خدمت تنظیم دادخواست · قرارداد و تعهدات
دادخواست مطالبهٔ وجه انجام امور ساختمانی
وکیل پایه یک دادگستری برای پروندهٔ شما مینویسد؛ قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت از خودِ او می‌گیرید
وقتی کار ساختمانی را انجام داده‌اید — اسکلت، سفت‌کاری، نازک‌کاری، تأسیسات یا بازسازی — و کارفرما دستمزد یا صورتوضعیت شما را نمی‌پردازد، راه قانونی وصول آن دادخواست مطالبهٔ وجه انجام امور ساختمانی است. در این خدمت، وکیل پایه یک دادگستری این دادخواست را برای پروندهٔ شما تنظیم میکند: مبنای طلب را از قرارداد یا از دستور کارفرما و عرفِ اجرت بیرون می‌کشد، خواسته و بهای آن را روشن مینویسد و مسیر اثبات مقدار کارِ انجامشده با کارشناسی یا تأمین دلیل را از همان ابتدا در متن جا می‌اندازد.
وکیل را انتخاب کنید و رایگان با او گفت‌وگو کنید؛ تا قیمت را نپذیرید، پرداختی در کار نیست.
- گرفتن قیمت و زمان تحویل هیچ تعهدی ایجاد نمی‌کند
- متن دادخواست بر پایهٔ قرارداد، صورتوضعیت و مدارک خودِ شما نوشته میشود
- تحویل در همان گفت‌وگو؛ اصلاح تا ثبت در دفتر خدمات قضایی
روند سفارش تنظیم دادخواست
- ۰۱شرح پرونده
روی دکمهٔ «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و مینویسید چه کاری در چه ساختمانی انجام داده‌اید، توافق بر سر مبلغ چه بوده، چقدر دریافت کرده‌اید و چه مدرکی از کار دارید. شمارهٔ موبایل تأیید میشود و پیش از پرداخت هیچ تعهدی ندارید.
- ۰۲استعلام قیمت و زمان از خود وکیل
وکیل قرارداد و صورت‌وضعیت‌ها را میخواند، اگر لازم باشد دربارهٔ مقدار کار و مدارک آن می‌پرسد و بعد قیمت و زمان تحویل را اعلام میکند. اگر موافق بودید، همانجا پرداخت می‌کنید.
- ۰۳تحویل دادخواست
متن دادخواست در همان گفت‌وگو تحویل داده میشود و تا لحظهٔ ثبت در دفتر خدمات قضایی می‌توانید اصلاحات و مدارک تازه مانند عکس یا صورتوضعیت را با وکیل در میان بگذارید.
خروجی خدمت
در این خدمت چه چیزی دریافت می‌کنید؟
- دادخواست اختصاصی پروندهٔ شما
متن کامل دادخواست با مشخصات طرفین، خواستهٔ دقیق (مطالبهٔ وجه بابت امور ساختمانی انجامشده به مبلغ مشخص، به‌انضمام خسارت تأخیر تأدیه و خسارات دادرسی)، شرح رابطهٔ قراردادی و فهرست دلایل و منضمات — آمادهٔ ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی.
- انتخاب مبنای طلب
وکیل تعیین میکند دعوا روی قرارداد و صورتوضعیت می‌ایستد یا روی اجرت عملی که به دستور کارفرما انجام شده (ماده ۳۳۶ قانون مدنی)؛ این انتخاب، دلیل‌های لازم و شیوهٔ محاسبهٔ مبلغ را کاملاً عوض میکند.
- نقشهٔ اثبات مقدار کار
میگوید برای اثبات حجم کارِ انجامشده چه چیزی لازم است: صورتوضعیت امضاشده، عکس و فیلم تاریخدار، شهادت، درخواست تأمین دلیل پیش از تغییر وضعیت ساختمان، یا ارجاع به کارشناس رسمی در جریان دادرسی.
