با درود و احترام،
وضعیت شما، اگرچه نیازمند پیگیری حقوقی است، اما قابل حل است و نداشتن اصل مدارک به معنای از بین رفتن حق شما نیست. در ادامه، پاسخ سوالات شما به تفکیک ارائه می‌شود.
بخش اول: دادخواست برای مطالبه حق و سهم خودرو
برای اینکه بتوانید سهم خود (یک دانگ) از خودرو را به صورت قانونی تثبیت و دریافت کنید، باید دادخواستی تحت عنوان "الزام به تنظیم سند رسمی مشاعی خودرو به میزان یک دانگ" به همراه "اثبات مالکیت" تنظیم و به دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده (مالک دیگر) ارائه دهید.
اعتبار تصویر قولنامه در دادگاه:
تصویر یا کپی قولنامه به خودی خود یک سند قطعی محسوب نمی‌شود، اما در دادگاه به عنوان "اماره قضایی" یا نشانه‌ای از وجود معامله پذیرفته می‌شود. این یعنی قاضی آن را به عنوان یک قرینه و نشانه در نظر می‌گیرد و برای صدور رای به نفع شما، باید این تصویر را با دلایل و مدارک دیگر تقویت کنید.
مدارک و دلایل پشتیبان برای اثبات مالکیت با کپی قولنامه:
برای تقویت ادعای خود و اثبات معامله، مدارک زیر را جمع‌آوری و به دادخواست ضمیمه کنید:
اسناد پرداخت وجه: هرگونه رسید بانکی، فیش واریز، یا پرینت حساب که نشان‌دهنده پرداخت سهم شما از قیمت خودرو باشد.
شهادت شهود: افرادی که در زمان تنظیم قولنامه در بنگاه حضور داشته‌اند (مانند خود بنگاه‌دار یا شاهدان دیگر) می‌توانند در دادگاه شهادت دهند.
اقرار طرف مقابل: اگر طرف مقابل در جایی (مثلا در پیامک یا مکالمه ضبط شده) به مالکیت شما اقرار کرده باشد، این مورد نیز قابل استناد است.
تصرف: اگر شما از خودرو استفاده کرده‌اید (حتی به صورت محدود)، این موضوع میتواند نشانه‌ای از مالکیت شما باشد.
اثبات مالکیت با کپی قولنامه در صورتی که توسط مرجع معتبری مانند دفتر اسناد رسمی تصدیق شده باشد یا طرفین در خود قولنامه اعتبار کپی را پذیرفته باشند، آسان‌تر خواهد بود.
بخش دوم: الزام بنگاه به ارائه اصل قولنامه یا تایید معامله
عدم تحویل اصل قولنامه توسط بنگاه‌دار، اقدامی غیرقانونی است و شما حق دارید نسخه‌ای از قرارداد را در اختیار داشته باشید. برای ملزم کردن بنگاه به همکاری، مراحل زیر را طی کنید:
مرحله ۱: ارسال اظهارنامه قضایی
پیش از هرگونه شکایت، بهترین و رسمی‌ترین راه، ارسال اظهارنامه قضایی برای بنگاه‌دار از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی است. در این اظهارنامه موارد زیر را قید کنید:
مشخصات دقیق خود و بنگاه‌دار.
اطلاعات معامله (خودرو، تاریخ، مبلغ).
درخواست رسمی برای تحویل اصل قولنامه یا ارائه "گواهی برابر با اصل" از آن طی یک مهلت مشخص (مثلا یک هفته).
اعلام کنید که در صورت عدم همکاری، از طریق مراجع قضایی اقدام به شکایت خواهید کرد و کلیه خسارات دادرسی بر عهده وی خواهد بود.
ارسال اظهارنامه نشان‌دهنده حسن نیت شماست و در صورت شکایت، به عنوان یک مدرک محکم برای قاضی محسوب می‌شود.
مرحله ۲: اقدامات پس از ارسال اظهارنامه
اگر بنگاه‌دار پس از دریافت اظهارنامه همکاری نکرد، چند راهکار وجود دارد:
طرح دعوای اصلی و درخواست از دادگاه: شما میتوانید دادخواست اصلی "الزام به تنظیم سند" را علیه مالک دیگر تنظیم کرده و در همان دادخواست، از قاضی بخواهید که بنگاه‌دار را برای ارائه اصل قولنامه به دادگاه احضار کند. دادگاه میتواند به عنوان بخشی از فرآیند رسیدگی، بنگاه را ملزم به این کار نماید.
احضار بنگاه‌دار به عنوان شاهد: میتوانید از دادگاه درخواست کنید تا صاحب بنگاه را به عنوان شاهد به دادگاه دعوت کند. او در محضر دادگاه سوگند یاد می‌کند و موظف است حقیقت را درباره معامله بیان کند.
طرح دعوای مستقل علیه بنگاه: به عنوان آخرین راه، میتوانید دادخواستی جداگانه تحت عنوان "الزام به تحویل نسخه قرارداد (مبایعه‌نامه)" علیه بنگاه‌دار تنظیم کنید.
نقشه راه پیشنهادی:
تمام مدارک موجود (کپی قولنامه، رسیدهای پرداخت و...) را جمع‌آوری کنید.
یک اظهارنامه قضایی برای بنگاه ارسال کرده و رسما درخواست تحویل اصل یا کپی برابر اصل قولنامه را مطرح نمایید.
پس از پایان مهلت اظهارنامه و در صورت عدم همکاری، دادخواست "الزام به تنظیم سند رسمی مشاعی خودرو و اثبات مالکیت" را علیه مالک دیگر ثبت کنید.
در دادخواست خود، به کپی قولنامه استناد کرده و مدارک پشتیبان (مانند رسید پرداخت) را ضمیمه کنید و از دادگاه بخواهید بنگاه‌دار را برای ارائه اصل سند یا شهادت احضار نماید.
توصیه نهایی: با توجه به پیچیدگی‌های حقوقی، اکیدا توصیه می‌شود پیش از هر اقدامی با یک وکیل دادگستری مشورت کرده و پیگیری پرونده را به ایشان بسپارید.
