سلام
با توجه به شرایطی که شرح دادید، پیگیری وضعیت شما به دلیل عدم وجود قرارداد کتبی و ثبت نشدن چکها به نام طرف مقابل، پیچیدگی‌هایی دارد. با این حال، میتوانید اقدامات حقوقی زیر را انجام دهید:
پیگیری حقوقی کلی و اثبات ادعا
۱. اثبات توافق و پرداخت:
اظهارنامه: اولین قدم مؤثر، ارسال اظهارنامه رسمی از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی برای شخصی است که کار را به او سپرده‌اید. در این اظهارنامه، شرح دقیقی از توافق شفاهی، مبالغ پرداختی (نقدی و چکها)، تاریخ‌ها، و عدم انجام کار را ذکر کنید و رسما بازپرداخت وجوه و استرداد چک‌های باقی‌مانده را مطالبه نمایید. پاسخ احتمالی طرف مقابل به اظهارنامه می‌تواند به عنوان مدرک در دادگاه استفاده شود.
جمع‌آوری مدارک: هرگونه مدرکی که می‌تواند توافق یا پرداخت را اثبات کند جمع‌آوری کنید. این شامل پرینت حساب بانکی برای واریز وجه نقد (حتی اگر به حساب شخص ثالث باشد)، اطلاعات مربوط به چکها (حتی اگر ثبت نشده باشند)، پیامک‌ها، ایمیل‌ها یا شهادت شهود (در صورت وجود) می‌شود.
اثبات ادعا بدون مدرک کتبی: در صورت نداشتن مدرک کافی، میتوانید از روش‌های اثبات دعوا در دادگاه استفاده کنید، مانند درخواست اقرار از طرف مقابل در دادگاه یا درخواست اتیان سوگند (قسم خوردن) توسط طرفین دعوا.
۲. اقدام قضایی برای مطالبه وجه:
اگر ارسال اظهارنامه به نتیجه نرسید، باید دادخواست حقوقی برای مطالبه وجوه پرداختی (۲۰ میلیون نقد و مبلغ چک پاس شده) به دلیل عدم انجام تعهد طرف مقابل، تنظیم و ثبت کنید.
این دادخواست باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت شود. قبل از آن لازم است در سامانه ثنا ثبت‌نام کرده باشید.
پیگیری وجه نقد واریز شده به حساب شخص ثالث (۲۰ میلیون تومان)
مسئولیت گیرنده وجه: طبق ماده قانون مدنی، کسی که وجهی را بدون استحقاق دریافت کند (عمدا یا اشتباها)، ملزم به بازگرداندن آن به مالک است و ضامن اصل و منافع آن می‌باشد.
اثبات واریز: شما باید با استفاده از رسید بانکی یا پرینت حساب، اثبات کنید که این مبلغ را به حساب شخص ثالث واریز کرده‌اید. همچنین باید اثبات کنید که این واریز بابت طلبی نبوده یا مربوط به توافقی بوده که انجام نشده است. بار اثبات این موضوع بر عهده شماست.
اظهارنامه به شخص ثالث: میتوانید برای شخصی که وجه به حساب او واریز شده نیز اظهارنامه ارسال کنید و استرداد وجه را مطالبه نمایید.
دادخواست علیه شخص ثالث: در صورت عدم استرداد وجه، میتوانید علیه شخص ثالث نیز دادخواست مطالبه وجه ارائه دهید.
پیگیری وضعیت چکها (۷۰ میلیون تومان)
چک پاس شده: مبلغ این چک به عنوان بخشی از وجهی که به ناحق از شما دریافت شده، در دادخواست اصلی مطالبه می‌شود.
چک‌های ثبت نشده:
طبق قانون جدید، چک‌های صیادی باید در سامانه صیاد ثبت و توسط گیرنده تایید شوند. اگر چک‌های شما صیادی بوده و در سامانه ثبت نشده‌اند، بانک از پرداخت وجه آن‌ها خودداری کرده و گواهی عدم پرداخت نیز صادر نمی‌کند.
این چکها اعتبار اسناد تجاری لازم‌الاجرا را ندارند و تنها به عنوان یک "سند عادی" مبنی بر وجود دین یا تعهد قابل استناد هستند.
برای مطالبه وجه این چکها (در صورتی که طرف مقابل آن‌ها را در آینده بخواهد استفاده کند یا اگر می‌خواهید آن‌ها را پس بگیرید)، باید دعوای حقوقی "مطالبه وجه سند عادی" را در دادگاه مطرح کنید. این دعوا زمان‌برتر از پیگیری چک‌های ثبت شده است.
مراحل طرح این دعوا شامل ثبت‌نام در سامانه ثنا، تنظیم دادخواست مطالبه وجه سند عادی و ارائه آن از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به دادگاه یا شورای حل اختلاف (بسته به مبلغ) است.
چک‌های قدیمی (غیر صیادی): اگر چکها از نوع قدیمی باشند، باز هم چون به نام طرف مقابل ثبت نشده و احتمالا به صورت حامل یا در وجه شخص دیگری صادر شده‌اند، پیگیری آن‌ها پیچیده است و معمولا از طریق همان دعوای حقوقی مطالبه وجه پیگیری می‌شوند. امکان شکایت کیفری یا اقدام از طریق اجرای ثبت برای این چکها در وضعیت فعلی شما بعید به نظر می‌رسد.
مرجع صالح برای رسیدگی
برای دعاوی مالی تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان، مرجع رسیدگی شورای حل اختلاف (که طبق قانون جدید به دادگاه صلح تغییر یافته) است.
برای مبالغ بالاتر از ۱۰۰ میلیون تومان، دادگاه عمومی حقوقی صالح به رسیدگی است.
با توجه به جمع مبالغ (۲۰ میلیون نقد + مبلغ چک پاس شده)، احتمالا مرجع رسیدگی به پرونده شما دادگاه عمومی حقوقی خواهد بود.
توصیه نهایی:
با توجه به پیچیدگی‌های پرونده شما، به خصوص عدم وجود قرارداد کتبی، واریز وجه به حساب شخص ثالث و وضعیت نامشخص چکها، اکیدا توصیه می‌شود که پیش از هر اقدامی با یک وکیل متخصص در امور قراردادها و دعاوی مالی مشورت نمایید تا بهترین راهکار قانونی متناسب با شرایط خاص شما اتخاذ شود