- راهنمای مراحل بعد
مهلت‌های اعتراض به رأی، مسیر صدور اجرائیه و نحوهٔ معرفی اموال کارفرما برای وصول محکومٌ‌به، به زبان ساده و در همان گفت‌وگو توضیح داده میشود.
در یک نگاه
- مبنای قانونی
- مواد ۱۰، ۲۲۰ و ۳۳۶ قانون مدنی
- مرجع
- دادگاه صلح یا دادگاه عمومی حقوقی، بر پایهٔ بها
- نوع دعوا
- مالی؛ بر اساس بهای خواسته
- اثبات مقدار کار
- کارشناسی؛ تأمین دلیل پیش از تغییر وضع
- مهلت تجدیدنظر
- ۲۰ روز از ابلاغ یا انقضای واخواهی
وکلای این خدمت
استعلام زمان و هزینه از وکلای تنظیم دادخواست
وکیل را انتخاب کنید؛ پیش از پرداخت موضوع را با او در میان می‌گذارید.
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹(۱٬۱۹۰ نظر)۶٬۰۲۳ مشاوره موفق
تهران
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۷(۴۷۶ نظر)۴٬۷۲۰ مشاوره موفق
شیراز
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹(۳۸۴ نظر)۳٬۶۹۱ مشاوره موفق
اصفهان
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹(۲۷۵ نظر)۱٬۷۷۹ مشاوره موفق
تهران
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۸(۱۶۱ نظر)۲٬۰۵۵ مشاوره موفق
تهران
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۷(۴۸۰ نظر)۵٬۳۶۵ مشاوره موفق
تهران
راهنمای حقوقی
راهنمای مطالبهٔ وجه انجام امور ساختمانی
آنچه پیش از سفارش باید بدانید — بر اساس قانون مدنی (تعهدات و اجرت عمل) و قانون آیین دادرسی مدنی ۱۳۷۹.
مأخذ قانونی: قانون مدنی (مصوب ۱۳۱۴)، مواد ۱۰، ۲۱۹، ۲۲۰، ۲۲۶، ۲۲۷، ۲۳۰ و ۳۳۶ · قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی (مصوب ۱۳۷۹)، مواد ۱۱، ۱۳، ۶۱ تا ۶۳، ۱۴۹ تا ۱۵۱، ۲۵۷، ۵۱۵ و ۵۲۲ · قانون شوراهای حل اختلاف (مصوب ۱۴۰۲) · به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
خلاصه در سی ثانیه
- اگر کار را به دستور دیگری انجام داده باشید و عرفاً برای آن کار اجرتی باشد یا شما عادتاً مهیای آن کار باشید، مستحق اجرت کار خود هستید، مگر معلوم شود قصد تبرّع داشته‌اید (ماده ۳۳۶ قانون مدنی).
- دعوا مالی است و بهای خواسته را خودتان تعیین می‌کنید (مواد ۶۱ و ۶۲ ق.آ.د.م)؛ اگر بر سر آن اختلاف مؤثر پیش آید، دادگاه با جلب نظر کارشناس تعیین میکند (ماده ۶۳).
- اگر رابطهٔ شما کارگری باشد نه پیمانکاری، ماده ۱۵۷ قانون کار اول سازش مستقیم را پیش می‌گذارد و تنها در صورت عدم سازش، هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف کار رسیدگی می‌کنند؛ دادخواست حقوقی این مسیر را جبران نمی‌کند.
چه زمانی به این دادخواست نیاز دارید؟
قرارداد کتبی دارید و صورتوضعیت پرداخت نشده
پیمان مقطوع یا متری بسته‌اید، بخشی از کار را تحویل داده‌اید و کارفرما صورتوضعیت را تأیید کرده اما پول نمیدهد. عقد، طرفین را به اجرای آنچه تصریح شده و به همهٔ نتایج عرفی و قانونی آن ملزم میکند (مواد ۲۱۹ و ۲۲۰ قانون مدنی).
