ثبت علامت تجاری - ثبت برندشرکت ها

تاریخچه پیدایش مالکیت های فکری و قوانین مرتبط با آن

انسان ها موجوداتی هستند که ذاتا از قوه تعقل و تفکر برخوردارند که این مهم، عامل سلطه آنها بر این کره ی خاکی شده است. تعداد فراوانی از انسان ها به صورت عادی به زندگی خود می پردازند و درگیر روزمرگی شان هستند، منتها تعداد محدودی از افراد با بهره گیری بیشتر از قدرت تفکر، تاثیرات بلند مدت و انکار نشدنی بر زندگی هم عصران و حتی آیندگان خود می گذارند. این تاثیرات، نتیجه خلاقیت و کارآمدی افکار افراد است که ارزشمند تلقی می شود و دارای اعتبار مادی و معنوی فراوانی بوده، به همین علت است که امروزه شاهد توسعه آفرینش های فکری و جایگاه بلند­­ بالای آن در جوامع گوناگون می باشیم.

مالکیت فکری به آفرینش های ذهنی از جمله کتاب، مقاله، ترانه، موسیقی، طرح های صنعتی، اختراعات و…. اشاره دارد، که به دو مبحث مالکیت ادبی- هنری و مالکیت صنعتی تقسیم می شود. حقوق مالکیت فکری، مانند سایر حقوق مالکیتی دیگر است که به پدیدآورنده و مؤلف اثر اجازه می دهد از اثرش محافظت کند و با حق تالیفی که در اختیار دارد در راستای کسب سود و منفعت از اثرش قدم بردارد که عنوان ماده ۲۷ اعلامیه جهانی حقوق بشر نیز می باشد.

شناسایی و  به رسمیت شناختن حقوق مالکیت فکری از دیرباز تا کنون

اسناد و مدارکی در ارتباط با حق کپی رایت از زمان های قدیم وجود دارد که نشان می دهد فروش اثر بدون اجازه صاحب و مؤلف آن، در یونان و روم باستان عملی غیر اخلاقی تلقی می شده و خشم مردم را بر می انگیخته است. لیکن به علت ارزش والای علم در آن جوامع، سرقت های علمی و ادبی با فرهنگ و روحیات مردم در تضاد بوده است.

به مرور زمان برخی پادشاهان در راستای حمایت از آفرینش ها و مؤلفه های فکری شهروندان قدم برداشته و برای ایده ها، افکار نوین و کارآمد آنها ارزش قائل شده و به آنها امتیازاتی را نیز اعطا می کردند. در مجموع حمایت از مالکیت های فکری، به شکلی آهسته و آن هم به صورت غیر رسمی صورت می پذیرفت، تا اینکه در قرن هجده میلادی وارد مرحله تازه ای شد و در کشورهای انگلستان، امریکا و فرانسه رسما مورد شناسایی قرار گرفت و قوانین ملی در این رابطه به تصویب رسید.

اولین قانون نیز در زمینه مالکیت فکری در سال ۱۷۱۰ در کشور انگلستان، به نام آن (AN law) به تصویب رسیده بود که به صورت تخصصی حق کپی رایت را مورد بحث و حمایت قرار داد (۴).

در بحث میان دولت ها و کشورهای گوناگون (سطح بین المللی) نیز برای اولین بار در سال ۱۸۸۳ در کنوانسیون پاریس، قواعد و مقرراتی در ارتباط با مالکیت های صنعتی و در کنوانسیون برن در سال ۱۸۸۶، مقرراتی در ارتباط با مالکیت های ادبی هنری مورد شناسایی قرار گرفت که تمام این معاهدات تحت نظر سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO, World Intellectual Property Organization) اداره و مدیریت می شوند.

تاریخچه حقوق مالکیت فکری در ایران

در سال ۱۳۰۴ برای اولین بار قانونی به نام علامات صنعتی و تجارتی در زمینه مالکیت صنعتی به تصویب رسید که به حمایت از طرح ها و ایده های صنعتی می پرداخت.

در سال ۱۳۴۶ لایحه ای در خصوص مالکیت های فکری به مجلس تقدیم شد که در  تاریخ ۱۱/۱۰/۱۳۴۸ تحت عنوان قانون حمایت از مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مورد تصویب قرار گرفت که به مرور زمان الحاقاتی در ارتباط با مدت زمان حمایت از آثار پدیدآورندگان، ضمیمه قانون شد و در حال حاضر نیز حاکم است اما دارای کارایی لازم نیست.

طی این سال ها قوانین گوناگونی در کشور به تصویب رسیده است که بیشتر به مالکیت های صنعتی پرداخته اند، اما قوانین متعددی نیز در ارتباط با مالکیت های ادبی هنری نیز وجود دارند که این موارد  عبارتند از:

  1. قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی مصوب ۱۳۵۲
  2. قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب ۱۳۷۹
  3. قانون تجارت الکترونیکی مصوب ۱۳۸۲
  4. قانون ثبت ارقام گیاهی و کنتزل و گواهی بذر و نهال، مصوب ۱۳۸۲
  5. قانون حمایت از نشانه های جغرافیایی مصوب ۱۳۸۳
  6. قانون جرایم رایانه ای مصوب ۱۳۸۸
  7. قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی مصوب ۱۳۹۶

  با توجه به توضیحات ارائه شده، لایحه ای تحت عنوان «حمایت از مالکیت های فکری» توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تقدیم مجلس شورای اسلامی شده است که در زمینه حمایت از پدیدآورندگان آثار ادبی هنری قدم برداشته که در جایگاه خود بسیار جامع و کارآمد می باشد، اما متاسفانه هنوز تکلیف آن مشخص نیست.

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱ رای

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا