سلام
مشکل دوست شما در خصوص مسدود شدن خدمات بانکی به دلیل عدم ثبت‌نام در سامانه املاک و اسکان، یک چالش رایج است. در ادامه به توضیح دلایل این قانون، نحوه پیگیری و راهنمایی برای رفع مشکل ایشان می‌پردازیم.
لزوم و نحوه ثبت‌نام در سامانه املاک و اسکان
بر اساس اصلاحیه ماده ۵۴ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، کلیه سرپرستان خانوار، اعم از مالک و مستاجر، شهری و روستایی، موظف هستند اطلاعات محل سکونت (اقامتگاه) و املاک تحت مالکیت خود را در سامانه املاک و اسکان ثبت نمایند. این الزام شامل افرادی که در منزل بستگان سکونت دارند نیز می‌شود و این افراد باید محل سکونت خود را در سامانه مذکور ثبت کنند.
چرا این قانون ایجاد شده است؟
هدف اصلی از راه‌اندازی این سامانه و اجباری شدن ثبت اطلاعات، شناسایی خانه‌های خالی و کنترل بازار مسکن و قیمت آن است. دولت قصد دارد با شناسایی املاک خالی، از مالکان آنها مالیات دریافت کند تا این افراد تشویق به فروش یا اجاره املاک خود شوند و در نتیجه قیمت مسکن در دراز مدت کنترل شود. علاوه بر این، شفاف‌سازی معاملات املاک و جلوگیری از کلاهبرداری نیز از دیگر اهداف این طرح است.
عواقب عدم ثبت‌نام:
عدم ثبت‌نام در سامانه املاک و اسکان منجر به جرایم مالیاتی برای مالکین و محرومیت از خدمات اجتماعی برای کلیه سرپرستان خانوار (اعم از مالک و غیرمالک) می‌شود. این خدمات شامل افتتاح حساب بانکی، دریافت دسته چک، دریافت یارانه، گذرنامه، ثبت‌نام فرزندان در مدارس منطقه محل سکونت و سایر خدمات دولتی است. در مورد دوست شما، مسدود شدن دسترسی به خدمات بانکی نیز از همین بابت است.
راهنمایی برای دوست شما
۱. ثبت‌نام در سامانه املاک و اسکان:
اولین و مهم‌ترین قدم برای رفع مشکل، ثبت‌نام دوست شما به عنوان سرپرست خانوار در سامانه املاک و اسکان است. ایشان باید اطلاعات محل سکونت فعلی خود (منزل بستگان) را در این سامانه وارد کنند. حتی اگر ملک به نام ایشان نباشد و سند شورایی داشته باشد و پلاک ثبتی نداشته باشد، ایشان موظف به اعلام محل سکونت خود هستند.
در سامانه، ایشان باید وضعیت سکونت خود را مشخص کنند (مثلا به عنوان ساکن در منزل بستگان).
سامانه برای ثبت انواع مالکیت‌ها (رسمی، وکالتی، تعاونی و غیره) طراحی شده است. در صورتی که در مورد نحوه ثبت اطلاعات ملک با سند شورایی و بدون پلاک ثبتی با مشکل مواجه شدند، باید سعی کنند با اطلاعات موجود ثبت‌نام را تکمیل نمایند یا از پشتیبانی سامانه کمک بگیرند.
۲. رفع مسدودی حساب بانکی:
پس از ثبت‌نام در سامانه املاک و اسکان و دریافت کد یکتا، ارائه این کد به بانک معمولا برای رفع محدودیت خدمات بانکی که به دلیل عدم ثبت‌نام ایجاد شده، کافی خواهد بود.
اگر مسدودی حساب دلایل دیگری نیز داشته باشد، باید به صورت جداگانه پیگیری شود. برای مثال، اگر مسدودی به دستور مراجع قضایی یا به دلیل تراکنش‌های مشکوک باشد، روش‌های پیگیری متفاوتی وجود دارد که ممکن است شامل مراجعه به سامانه هوشمند تحقیقات الکترونیک (eers.ir) یا سامانه سیاق (سامانه یکپارچه احکام قضایی) یا ارائه مستندات لازم به بانک باشد. اما در مورد مشکل دوست شما، به نظر می‌رسد علت اصلی، عدم ثبت‌نام در سامانه املاک است.
۳. پیگیری و گلایه:
در حال حاضر، با توجه به اینکه عدم ثبت‌نام در سامانه املاک منجر به محرومیت از خدمات طبق قانون می‌شود، گلایه از بانک یا سایر نهادها پیش از انجام ثبت‌نام، احتمالا نتیجه‌بخش نخواهد بود. تمرکز اصلی باید بر روی تکمیل فرآیند ثبت‌نام در سامانه املاک و اسکان باشد.
در صورتی که پس از ثبت‌نام و ارائه کد یکتا به بانک، همچنان مشکل پابرجا بود، ایشان می‌توانند موضوع را از طریق شعبه بانک و در صورت لزوم بازرسی بانک مربوطه پیگیری کنند.
اگر در روند ثبت‌نام در خود سامانه املاک با مشکل مواجه شدند (مثلا به دلیل نوع سند ملک یا نقص فنی سامانه)، می‌توانند از طریق راه‌های ارتباطی که وزارت راه و شهرسازی (متولی سامانه) اعلام می‌کند، پیگیری نمایند.
نکات مهم:
حتی اگر قانون مالیات بر خانه‌های خالی در شهرهای با جمعیت کمتر از ۱۰۰ هزار نفر اعمال نشود، ثبت اطلاعات در سامانه املاک برای همه الزامی است.
در صورت تغییر محل اقامت، باید ظرف مدت یک ماه محل جدید در سامانه ثبت شود.
برخی کاربران مشکلاتی را در استفاده از سامانه گزارش کرده‌اند، مانند سختی کار با موبایل یا عدم ذخیره اطلاعات. با این حال، انجام این تکلیف قانونی برای بهره‌مندی از خدمات ضروری است.
در مورد املاک فاقد سند یا با اسناد عادی مانند سند شورایی، قوانینی برای تعیین تکلیف و تسهیل دریافت سند رسمی وجود دارد (مانند "قانون تعیین تکلیف املاک فاقد سند و حق مالکیت" و سامانه ثبت ادعاهای ملکی یا سامانه ثبت ملک برای املاک قولنامه‌ای). این موارد بیشتر به مالکین املاک مربوط می‌شود، اما برای دوست شما که ساکن چنین ملکی است، مهم‌ترین اقدام فعلی، ثبت اقامتگاه خود در سامانه املاک و اسکان است.