قراردادی نوشته نشده است
کار با توافق شفاهی و به دستور مالک انجام شده است. اینجا ماده ۳۳۶ قانون مدنی مبنا میشود: کسی که بر حسب امر دیگری کاری را انجام دهد که عرفاً برای آن اجرتی هست یا خودش عادتاً مهیای آن کار است، مستحق اجرت عمل خویش است، مگر ثابت شود قصد تبرّع داشته.
کار نیمه‌تمام مانده یا کارفرما مدعی عیب است
کارفرما میگوید کار ناقص یا معیوب است و پرداخت را متوقف کرده. مقدار و کیفیت کار با کارشناسی سنجیده میشود و اگر بیم تغییر وضعیت ساختمان می‌رود، پیش از دادخواست، تأمین دلیل گرفته میشود (مواد ۱۴۹ و ۱۵۰).
می‌خواهید اموال کارفرما توقیف شود
اگر نگرانید تا پایان دادرسی مالی برای وصول نماند، همین خواسته را همراه قرار تأمین خواسته مطرح می‌کنید؛ نسخهٔ «با قرار تأمین خواسته» این دادخواست در فهرست دادخواست‌های مرتبط همین صفحه آمده است.
رابطهٔ شما کارگری بوده است
اگر زیر نظر و به دستور مستقیم کارفرما و در برابر مزد کار کرده‌اید، اختلاف فردی کارگر و کارفرما در مراجع کار رسیدگی میشود (ماده ۱۵۷ قانون کار) و طرح دعوای حقوقی نتیجه نمیدهد؛ این تفکیک را پیش از ثبت دادخواست روشن کنید.
مطالبهٔ وجه امور ساختمانی چیست و با چه دعواهایی اشتباه میشود؟
موضوع این دعوا پولی است که بابت کار ساختمانی طلب دارید: اجرای اسکلت، سفت‌کاری، نازک‌کاری، تأسیسات، محوطه‌سازی، بازسازی یا هر خدمتِ اجراییِ دیگر. خواسته یک مبلغ است، پس دعوا «مالی» و «منقول» شمرده میشود، هرچند کار روی یک ملک انجام شده باشد؛ همین نکته بعداً در انتخاب مرجع و حوزهٔ قضایی به کار می‌آید.
سه اشتباه رایج در انتخاب عنوان خواسته: نخست، خلط با الزام به انجام تعهد — آنجا شما کارفرمایید و می‌خواهید پیمانکار کار را تمام کند، اینجا شما مجری کار هستید و پول می‌خواهید. دوم، خلط با مطالبهٔ اجرت‌المثل ایام تصرف که به استفاده از ملک دیگری مربوط است، نه به انجام کار. سوم، خلط با دعاوی کارگری؛ اگر رابطه از جنس مزد و کارگری باشد، ماده ۱۵۷ قانون کار اختلاف را نخست به سازش مستقیم و در صورت عدم سازش به هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف کار می‌سپارد، چون دعاویی که به موجب قوانین دیگر در صلاحیت مراجع اختصاصی است از دایرهٔ رسیدگی عمومی بیرون می‌ماند.
اثبات مقدار کار: کارشناسی و تأمین دلیل
گرهِ بیشتر پرونده‌های ساختمانی «چقدر کار انجام شده و ارزش آن چند است» است. دو ابزار در اختیار دارید:
۱) تأمین دلیل، پیش از آنکه صحنه عوض شود. ماده ۱۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی به ذی‌نفعی که احتمال میدهد در آینده استفاده از دلایل و مدارک دعوایش — از قبیل تحقیق محلی، کسب اطلاع از مطلعین یا استعلام نظر کارشناسان — متعذر یا متعسر شود، اجازه میدهد از دادگاه درخواست تأمین آن دلایل را بکند. مقصود از تأمین در این موارد فقط ملاحظه و صورتبرداری از این‌گونه دلایل است، نه اثبات حق. این درخواست هم پیش از اقامهٔ دعوا و هم در جریان دادرسی ممکن است (ماده ۱۵۰) و باید مشخصات درخواست‌کننده و طرف او، موضوع دعوایی که برای اثبات آن تأمین دلیل خواسته میشود و اوضاع و احوالی که موجب درخواست شده در آن قید شود (ماده ۱۵۱). در کار ساختمانی که ممکن است روی آن پوشانده یا تخریب شود، این ابزار تعیین‌کننده است.
