایندگانشان در شورای اسلامی کار — و در نبودِ شورا، از طریق انجمن صنفی کارگران یا نمایندهٔ قانونی کارگران — حل و فصل می‌شود و در صورت عدم سازش نوبت به هیئت تشخیص و سپس هیئت حل اختلاف می‌رسد. این ترتیب اختیاری نیست و بهتر است در شرح دادخواست بنویسید که برای سازش اقدام کرده‌اید.

محل تسلیم دادخواست، واحد کار و امور اجتماعی محلی است که آخرین محل کار کارگر در حوزهٔ آن قرار دارد (مادهٔ ۳ آیین‌نامه و تبصرهٔ ۲ آن). اگر کارگاه هنوز دایر است، همان کارگاه اقامتگاه قانونی کارفرما شمرده می‌شود (تبصرهٔ ۱ مادهٔ ۴).

و سازمان تأمین اجتماعی کجای این ماجراست؟ رابطهٔ کارفرما با سازمان — یعنی محاسبه و وصول حق بیمه و جرایم تأخیر آن — سازوکار و مراجع اختصاصی خودش را در قانون تأمین اجتماعی دارد و از رسیدگی ادارهٔ کار جداست. کاری که رأی هیئت برای شما می‌کند این است که مدت اشتغال را رسماً احراز می‌کند؛ در رویه، پس از قطعی شدن رأی، همان رأی به شعبهٔ تأمین اجتماعی ارائه می‌شود تا حق بیمهٔ ایام احرازشده از کارفرما مطالبه و سابقه ثبت گردد. به همین دلیل توصیه می‌شود پس از دریافت رأی، گواهی قطعیت آن را هم از واحد کار بگیرید.

حضور وکیل در این مسیر پیش‌بینی شده است: تبصرهٔ ۲ مادهٔ ۴ آیین‌نامه اجازه می‌دهد دادخواست را نمایندهٔ خواهان، اعم از وکیل دادگستری، تسلیم کند، به شرط آنکه مشخصات و نشانی او در دادخواست بیاید و سند نمایندگی پیوست شود.

مدارکی که سابقهٔ کار شما را ثابت می‌کند

  • کارت ملی و مدارک هویتی؛ و اگر وکیل پرونده را می‌برد، وکالت‌نامه به‌عنوان سند نمایندگی.

  • پرینت سوابق پرداخت حق بیمه از سازمان تأمین اجتماعی — سند اصلی این پرونده است، چون بازهٔ خالی را نشان می‌دهد.

  • قرارداد کار کتبی، حکم استخدام، معرفی‌نامه یا هر مکاتبه‌ای که تاریخ شروع به کار و سِمَت شما را ثابت کند.

  • فیش‌های حقوقی، رسید پرداخت یا صورت‌حساب بانکیِ واریز مزد در ماه‌های مورد ادعا.

  • کارت تردد، لیست حضور و غیاب، برگهٔ مرخصی، پیام‌های کاری، عکس محل کار با تاریخ، یا هر سند دیگری که حضور شما در کارگاه را نشان دهد.

  • مشخصات هم‌کارانی که می‌توانند به اشتغال شما گواهی دهند و ترجیحاً خودشان در همان بازه بیمه بوده‌اند.

  • در کارگاه‌های پیمانکاری، نام و نشانی هر دو طرف: مقاطعه‌دهنده و پیمانکار.

مدارک را پیش از جلسه در دفتر واحد کار و امور اجتماعی ثبت و ضمیمهٔ پرونده کنید (مادهٔ ۱۳ آیین‌نامه) و نسخه‌ها را به تعداد خواندگان به‌علاوهٔ یک نسخه آماده کنید (تبصرهٔ ۳ مادهٔ ۴). اگر مدرکی در جلسهٔ خارج از وقت اداری ارائه می‌شود، دست‌کم پذیرش آن باید در صورت‌جلسه قید شود.

مراحل ثبت و رسیدگی در ادارهٔ کار

  1. مطالبهٔ کتبی و سازش — ابتدا خواستهٔ خود را کتبی به کارفرما یا تشکل کارگاه اعلام می‌کنید. مادهٔ ۱۵۷ این مرحله را مقدم بر مراجعه به هیئت‌ها دانسته است و نتیجهٔ آن، هرچه باشد، در شرح دادخواست می‌آید.

  2. تنظیم و تسلیم دادخواست — دادخواست کتبی و فارسی با مشخصات کامل دو طرف، نوع شغل، میزان سابقهٔ کار و خواستهٔ احراز رابطه و الزام به پرداخت حق بیمهٔ بازهٔ مشخص، به واحد کار و امور اجتماعی محل آخرین کارگاه تسلیم می‌شود.

