سلام وقتت بخیر
اساسا چت و اسکرین‌شات در قانون ایران «قابل استناد» هستند، اما قاضی وقتی اصالت آن‌ها برایش ثابت نشود معمولا به‌تنهایی به‌عنوان دلیل قطعی قبولشان نمی‌کند و آن‌ها را حداکثر یک «اماره» می‌داند. در وضع فعلی، مهم‌ترین کار شما این است که در همان پرونده فعلی، به صورت کتبی و شفاهی از قاضی سه چیز بخواهید: ۱) ارجاع به کارشناس رسمی برای بررسی اسکرین‌شات‌ها، ۲) استعلام از پیامرسان ایتا، و ۳) در صورت نبود دلیل دیگر، توسل به سوگند قاطع دعوا طبق ماده ۲۷۱ قانون آیین دادرسی مدنی.
وضعیت قانونی اسکرین‌شات و چت
طبق ماده ۱۲ قانون تجارت الکترونیکی، «اسناد و ادله اثبات دعوی ممکن است به صورت داده‌پیام باشد و هیچ محکمه‌ای نمی‌تواند صرفا به دلیل قالب الکترونیکی بودن، ارزش اثباتی آن را رد کند»؛ یعنی قاضی حق ندارد فقط چون مدرک شما چت و اسکرین‌شات است، آن را کنار بگذارد. در عمل اما چون امکان جعل اسکرین‌شات وجود دارد، رویه این است که یا به آن به‌عنوان «اماره» و قرینه نگاه می‌کنند، یا در صورت احراز اصالت (مثلا بعد از کارشناسی و استعلام) آن را به‌عنوان دلیل می‌پذیرند.
مقالات حقوقی و رویه عملی دادگاه‌ها هم تاکید می‌کنند که اسکرین‌شات چت و پیام، در صورت تایید اصالت توسط کارشناس یا استعلام از سرویس‌دهنده، می‌تواند در ردیف ادله الکترونیکی معتبر قرار گیرد، ولی بدون این تایید معمولا صرفا کمک‌کننده به «علم قاضی» است نه دلیل قطعی. همچنین تاکید می‌شود که داده‌پیام وقتی ارزش اثباتی قوی‌تری دارد که انتساب آن به شخص مقابل (یعنی اینکه اکانت واقعا متعلق به همان فرد بوده) و عدم دست‌کاری آن احراز شود.
به‌دلیل حساس بودن اثبات ادعایی که شاهد و قرارداد کاغذی ندارد، حتما قبل از جلسه دادگاه، حتی اگر شده به‌صورت تلفنی یا آنلاین، با یک وکیل آشنا با دعاوی «ادله الکترونیکی» مشورت کنید تا برایتان لایحه کوتاهی تنظیم کند که سه خواسته‌ی اصلی شما (کارشناسی، استعلام از ایتا، و در صورت نبود دلیل دیگر، درخواست سوگند) را دقیق و مستند به قانون مطرح کند. بسیاری از وکلا تاکید کرده‌اند که نحوه طرح درخواست کارشناسی و استعلام، در قانع‌شدن قاضی نسبت به ارزش اسکرین‌شات نقش جدی دارد، چون قاضی باید قانع شود این ادله قابل بررسی فنی و انتساب به خوانده هستند.