۲) کارشناسی در جریان دادرسی. دادگاه میتواند رأساً یا به درخواست هر یک از طرفین قرار ارجاع امر به کارشناس صادر کند و در قرار، موضوعِ کارشناسی و مدتی که کارشناس باید نظر بدهد تعیین میشود (ماده ۲۵۷). نظر کارشناس مطلق نیست: اگر با اوضاع و احوال محقق و معلومِ موردِ کارشناسی مطابقت نداشته باشد، دادگاه به آن ترتیب اثر نمیدهد (ماده ۲۶۵). اگر اختلاف بر سر بهای خواسته باشد و در مراحل بعدی رسیدگی مؤثر باشد، دادگاه پیش از شروع رسیدگی با جلب نظر کارشناس بهای خواسته را تعیین میکند (ماده ۶۳).
پرونده در کدام مرجع و کدام شهر رسیدگی میشود؟
چون خواسته یک مبلغ است، مرجع با همان مبلغ تعیین میشود. قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ تصریح کرده است که از تاریخ لازم‌الاجرا شدن آن، رسیدگی به دعاوی مندرج در این قانون در دادگاه صلح انجام میشود و شورای حل اختلاف صرفاً در امر صلح و سازش اقدام میکند (ماده ۱۴). دعاوی مالی تا نصاب مقرر در صلاحیت دادگاه صلح است (بند ۱ ماده ۱۲) و نصاب هر سه سال یک‌بار متناسب با تغییر شاخص سالانه تعدیل میشود؛ پس رقم روز را هنگام ثبت کنترل کنید. طلب‌های بزرگ‌تر از نصاب در دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی میشود. توجه کنید که آرای دادگاه صلح در دعاوی مالی قطعی است مگر خواسته بیشتر از نصف نصاب باشد که در آن صورت در دادگاه تجدیدنظر استان قابل اعتراض است (تبصرهٔ ۵ ماده ۱۲).
کدام شهر؟ قاعدهٔ عمومی، اقامتگاه خوانده است (ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی). اما در دعاوی راجع به اموال منقول که از عقود و قراردادها ناشی شده، خواهان میتواند به دادگاهی رجوع کند که عقد در حوزهٔ آن واقع شده یا تعهد می‌بایست در آنجا انجام شود (ماده ۱۳) — و در کار ساختمانی، محل انجام تعهد معمولاً همان محل پروژه است. این انتخاب میتواند رفت‌وآمد و هزینهٔ کارشناسی محلی را کم کند. دعوای شما دعوای راجع به مال غیرمنقول نیست، پس قاعدهٔ ماده ۱۲ (دادگاه محل وقوع ملک) به آن تحمیل نمی‌شود.
هزینه‌های پرونده و آنچه می‌توانید از کارفرما بگیرید
هزینهٔ دادرسی این دعوا بر پایهٔ بهای خواسته است؛ همان مبلغی که در دادخواست مینویسید (ماده ۶۱) و اگر خواسته پول رایج ایران باشد، بهای آن همان مبلغ مورد مطالبه است (بند ۱ ماده ۶۲). هزینهٔ دادرسی همان است که در قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و سایر قوانین تعیین شده و با ابطال تمبر یا واریز به حساب خزانه پرداخت میشود (مواد ۵۰۲ و ۵۰۳)؛ نرخ طبق تعرفهٔ سالانه است، پس رقم را هنگام ثبت از دفتر خدمات قضایی بگیرید. دستمزد کارشناس را معمولاً متقاضی ارجاع می‌پردازد و در پرونده‌های ساختمانی رقم آن به وسعت کار و نیاز به بازدید محلی بستگی دارد.
در ستون خواسته این‌ها را هم بیاورید:
خسارات دادرسی: هزینهٔ دادرسی، حق‌الوکالهٔ وکیل و هزینه‌های دیگری که مستقیماً به دادرسی مربوط و برای اثبات دعوا لازم بوده است، از قبیل حق‌الزحمهٔ کارشناسی و هزینهٔ تحقیقات محلی (مواد ۵۱۵ و ۵۱۹). هزینه‌هایی که برای اثبات دعوا ضرورت نداشته قابل مطالبه نیست (ماده ۵۲۱).
خسارت تأخیر تأدیه با چهار شرط ماده ۵۲۲: دین از نوع وجه رایج باشد، طلبکار مطالبه کرده باشد، مدیون با وجود تمکن امتناع کرده باشد و شاخص قیمت سالانه تغییر فاحش کرده باشد. در مطالبهٔ خسارت، خواهان باید ثابت کند زیان وارده بلاواسطه ناشی از عدم انجام تعهد یا تأخیر آن بوده است (ماده ۵۲۰) و خسارت ناشی از عدم‌النفع قابل مطالبه نیست (تبصرهٔ ۲ ماده ۵۱۵).
دستمزد تنظیم دادخواست در هیچ‌کدام از این اقلام نیست؛ آن را خودِ وکیل پیش از پرداخت و در همان گفت‌وگو اعلام میکند.
مدارکی که برای تنظیم این دادخواست لازم است
کارت ملی خواهان، ثبت‌نام در سامانهٔ ثنا و در صورت وکالت، وکالت‌نامه.
قرارداد کار ساختمانی یا هر نوشته‌ای که توافق را نشان دهد؛ تصویر آن باید خوانا باشد و مطابقتش با اصل گواهی شده باشد (ماده ۵۷ قانون آیین دادرسی مدنی).
صورت‌وضعیت‌ها و صورت‌جلسه‌های تحویل کار، هرچند بدون امضای کارفرما؛ همراه با تاریخ و شرح اقلام.
مدرک انجام کار: عکس و فیلم تاریخدار از مراحل اجرا، فاکتور خرید مصالح، لیست کارگران، رسید کرایهٔ ماشین‌آلات.
رسید دریافتی‌ها: فیش‌ها یا رسیدهای هر مبلغی که تاکنون گرفته‌اید، تا باقی‌ماندهٔ طلب روشن باشد.
پیام‌ها و مکاتبات با کارفرما، به‌ویژه آن‌ها که دستور انجام کار یا تأیید مقدار کار را نشان میدهد (برای رکن «امرِ دیگری» در ماده ۳۳۶ قانون مدنی).
اظهارنامه یا هر مدرکی که نشان دهد وجه را مطالبه کرده‌اید، و مشخصات و نشانی دقیق خوانده به نحوی که ابلاغ به سهولت ممکن باشد (تبصرهٔ ۱ ماده ۵۱).
مراحل ثبت و رسیدگی به دادخواست مطالبهٔ وجه امور ساختمانی
تثبیت وضعیت کار، اگر لازم است — اگر بیم دارید ساختمان تغییر کند یا کارِ شما زیر کار بعدی پنهان شود، پیش از دادخواست، درخواست تأمین دلیل بدهید تا از وضع موجود صورتبرداری شود (مواد ۱۴۹ تا ۱۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی).
محاسبهٔ مبلغ و تعیین بهای خواسته — اقلام انجامشده و مبالغ دریافتی را فهرست می‌کنید تا باقی‌ماندهٔ طلب به عدد برسد؛ همین عدد بهای خواسته، مبنای هزینهٔ دادرسی و تعیین‌کنندهٔ مرجع صالح است (بند ۳ ماده ۵۱).
تنظیم متن دادخواست — مشخصات طرفین، شرح رابطه و شرح کار، مبنای استحقاق (قرارداد یا ماده ۳۳۶ قانون مدنی)، فهرست دلایل و منضمات، و خواسته: مطالبهٔ وجه به‌انضمام خسارت تأخیر تأدیه و خسارات دادرسی، با درخواست ارجاع به کارشناس در صورت لزوم.
ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی — با کارت ملی و مدارک به دفتر خدمات مراجعه می‌کنید، هزینهٔ دادرسی طبق تعرفهٔ سالانه پرداخت میشود و پرونده به مرجع صالح ارجاع می‌گردد؛ تاریخ رسید دادخواست به دفتر، تاریخ اقامهٔ دعواست (ماده ۴۹) و ابلاغ‌ها از سامانهٔ ثنا می‌آید.
رفع نقص در صورت اخطار — اگر مدیر دفتر ایراد بگیرد، ظرف ده روز از ابلاغ باید نقص را رفع کنید وگرنه دادخواست با قرار رد میشود و ده روز برای شکایت از آن قرار در همان دادگاه فرصت دارید (ماده ۵۴).
جلسهٔ دادرسی و ارجاع به کارشناس — در جلسه، دلایل انجام کار و پاسخ به دفاع‌های کارفرما مطرح میشود. اگر مقدار یا ارزش کار محل اختلاف باشد، دادگاه قرار ارجاع به کارشناس صادر میکند و مدت اظهارنظر را تعیین می‌نماید (ماده ۲۵۷).
اعتراض به نظر کارشناس و صدور رأی — پس از وصول نظر کارشناس، فرصت اعتراض دارید؛ دادگاه به نظری که با اوضاع و احوال محقق و معلوم مطابقت نداشته باشد ترتیب اثر نمیدهد (ماده ۲۶۵) و در نهایت دربارهٔ اصل طلب و متفرعات آن رأی میدهد.
بعد از رأی: واخواهی، تجدیدنظر و وصول طلب
حکم غیابی یا حضوری؟ حکم دادگاه حضوری است و تنها با جمع شدن سه شرط، وصف غیابی پیدا میکند: خوانده یا وکیل یا قائم‌مقام یا نمایندهٔ قانونی او در هیچ‌یک از جلسات حاضر نشده باشد، به‌طور کتبی هم دفاع نکرده باشد، و اخطاریه به او ابلاغ واقعی نشده باشد (ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی). پس وقتی اخطاریه به خودِ بدهکار ابلاغ واقعی شده باشد، رأی حضوری است هرچند او هرگز پا به دادگاه نگذاشته و یک خط هم ننوشته باشد؛ در این وضع، اعتراضش را باید در قالب تجدیدنظر بیاورد نه واخواهی. محکومٌ‌علیه غایب میتواند واخواهی کند و این دادخواست در همان دادگاه صادرکنندهٔ حکم غیابی رسیدگی میشود (ماده ۳۰۵)؛ مهلت آن برای مقیمان ایران بیست روز و برای مقیمان خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ واقعی است، مگر عذر موجهِ مذکور در قانون ثابت شود (ماده ۳۰۶).
تجدیدنظر: مهلت درخواست تجدیدنظر برای مقیمان ایران بیست روز و برای مقیمان خارج دو ماه است، از تاریخ ابلاغ یا انقضای مدت واخواهی (ماده ۳۳۶)؛ مرجع آن دادگاه تجدیدنظر مرکز همان استان است (ماده ۳۳۴). اگر پرونده در دادگاه صلح رسیدگی شده باشد، رأی در دعاوی مالی قطعی است مگر خواسته بیشتر از نصف نصاب باشد (تبصرهٔ ۵ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲).
وصول طلب: اجرای حکم منوط به قطعیت آن است (ماده ۱ قانون اجرای احکام مدنی) و پس از ابلاغ به محکومٌ‌علیه و تقاضای کتبی شما (ماده ۲) با صدور اجرائیه انجام میشود (ماده ۴). محکومٌ‌علیه از تاریخ ابلاغ اجرائیه ده روز فرصت دارد مفاد آن را اجرا کند، ترتیبی برای پرداخت بدهد یا مالی معرفی کند که استیفای محکومٌ‌به از آن ممکن باشد، و اگر خود را قادر نمی‌داند صورت جامع دارایی‌اش را به قسمت اجرا بدهد (ماده ۳۴). اگر وصول از این راه ممکن نشد، به تقاضای محکومٌ‌له حبس محکومٌ‌علیه ممکن است، مگر او ظرف سی روز پس از ابلاغ اجرائیه ضمن ارائهٔ صورت کلیهٔ اموال، دعوای اعسار اقامه کرده باشد (ماده ۳ قانون نحوهٔ اجرای محکومیت‌های مالی ۱۳۹۳)؛ توقیف اموال هم با رعایت مستثنیات دین موضوع ماده ۲۴ همان قانون انجام میشود.
اشتباه‌های رایجی که وکیل جلوی آن‌ها را می‌گیرد
شروع دعوا بدون تثبیت وضع موجود: وقتی کارِ شما زیر مراحل بعدی ساختمان پنهان یا تخریب شود، اثبات آن بسیار سخت میشود؛ تأمین دلیل ابزار ارزان و به‌موقعی است که اغلب فراموش میشود (ماده ۱۴۹).
نادیده‌گرفتن قید «قصد تبرّع»: در کارهای فامیلی و دوستانه، طرف مقابل مدعی میشود کار رایگان بوده. ماده ۳۳۶ قانون مدنی استحقاق اجرت را وقتی می‌پذیرد که قصد تبرّع ثابت نشود؛ پس نشانه‌های دستور کارفرما و انتظار اجرت باید در پرونده باشد.
مبلغ سرِ دستی: عددی که با هیچ صورتوضعیت و محاسبه‌ای نمی‌خواند، هم هزینهٔ دادرسی را بی‌جهت بالا می‌برد و هم به ایراد خوانده به بهای خواسته و ارجاع به کارشناس می‌انجامد (ماده ۶۳).
اشتباه در تشخیص مرجع: اگر رابطه کارگری باشد، مسیر ماده ۱۵۷ قانون کار است — سازش مستقیم و در صورت عدم سازش، هیئت تشخیص و حل اختلاف کار؛ ثبت دادخواست حقوقی فقط وقت و هزینه می‌برد.
نیاوردن متفرعات: خسارت تأخیر تأدیه و خسارات دادرسی باید در ستون خواسته بیاید و شرایط ماده ۵۲۲ در متن به دلیل وصل شود، وگرنه بعداً مطالبهٔ آن هزینهٔ تازه دارد.
بی‌توجهی به وجه التزام قرارداد: اگر در قرارداد برای تأخیر یا تخلف مبلغی مقرر شده، دادگاه نمیتواند بیشتر یا کمتر از آن حکم دهد (ماده ۲۳۰ قانون مدنی)؛ این شرط باید در محاسبهٔ خواسته دیده شود.
تنظیم دادخواست‌های مرتبط با امور ساختمانی و مطالبهٔ وجه
همهٔ ۳۶ نمونهپرسشهای متداول
دادخواست مطالبهٔ وجه امور ساختمانی با وکیل چگونه تنظیم میشود؟
روی «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و شرح کار، قرارداد یا توافق شفاهی، صورتوضعیت و مبالغ دریافتی را برای وکیل مینویسید؛ وکیل پرونده را میخواند، پیش از پرداخت قیمت و زمان تحویل را میگوید و پس از تأیید شما متن را مینویسد و همانجا تحویل میدهد.
هزینهٔ تنظیم دادخواست مطالبهٔ وجه امور ساختمانی چقدر است؟
به حجم کار، وجود یا نبود قرارداد کتبی و میزان مدارک بستگی دارد و خودِ وکیل آن را پیش از پرداخت در گفت‌وگو اعلام میکند. هزینهٔ دادرسی جداست و چون دعوا مالی است بر پایهٔ بهای خواسته و طبق تعرفهٔ سالانه محاسبه میشود؛ دستمزد کارشناس هم جداگانه پرداخت میشود.