  3. ثبت، تعیین وقت و ابلاغ — دبیرخانه دادخواست را با قید تاریخ ثبت و وقت رسیدگی را تعیین می‌کند؛ دعوت‌نامهٔ نوبت اول به‌همراه نسخه‌ای از دادخواست و مدارک به نشانی کارفرما می‌رود و مأمور ابلاغ باید آن را دست‌کم سه روز پیش از جلسه تحویل داده باشد (مواد ۵ و ۷ آیین‌نامه).

  4. جلسهٔ هیئت تشخیص — اظهارات طرفین در صورت‌جلسه درج و امضا می‌شود. دعوت برای یک نوبت الزامی است و نیامدن کارفرما یا نمایندهٔ او مانع رسیدگی و صدور رأی نیست (مادهٔ ۱۱ آیین‌نامه).

  5. تحقیق در کارگاه — در پرونده‌های حق بیمه، هیئت غالباً قرار تحقیق صادر می‌کند. مأمور تحقیق با مراجعه به محل کار و استماع اظهارات افراد معرفی‌شده و بررسی دفاتر، گزارش کتبی می‌دهد؛ تحقیق باید حتی‌الامکان ظرف یک هفته از صدور قرار انجام شود.

  6. صدور رأی — رأی باید نظر مستدل نسبت به هر یک از موارد خواسته، مستندات قانونی و مهلت اعتراض را داشته باشد (مادهٔ ۲۸ آیین‌نامه). در این پرونده، بند کلیدی رأی، تعیین صریح بازهٔ احرازشدهٔ اشتغال است.

  7. قطعیت، گواهی و پیگیری سابقه — پس از گذشت ۱۵ روز از ابلاغ و نبود اعتراض، رأی لازم‌الاجرا می‌شود (مادهٔ ۱۵۹) و از طریق اجرای احکام دادگستری اجرا می‌گردد (مادهٔ ۱۶۶). گواهی قطعیت را بگیرید و برای ثبت سابقه به شعبهٔ تأمین اجتماعی ارائه کنید.

هزینه‌های این پرونده چیست؟

پیش از شروع بدانید بار مالی این پرونده کجاها ظاهر می‌شود:

  • طرح دعوا در ادارهٔ کار: رسیدگی در هیئت‌ها اداری است و درصدی از خواسته، آن‌گونه که در دعاوی مالی دادگستری مرسوم است، گرفته نمی‌شود؛ آنچه قانون تعیین کرده بهای اوراق است و رقم آن تابع تعرفهٔ سالانه است (بند ۶ مادهٔ ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت).

  • کارشناسی: اگر تصمیم‌گیری به نظر کارشناس نیاز داشته باشد، هیئت مهلت می‌دهد تا ذی‌نفع هزینه را بر حسب تعرفهٔ رسمی دادگستری بپردازد و نپرداختن آن به منزلهٔ صرف‌نظر کردن از استناد به همان سند است (مادهٔ ۲۷ آیین‌نامه).

  • رونوشت اوراق پرونده: با درخواست کتبی و هزینهٔ شخصی ممکن است (تبصرهٔ ۳ مادهٔ ۱۲ آیین‌نامه).

  • تمبر وکالت‌نامه: اگر وکیل دادگستری رسماً وارد شود، تمبر وکالت‌نامه طبق تعرفهٔ سالانه ابطال می‌شود.

  • سهم بیمه‌شده: توجه کنید که بخشی از حق بیمه سهم کارگر است و در روال عادی از مزد کسر می‌شود؛ رأی هیئت این ساختار را عوض نمی‌کند و محاسبهٔ نهایی با سازمان تأمین اجتماعی است.

  • دستمزد تنظیم دادخواست: در هیچ‌یک از ردیف‌های بالا نمی‌گنجد؛ خودِ وکیل آن را پیش از پرداخت، در گفت‌وگو با شما اعلام می‌کند.

هیچ رقمی در این صفحه نوشته نمی‌شود، چون تعرفه‌ها و نرخ‌ها هر سال تغییر می‌کنند. آنچه ثابت است این است که هزینهٔ واقعی این پرونده معمولاً «دیر اقدام کردن» است: هرچه از دورهٔ اشتغال بیشتر بگذرد، جمع‌آوری دلیل و یافتن گواه سخت‌تر می‌شود.

مسیر اعتراض به رأی و جایگزین واخواهی و تجدیدنظر

در مراجع حل اختلاف کار، «واخواهی» و «تجدیدنظر» به شکلی که در آیین دادرسی مدنی می‌شناسیم وجود ندارد؛ چون دعوت از طرفین برای یک نوبت الزامی است و غیبت آنان مانع رسیدگی و صدور رأی نیست (مادهٔ ۱۱ آیین‌نامه)، رأی صادرشده در نبود شما غیابی به شمار نمی‌رود. مسیر اعتراض این است:

  1. اعتراض به هیئت حل اختلاف: رأی هیئت تشخیص پس از ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا می‌شود و هر یک از طرفین که ظرف همین مدت اعتراض داشته باشد، آن را کتباً به هیئت حل اختلاف تقدیم می‌کند (مادهٔ ۱۵۹ قانون کار).

  2. شمارش مهلت: روز ابلاغ رأی و روز تسلیم اعتراض جزو مهلت حساب نمی‌شوند و اگر آخرین روز با تعطیل مصادف شود، اعتراض در نخستین روز پس از تعطیلی پذیرفته است (مادهٔ ۳۲ آیین‌نامه).

  3. دامنهٔ بررسی: هیئت حل اختلاف فقط در چارچوب اعتراض‌های مطرح‌شده تصمیم می‌گیرد، مگر آنکه تخلف بارزی از مقررات آمره در رأی مشهود باشد (مادهٔ ۳۶ آیین‌نامه). پس اگر به بازهٔ احرازشده ایراد دارید، دقیقاً همان بازه را در لایحه نام ببرید.

  4. قطعیت: رأی هیئت حل اختلاف پس از صدور قطعی و لازم‌الاجراست و مرجع صادرکننده حق رسیدگی مجدد و تغییر رأی را ندارد؛ فقط اشتباه در محاسبه یا سهو قلم، پیش از اجرا و به درخواست ذی‌نفع، قابل تصحیح است (مادهٔ ۳۹ آیین‌نامه). پس از این مرحله، آنچه در رویه باقی می‌ماند شکایت از رأی قطعی در دیوان عدالت اداری است که مهلت و تشریفات آن را قانون خودِ دیوان تعیین کرده است.

اگر نشانی‌تان تغییر کرد، آن را کتباً به واحد کار و امور اجتماعی اعلام کنید؛ در غیر این صورت ابلاغ به نشانی پیشین قانونی محسوب می‌شود و مهلت اعتراض بی‌آنکه بدانید سپری می‌شود (مادهٔ ۹ آیین‌نامه).

اشتباه‌های رایج در پروندهٔ حق بیمه که وکیل جلوی آن‌ها را می‌گیرد

  • خواستن حق بیمه به‌صورت وجه نقد برای خود: گیرندهٔ حق بیمه سازمان تأمین اجتماعی است؛ خواسته باید احراز رابطه و مدت اشتغال و الزام کارفرما به پرداخت آن ایام باشد.

  • مطالبهٔ جریمهٔ مادهٔ ۱۸۳ از هیئت تشخیص: رسیدگی به تخلفات و تعیین جریمه با مرجع قضایی است (مادهٔ ۱۷۱)؛ آوردن آن در خواستهٔ ادارهٔ کار فقط رأی را مبهم می‌کند.

  • ننوشتن بازهٔ دقیق: عبارت «چند سال بیمه نشدم» قابل اجرا نیست؛ تاریخ شروع و پایان و ماه‌های خالی باید صریح باشد.

  • نیاوردن پرینت سوابق: بدون آن، هیئت نمی‌تواند بگوید کدام ماه‌ها ثبت شده و کدام نشده است.

  • اتکا به رضایت‌نامه‌ای که امضا کرده‌اید: تکلیف مادهٔ ۱۴۸ تکلیف قانونی کارفرماست و با توافق خصوصی از بین نمی‌رود.

  • طرح دعوا علیه طرف اشتباه: در پیمانکاری، مادهٔ ۱۳ و تبصرهٔ ۱ آن، و در تغییر مالکیت، مادهٔ ۱۲، تعیین می‌کنند خوانده چه کسی باشد.

  • رها کردن پرونده پس از رأی: رأی قطعی باید با گواهی قطعیت به شعبهٔ تأمین اجتماعی برسد تا سابقه ثبت شود؛ رأی در کشو، سابقه نمی‌سازد.

همهٔ ۲۷ نمونه

مطالعهٔ بیشتر: شکایت از کارفرما بابت بیمه

پرسش‌های متداول

دادخواست مطالبهٔ حق بیمه با وکیل چگونه تنظیم می‌شود؟

روی «درخواست تنظیم دادخواست» می‌زنید و می‌نویسید از چه تاریخی تا چه تاریخی کار کرده‌اید و چه مدت در سوابق ثبت شده است؛ وکیل سوابق و مدارک را می‌بیند، زمان تحویل و قیمت را پیش از هر پرداختی اعلام می‌کند و پس از تأیید شما، متن دادخواست ادارهٔ کار را در همان گفت‌وگو می‌دهد.