بدون قرارداد کتبی می‌توانم طلبم را بگیرم؟
بله. ماده ۳۳۶ قانون مدنی سه قید دارد: کار بر حسب امر کارفرما انجام شده باشد، عرفاً برای چنین کاری اجرتی باشد یا شما عادتاً مهیای آن کار باشید، و قصد تبرّع ثابت نشود. با جمع این سه، مستحق اجرت عمل خود هستید. پیام‌ها، شهادت، فاکتور مصالح و عکس‌ها جای قرارداد را پر می‌کنند.
مقدار کار انجامشده چطور اثبات میشود؟
با صورتوضعیت و صورتجلسهٔ تحویل، عکس و فیلم تاریخدار، شهادت و در نهایت کارشناسی. دادگاه میتواند رأساً یا به درخواست طرفین قرار ارجاع به کارشناس صادر کند (ماده ۲۵۷) و اگر نظر کارشناس با اوضاع و احوال معلومِ پرونده نخواند، به آن ترتیب اثر نمیدهد (ماده ۲۶۵).
تأمین دلیل در پروندهٔ ساختمانی به چه درد میخورد؟
به این درد که پیش از پوشیدهشدن یا تخریب کار، از وضع موجود صورتبرداری شود. ماده ۱۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی این امکان را برای وقتی پیشبینی کرده که استفاده از دلایل در آینده متعذر یا متعسر شود و تصریح میکند مقصود فقط ملاحظه و صورتبرداری از دلایل است، نه اثبات حق.
این دعوا در دادگاه رسیدگی میشود یا شورای حل اختلاف؟
طبق قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲، شورای حل اختلاف فقط در امر صلح و سازش اقدام میکند و دعاوی مالی تا نصاب مقرر در صلاحیت دادگاه صلح است؛ بالاتر از نصاب در دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی میشود. نصاب هر سه سال یک‌بار تعدیل میشود و باید هنگام ثبت کنترل شود.
دادخواست را در کدام شهر ثبت کنم؟
قاعده، دادگاه محل اقامتگاه خوانده است (ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی)، اما چون خواسته وجه نقد و ناشی از قرارداد است، می‌توانید به دادگاه محل وقوع قرارداد یا محلی که تعهد باید در آنجا انجام می‌شد مراجعه کنید (ماده ۱۳) که در کار ساختمانی معمولاً همان محل پروژه است.
اگر کارفرما بگوید کار ناقص یا معیوب بوده چه میشود؟
این دفاع با کارشناسی سنجیده میشود؛ نتیجه ممکن است کاهش مبلغ باشد، نه رد کامل دعوا. اگر در قرارداد برای تأخیر یا تخلف وجه التزام تعیین شده باشد، دادگاه نمیتواند به بیشتر یا کمتر از آن حکم دهد (ماده ۲۳۰ قانون مدنی).
خسارت تأخیر پرداخت هم می‌گیرم؟
با شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی: دین از نوع وجه رایج باشد، مطالبه کرده باشید، مدیون با وجود تمکن امتناع کرده باشد و شاخص قیمت سالانه تغییر فاحش کرده باشد. افزون بر آن، در مطالبهٔ خسارت باید ثابت شود زیان بلاواسطه ناشی از عدم انجام تعهد یا تأخیر آن بوده است (ماده ۵۲۰).
اگر کارگر ساختمانی باشم باز هم همین دادخواست را بدهم؟
خیر. اختلاف فردی میان کارگر و کارفرما که ناشی از اجرای قانون کار و مقررات کار باشد، ابتدا از راه سازش و در صورت عدم سازش در هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف رسیدگی میشود (ماده ۱۵۷ قانون کار). تشخیص اینکه رابطه پیمانکاری است یا کارگری، پیش از ثبت دادخواست انجام میشود.
دادخواست مطالبهٔ وجه امور ساختمانی را وکیل پایه یک بنویسد
شرح کار، قرارداد یا توافق شفاهی و مبالغ دریافتی را مینویسید؛ وکیل پایه یک دادگستری دادخواست را تنظیم میکند و قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت میگوید.
درخواست تنظیم دادخواست