هزینهٔ تنظیم دادخواست مطالبهٔ حق بیمه چقدر است؟

به طول دورهٔ ادعاشده، تعداد و کیفیت دلایل و وضعیت کارگاه بستگی دارد و خودِ وکیل آن را پیش از پرداخت در گفت‌وگو اعلام می‌کند. آنچه ممکن است جدا از دستمزد وکیل بپردازید، هزینهٔ کارشناسی در صورت ارجاع و تمبر وکالت‌نامه است که هر دو تابع تعرفهٔ سالانه‌اند.

کارفرما بر چه اساسی مکلف به بیمه کردن کارگر است؟

مادهٔ ۱۴۸ قانون کار می‌گوید کارفرمایان کارگاه‌های مشمول این قانون مکلف‌اند بر اساس قانون تأمین اجتماعی نسبت به بیمه نمودن کارگران واحد خود اقدام کنند. این تکلیف قانونی است و با توافق یا رضایت‌نامهٔ کارگر از بین نمی‌رود.

آیا پول حق بیمه به خود کارگر پرداخت می‌شود؟

خیر. گیرندهٔ حق بیمه سازمان تأمین اجتماعی است. نتیجهٔ دعوا برای شما احراز رابطهٔ کار و مدت اشتغال و الزام کارفرما به انجام تکلیف بیمه‌ای همان ایام است تا آن ماه‌ها در سابقهٔ بیمه‌ای‌تان ثبت شود.

مرجع رسیدگی به شکایت عدم پرداخت حق بیمه کجاست؟

همان واحد کار و امور اجتماعی که آخرین کارگاه شما در حوزهٔ آن واقع شده است. طبق مادهٔ ۱۵۷ قانون کار ابتدا سازش مستقیم یا از راه تشکل کارگاه انجام می‌شود و در صورت عدم سازش، هیئت تشخیص و سپس هیئت حل اختلاف رسیدگی می‌کنند.

بدون قرارداد کتبی هم می‌توان حق بیمه را مطالبه کرد؟

بله. مادهٔ ۱۵ آیین رسیدگی هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف اثبات رابطهٔ کار و سابقه را بر عهدهٔ کارگر و اثبات عدم شمول قانون کار یا پرداخت حقوق را بر عهدهٔ کارفرما گذاشته است؛ فیش، واریزی بانکی، کارت تردد، مکاتبات و گواهی هم‌کاران دلیل به شمار می‌آیند.

جریمهٔ کارفرمایی که کارگر را بیمه نکرده چیست؟

مادهٔ ۱۸۳ قانون کار علاوه بر تأدیهٔ کلیهٔ حقوق متعلق به کارگر (سهم کارفرما)، جریمهٔ نقدی معادل دو تا ده برابر حق بیمهٔ مربوط را پیش‌بینی کرده است؛ اما تعیین این مجازات با مرجع قضایی است (مادهٔ ۱۷۱) و در صلاحیت هیئت تشخیص قرار ندارد.

اگر پیمانکار مرا بیمه نکرده باشد از چه کسی شکایت کنم؟

مادهٔ ۱۳ قانون کار مقاطعه‌دهنده را مکلف کرده قرارداد را چنان ببندد که پیمانکار همهٔ مقررات این قانون را دربارهٔ کارکنانش اجرا کند و تبصرهٔ ۱ آن مطالبات کارگر را جزء دیون ممتازه دانسته است؛ بنابراین تعیین خوانده به رابطهٔ میان این دو بستگی دارد و باید در دادخواست دقیق نوشته شود.

کارگاه فروخته شده است؛ تکلیف سابقهٔ من چه می‌شود؟

مادهٔ ۱۲ قانون کار می‌گوید هیچ تغییری در وضع مالکیت کارگاه، از فروش و انتقال گرفته تا ادغام و فوت مالک، بر رابطهٔ قراردادی کارگرانی که قراردادشان قطعیت یافته اثر ندارد و کارفرمای جدید قائم‌مقام تعهدات و حقوق کارفرمای سابق است.

بعد از قطعی شدن رأی چه باید کرد؟

گواهی قطعیت رأی را از واحد کار و امور اجتماعی بگیرید. آرای قطعی مراجع حل اختلاف کار لازم‌الاجرا هستند و به‌وسیلهٔ اجرای احکام دادگستری اجرا می‌شوند (مادهٔ ۱۶۶)؛ برای ثبت سابقه هم باید رأی را به شعبهٔ تأمین اجتماعی ارائه کنید.

دادخواست حق بیمه‌تان را وکیل پایه یک بنویسد

بازهٔ کار، سوابق بیمه و مدارکتان را می‌نویسید؛ وکیل پایه یک دادگستری دادخواست را برای همان پرونده تنظیم می‌کند و قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت می‌گوید.

درخواست تنظیم دادخواست